شوند، اين‌ انديشه‌ در خاطرشان‌ خطور نمي‌كند كه‌ برانگيختني ‌هستند و آن‌گاه‌ از آنچه‌ مي‌كنند، مورد پرسش‌ قرار خواهندگرفت‌؟ چرا در اين‌ امر تدبر و انديشه‌ نكردند تا سرانجام‌ با رسيدن‌ به‌ يقين‌ در اين‌ امر، آنچه‌ را كه‌ بايد از عاقبت‌ آن‌ بيمناك‌ بود، فروگذارند؟ پس‌ ﴿‏ أَلَا يَظُنُّ﴾ سؤالي‌ است‌ از سر توبيخ‌ و انكار و به‌ تعجب‌ افگندن‌ از حال‌ آنان‌. از يقين‌ به‌ «ظن‌» تعبير شد تا اشاره‌اي‌ باشد به‌ اين‌ امر كه‌ اگر كسي‌ حتي‌ به‌ گمان‌ برپايي‌ قيامت‌ باشد، بر ارتكاب‌ همچو كارهاي ‌زشتي‌ جسارت‌ نمي‌كند، چه‌ رسد به‌ كسي‌ كه‌ به‌ آن‌ يقين‌ دارد.
 
سوره مطففين آيه  5

‏متن آيه : ‏

‏ لِيَوْمٍ عَظِيمٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
آري‌! آيا يقين‌ نداشته‌اند كه‌ برانگيخته‌ خواهندشد؛ «در روزي‌ بزرگ» كه‌ روز قيامت‌ است‌. پس‌ روز قيامت‌ بدان‌ جهت‌ بزرگ‌ است‌ كه‌ امور و رخدادهاي ‌بزرگي‌ در آن‌ به‌ وقوع‌ مي‌پيوندد؛ از رستاخيز گرفته‌ تا حساب‌ و عقاب‌ و ورود بهشتيان‌ به‌ بهشت‌ و دوزخيان‌ به‌ دوزخ‌.
 
	سوره مطففين آيه  6

‏متن آيه : ‏

‏ يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«روزي‌ كه‌ مردم‌ در پيشگاه‌ پروردگار جهانيان‌ به‌ پاي‌ ايستند» به‌ انتظار فرمان‌ او يا به‌ انتظار جزا يا حسابش‌. اين‌ تعبير خود بر بزرگي‌ و فزوني‌ گناه‌ كم‌فروشان‌ و درشتي‌ مجازات‌ آنان‌ دلالت‌ مي‌كند زيرا اين‌ كار، خيانت‌ در امانت‌ و خوردن‌ حق ‌ديگران‌ است‌. پس‌ ملاحظه‌ كنيم‌ كه‌ خداي‌ سبحان‌ انواعي‌ از تهديد را در اين‌ آيات‌ با هم‌ جمع‌ كرده ‌است‌.
	سوره مطففين آيه  7

‏متن آيه : ‏

‏ كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«نه‌ چنين‌ است» كلا: براي‌ ردع‌ و تنبيه‌ آنان‌ از كم‌فروشي‌ و نيز تنبيه‌ و زجر بر تكذيب‌ روز جزا نسبت‌ به‌ كافر، يا غفلت‌ از رستاخيز و حساب‌ نسبت‌ به‌ مؤمن ‌است‌ «بي‌گمان‌ نامه‌ فجار در سجين‌ است» يعني: فجار نافرمان‌ بدكار و من‌جمله ‌كاهندگان‌ حقوق‌ مردم‌ در پيمانه‌ و وزن‌، در پرونده‌ (سجل) اهل‌ دوزخ‌ ثبت ‌شده‌اند. يا در زندان‌ و تنگناي‌ سختي‌ قرار دارند.
 
آيه  40
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ اللّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِن تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِن لَّدُنْهُ أَجْراً عَظِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و هرآينه‌ خداوند به‌ وزن‌ ذره‌اي‌ ستم‌ نمي‌كند» ذره‌: واحد «ذر» است‌ و ذر عبارت‌ است‌ از: مورچه‌ بسيار ريز و كوچك‌. بعضي‌ گفته‌اند: هر جزء از اجزاي ‌غبار و گرد، يك‌ ذره‌ است‌. امروزه‌ به‌ يك‌ واحد اتم‌ كه‌ با چشم‌ عادي‌ ديده ‌نمي‌شود، نيز «ذره» مي‌گويند. يعني‌: خداوند(ج) از ثواب‌ اعمالشان‌ چيزي‌ كم‌ نمي‌كند و در عذاب‌ گناهانشان‌ هموزن‌ ذره‌اي‌ نمي‌افزايد، چه‌ رسد به‌ مافوق‌ آن‌.در حديث‌ شريف‌ طولاني‌ شفاعت‌ آمده‌ است‌: «... آن‌گاه‌ خداي‌ عزوجل‌ خطاب‌ به‌فرشتگان‌ مي‌فرمايد: برگرديد و كسي‌ را كه‌ در قلب‌ وي‌ به‌ اندازه‌ همسنگ‌ دانه‌سپندي‌ از ايمان‌ يافتيد، از دوزخ‌ بيرون‌ آوريد». در روايت‌ ديگري‌ آمده‌ است‌: «به‌ مقدار پايين‌ترين‌ پايين‌ترين‌ پايين‌ترين‌ هموزن‌ ذره‌اي‌ از ايمان‌... پس‌ فرشتگان ‌خلقي‌ بسيار را از دوزخ‌ بيرون‌ مي‌آورند». آن‌گاه‌ راوي‌ حديث‌ فرمود: اگر مي‌خواهيد آيه‌: ﴿‏ إِنَّ اللّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ .... ‏﴾  را بخوانيد.
«و اگر آن‌» ذره‌ «عمل‌ نيكي‌ باشد، دوچندانش‌ مي‌كند» به‌ مراتب‌ بسيار و آن‌ راچند و چندين‌ برابر مضاعف‌ مي‌سازد، چنان‌كه‌ در حديث شريف‌ آمده‌ است‌: «همانا خداوند پاداش‌ يك‌ حسنه‌ را به‌ دوهزار برابر مضاعف‌ مي‌گرداند». اما حق‌ تعالي ‌كيفر گناه‌ و بدي‌ را دوچندان‌ نمي‌سازد «و از نزد خويش‌ پاداشي‌ بزرگ‌ مي‌بخشد» به‌صاحبان‌ اعمال‌ نيك‌.
 
سوره مطففين آيه  8‏متن آيه : ‏‏ وَمَا أَدْرَاكَ مَا سِجِّينٌ ‏
 آيه  9‏متن آيه : ‏‏ كِتَابٌ مَّرْقُومٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و تو چه‌ داني‌ كه‌ سجين‌ چيست» اين‌ سؤال‌ براي‌ بزرگ‌نماياندن‌ و هولناك ‌نشان‌ دادن‌ جهنم‌ است‌ و به‌ ما بعد خود يعني‌ به‌ اين‌ فرموده‌ حق‌ تعالي‌ ارتباطي ‌ندارد: «كتابي‌ است‌ نوشته ‌شده» يعني: كتابي‌ كه‌ نامهاي‌ فجار دوزخي‌ در آن‌ ثبت‌ شده ‌است‌، كتابي‌ است‌ نگاشته ‌شده‌. به‌قولي: سجين‌ كتابي‌ است‌ كه‌ جمع‌كننده‌ اعمال‌ شر صادر شده‌ از شياطين‌ و كافران‌ و فاسقان‌ مي‌باشد. پس‌ سجين‌ ديوان‌ شر است‌ كه‌ خداوند(ج) اعمال‌ اشرار را در آن‌ تدوين‌ كرده ‌است‌ و از سجن‌ به‌ معني ‌زندان‌ است‌ زيرا آن‌ كتاب‌، سبب‌ زنداني‌ شدن‌ و تنگ ‌شدن‌ كار بر اشرار در جهنم‌ مي‌شود. به‌قولي‌ديگر: سجين‌ در اصل‌ سجيل‌ و مشتق‌ از سجل‌ است‌ كه‌ كتاب ‌اعمال‌ مي‌باشد. به‌قولي ‌ديگر: سجين‌ مكاني‌ است‌ در اسفل‌السافلين‌ و بنابراين ‌تفسير، (كتاب‌ مرقوم) تفسير سجين‌ نيست‌ بلكه‌ تقدير سخن‌ چنين‌ مي‌شود: «نه‌ چنين‌ است‌ بلكه‌ كتاب‌ نافرمانان‌ در سجين‌ است‌».
 
سوره مطففين آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«واي‌ بر تكذيب‌ كنندگان‌ در آن‌ روز» يعني: واي‌ در روز قيامت‌ بر كساني‌ كه‌ زنده ‌شدن‌ پس‌ از مرگ‌ را دروغ‌ شمرده‌ و پيام‌ پيام‌آوران‌ الهي‌ را به‌انكار گرفته‌اند؛
	سوره مطففين آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«همان‌ كساني‌ كه‌ روز جزا را تكذيب‌ مي‌كنند» و منكر آنند.
 
	سوره مطففين آيه  12

‏متن آيه : ‏

‏ وَمَا يُكَذِّبُ بِهِ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و جز هر تجاوز پيشه‌ گناهكاري‌ آن‌ را به‌ دروغ‌ نمي‌گيرد» يعني: جز هر بدكار ستمگري‌ كه‌ در گناه‌ از حد گذشته‌ و در به‌ كارگيري‌ اسباب‌ آن‌ فرورفته ‌است‌، روز جزا را تكذيب‌ نمي‌كند.
 
	سوره مطففين آيه  13

‏متن آيه : ‏

‏ إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«همان‌ كه‌ چون‌ آيات‌ ما» كه‌ بر محمد ص نازل‌ كرده‌ايم‌؛ «بر او خوانده‌ شود، گويد: اينها افسانه‌هاي‌ پيشينيان‌ است» يعني: داستانهاي‌ واهي‌ و بي‌اساسشان‌ است‌كه‌ آنها را برساخته‌ و آرايش‌ و پيرايش‌ داده‌اند.
 
	سوره مطففين آيه  14

‏متن آيه : ‏

‏ كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«نه‌ چنين‌ است» كلا: تنبيه‌، هشدار و تكذيبي‌ است‌ بر اين‌ تجاوزگران‌ گناه‌كار از گفتن‌ چنين‌ سخنان‌ باطلي‌ «بلكه‌ آنچه‌ مرتكب‌ مي‌شدند بر دلهايشان‌ زنگار بسته ‌