فقط مستحق‌ يك‌سوم‌ ارثيه‌ متوفي‌ ـ بعد ازپرداخت‌ سهم‌ شوهر يا همسر ـ مي‌باشد و سهم‌ شوهر نصف‌ ارثيه‌ و سهم‌ همسر يك‌چهارم‌ آن‌ است‌ «و اگر متوفي‌ برادراني‌» يا خواهراني‌ «داشته‌ باشد، مادرش ‌يك‌ششم‌ سهم‌ دارد» از مال‌ ارثيه‌، چه‌ آنان‌ برادران‌ متوفي‌ باشند چه‌ خواهرانش‌ و چه‌ يك‌ برادر با يك‌ خواهر باشند، چه‌ دوتن‌ يا بيشتر. اما يك‌ برادر، يا يك‌خواهر، مادر را از يك‌سوم‌ به‌ يك‌ششم‌ سهم‌ ماترك‌ محجوب‌ نمي‌گرداند. البته‌اين‌ تقسيم‌ ميراث‌ «پس‌از اداي‌ وصيتي‌ است‌ كه‌ متوفي‌ بدان‌ سفارش‌ كرده‌، يا بعد از اداي‌ دين‌» يعني‌: دوسوم‌، يا يك‌سوم‌، يا يك‌ششم‌، يا غير اينها از ارثيه‌ براي ‌آناني‌ كه‌ ذكر شد تعلق‌ نمي‌گيرد، مگر بعد از پرداختن‌ به‌ وصيت‌ متوفي‌ و بعد از پرداخت‌ وامهايي‌ كه‌ بر ذمه‌ اوست‌.
علما ـ از سلف‌ و خلف‌ ـ اجماعا برآنند كه‌ پرداخت‌ وام‌ بر وصيت‌ مقدم‌ است‌ و بعد از پرداخت‌ وام‌ و اجراي‌ وصيت‌ است‌ كه‌ باقي‌مانده‌ تركه‌ بر ورثه‌ تقسيم ‌مي‌شود. لذا وصايايي‌ كه‌ به‌ بيشتر از يك‌سوم‌ مال‌ ارثيه‌ تعلق‌ گيرد، قابل‌ اجرا نيست‌. «پدرانتان‌ و فرزندانتان‌، شما نمي‌دانيد كه‌ كدام‌يك‌ براي‌ شما سودمندترند» يعني‌: ازاين‌ رو است‌ كه‌ خداوند(ج) ميراث‌ را بدين‌گونه‌ در ميان‌ اصول‌ و فروع‌ شما تقسيم‌ كرد و تقسيم‌ ميراث‌ را به‌ خود شما محول‌ ننمود و برخلاف‌ رسوم‌ جاهليت‌، در اصل‌ استحقاق‌ ميراث‌، پدران‌ و فرزندان‌ را با هم‌ برابر گردانيد.
اين‌ احكام‌ مندرج‌ در اين‌ آيه‌ «فريضه‌اي‌ است‌» مقرر و معين‌ بر عهده‌ شما «ازجانب‌ الله، هر آيينه‌ الله دانا» است‌ به‌ مصالح‌ شما «حكيم‌ است‌» به‌ آنچه‌ در حق‌شما برنامه‌ ريزي‌ كرده‌ است‌.
 
[2] احكام‌ تفصيلي‌ ميراث‌ را در كتب‌ فقه‌ جويا شويد.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:6011.txt">آيه  20</a><a class="text" href="w:text:6012.txt"> آيه  1</a><a class="text" href="w:text:6013.txt">آيه  2</a><a class="text" href="w:text:6014.txt">آيه  3</a><a class="text" href="w:text:6015.txt">آيه  4</a><a class="text" href="w:text:6016.txt"> آيه  5</a><a class="text" href="w:text:6017.txt">آيه  6</a><a class="text" href="w:text:6018.txt">آيه  7</a><a class="text" href="w:text:6019.txt"> آيه  8</a><a class="text" href="w:text:6020.txt">آيه  9-10</a><a class="text" href="w:text:6021.txt">آيه  11</a><a class="text" href="w:text:6022.txt">آيه  12</a><a class="text" href="w:text:6023.txt"> آيه  13</a><a class="text" href="w:text:6024.txt">آيه  14</a><a class="text" href="w:text:6025.txt">آيه  15</a><a class="text" href="w:text:6026.txt"> آيه  16</a><a class="text" href="w:text:6027.txt">آيه  17</a><a class="text" href="w:text:6028.txt">وجه تسميه:﴿ سوره‌ مدثر ﴾</a></body></html>سوره مزّمِّل آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنَى مِن ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَنِصْفَهُ وَثُلُثَهُ وَطَائِفَةٌ مِّنَ الَّذِينَ مَعَكَ وَاللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ عَلِمَ أَن لَّن تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ فَاقْرَؤُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ عَلِمَ أَن سَيَكُونُ مِنكُم مَّرْضَى وَآخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِن فَضْلِ اللَّهِ وَآخَرُونَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَاقْرَؤُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنفُسِكُم مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللَّهِ هُوَ خَيْراً وَأَعْظَمَ أَجْراً وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بي‌گمان‌ پروردگارت‌ مي‌داند كه‌ تو نزديك‌ به‌ دوسوم‌ شب‌ و نصف‌ آن‌ و يك ‌سوم‌ آن‌را برمي‌خيزي» يعني: گاهي‌ اين‌ و گاهي‌ آن‌ مقدار را براي‌ اداي‌ نماز و نيايش ‌برمي‌خيزي‌ «و نيز گروهي‌ از كساني‌ كه‌ همراه‌ تواند برمي‌خيزند» يعني: فقط جمعي‌ از اصحابت‌ نيز اين‌، يا آن‌ مقدار را همراهت‌ برمي‌خيزند ولي‌ همه‌ به‌ مواظبت‌ بر قيام‌شب‌ توانايي‌ ندارند «و خداست‌ كه‌ شب‌ و روز را اندازه‌گيري‌ مي‌كند» يعني: اندازه‌هاي‌ شب‌ و روز را بنا بر حقيقت‌ آنها مي‌سنجد و برنامه‌ريزي‌ مي‌كند، گاهي‌ اندازه‌ آنها را با هم‌ برابر و گاهي‌ متفاوت‌ مي‌گرداند و از اين‌ كاسته‌ و بر آن ‌مي‌افزايد «خداوند دانست» به‌ علم‌ ظهور «كه‌ شما هرگز آن‌ را احاطه‌ نمي‌توانيد كرد» يعني: خداوند(ج) دانست‌ كه‌ شما هرگز قيام‌ شب‌ را بر آن‌ مقادير تاب ‌نمي‌آوريد مگر به‌ سختي‌ و مشقت‌ و در اين‌ امر حرج‌ است‌ «پس‌ به‌ رحمت ‌بازگشت‌ بر شما» و براي‌ شما در ترك‌ قيام‌ شب‌ رخصت‌ داد زيرا از پرداختن‌ به‌ آن ‌عاجز شديد بنابراين‌، اين‌ تكليف‌ سنگين‌ را از شما برداشت‌ و فريضه‌ قيام‌ شب‌ را از ذمه‌ شما ساقط و آسان‌گيري‌ و تخفيف‌ را جانشين‌ سختي‌ گردانيد. مقاتل‌ مي‌گويد: «چون‌ آيه‌ (‏ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلاً ‏)  نازل‌ گرديد، اين‌ تكليف‌ بر مؤمنان‌ دشوار آمد وچنان‌ بود كه‌ گاهي‌ شخص‌ نمي‌توانست‌ نصف‌ شب‌ را از ثلث‌ آن‌ تمييز دهد لذا وقتي‌ به‌ نماز شب‌ برمي‌خاست‌ تا بامداد به‌ آن‌ ادامه‌ مي‌داد از بيم‌ آن‌كه‌ مبادا كمتر از حد معين‌ را به‌ قيام‌ بگذراند پس‌ از اثر اين‌ امر دشوار، چنان‌ شد كه‌ پاهاي ‌مؤمنان‌ ورم‌ كرد و رنگهايشان‌ زرد شد، همان‌ بود كه‌ خداي‌ عزوجل‌ بر ايشان‌ رحمت‌ آورد و فرضيت‌ نماز شب‌ را از ذمه‌ ايشان‌ ساقط گردانيد. اما چنان‌كه‌ گفتيم‌، اين‌ فرضيت‌ در مورد رسول‌ اكرم‌ ص به‌ حال‌ خود باقي‌ ماند. بنابراين‌، آيه ‌كريمه‌ ناسخ‌ فرضيت‌ نماز شب‌ (تهجد) در حق‌ امت‌ است‌ و احاديث‌ صحيح‌ بر اين‌ امر صراحت‌ دارند كه‌ نمازهاي‌ فرض‌ در حق‌ امت‌ فقط نمازهاي‌ پنج‌گانه ‌مي‌باشد. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ سؤال‌كننده‌اي‌ از رسول‌ اكرم‌ ص پرسيد: آيا غير از نمازهاي‌ پنج‌گانه‌ ديگر نمازي‌ هم‌ بر عهده‌ من‌ هست‌؟ فرمودند: «نه‌ مگر اين‌كه‌ داوطلبانه‌ انجام‌ دهي‌».
«اينك‌ هر چه‌ ميسر مي‌شود از قرآن‌ بخوانيد» يعني: هر چه‌ بر شما از نماز شب ‌ميسر مي‌شود بخوانيد، بدون‌ تعيين‌ وقت‌ مشخصي‌. پس‌ مراد از قرائت‌، نماز است ‌از باب‌ اطلاق‌ جزء و اراده‌ كل‌. يا آنچه‌ را كه‌ بر شما از قرآن‌ آسان‌ و مقدور باشد، در نماز شب‌ و در غير آن‌ بخوانيد، بي‌آن‌كه‌ رسيدن‌ وقت‌ خاصي‌ را انتظار بكشيد. سدي‌ مي‌گويد: «مراد از مقدار ميسر؛ يكصد آيه‌ است‌». حسن‌ مي‌گويد: «هر كس‌ در شب‌ صد آيه‌ را بخواند، قرآن‌ با او محاجه‌ نمي‌كند». كعب ‌مي‌گويد: «هر كس‌ در شب‌ صد آيه‌ را بخواند، در زمره‌ قانتان‌ نوشته‌ مي‌شود». چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «من‌ قام‌ بعشر آيات‌ لم‌ يكتب‌ من ‌الغافلين‌، و من‌قام‌ بمائة‌ آيه‌ كتب‌ من‌ الق