.
 
	سوره بلد آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و او را بر هر دو راه‌ دلالت‌ كرديم» يعني: آيا راه‌ خير و راه‌ شر را به‌ طور روشن ‌و آشكار بسان‌ روشني‌ دو راهي‌ كه‌ بر بلندايي‌ قرار داشته ‌باشند، به‌ او نشناسانده‌ايم‌؟.
 
	سوره بلد آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ درنيامد عقبه‌ را» يعني: پس‌ چرا موانعي‌ را كه‌ در ميان‌ او و ميان‌ طاعت ‌خداوند(ج) حايل‌ مي‌شوند، درهم‌ نريخت‌ و از ميان‌ برنداشت‌؟ موانعي‌ چون ‌خواهش‌ها و وسوسه‌هاي‌ نفس‌ و پيروي‌ شيطان‌ را؟ قتاده‌ مي‌گويد: «قطعا اين‌ مانعي‌ است‌ سخت‌ و دشوار پس‌ آن‌ را با طاعت‌ خداوند(ج) پشت‌ سر گذاشته‌ و ازپيش‌ روي‌ خود برداريد». عقبه: راه‌ كوهستاني‌ سخت‌ و دشواري‌ است‌.
 
آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً لَّهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلاًّ ظَلِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و به‌زودي‌ كساني‌ را كه‌ ايمان‌ آورده‌ و كارهاي‌ شايسته‌ كرده‌اند، در باغهايي‌ كه‌ از زير آن‌ جويباران‌ جاري‌ است‌، درآوريم‌. براي‌ هميشه‌ در آن‌ جاودانند و در آنجا براي‌ آنان‌ زنان‌ پاكيزه‌ وجود دارد» كه‌ از همه‌ پليديهايي‌ كه‌ بر زنان‌ دنيا عارض‌ مي‌شود، پاكند «و آنان‌ را به‌ سايه‌ساري‌ سايه‌گستر درآوريم‌» ظل‌ظليل‌: سايه‌ساري‌ انبوه‌ و خوب ‌و پايداري‌ است‌ كه‌ هرگز گرما و سموم‌ را به‌ اندرون‌ آن‌ راهي‌ نيست‌. بدين‌سان ‌است‌ كه‌ جاودانگي‌ در بهشت‌ براي‌ آنان‌، با لذت‌ نگاه‌ و لذت‌ برخورداري‌ و لذت‌فضا و محيط، يك‌جا مي‌گردد ـ كه‌ خداي‌ منان‌ روزيمان‌ گرداند ـ درحديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابوهريره‌(رض) آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خداص فرمودند: «همانا در بهشت‌ درختي‌ است‌ كه‌ سوار در سايه‌سار آن‌ صد سال‌ راه‌ مي‌پيمايد، اما آن‌ رابه‌پايان‌ نمي‌رساند ـ اين‌ درخت‌، شجره‌الخلد (درخت‌ جاويدان) است».
 
	سوره بلد آيه  12

‏متن آيه : ‏

‏ وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و تو چه‌ داني‌ كه‌ عقبه‌ چيست‌؟» يعني: تو چه‌ داني‌ كه‌ درهم‌ ريختن‌ آن‌ مانع ‌سخت‌ و گردنه‌ دشوار چه‌ گونه‌است‌؟ اين‌ آيه‌ براي‌ بزرگ ‌نمودن‌ شأن‌ عقبه‌ است‌، يعني‌ تو دشواري‌ اين‌ گردنه‌ و پاداش‌ از ميان ‌برداشتن‌ آن‌ را نمي‌داني‌.
سپس‌ حق‌ تعالي‌ خود برداشتن‌ اين‌ مانع‌ و عبور از اين‌ گردنه‌ سخت‌ را با سه‌ امر ذيل‌ تفسير مي‌كند:
 
	سوره بلد آيه  13

‏متن آيه : ‏

‏ فَكُّ رَقَبَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«برده‌اي‌ را آزاد كردن» يعني: پشت‌ سرگذاشتن‌ و از ميان ‌برداشتن‌ آن‌ مانع‌، همانا با آزاد كردن‌ برده‌اي‌ از اسارت‌ است‌؛
 
	 سوره بلد آيه  14

‏متن آيه : ‏

‏ أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«يا در روز گرسنگي‌ طعام ‌دادن» يعني: اطعام‌ فقرا در ايام‌ قحطي‌ و گرسنگي ‌است‌ كه‌ غذا در آن‌ كمياب‌ و بسيار با ارزش‌ مي‌باشد. صاوي‌ شارح‌ تفسير «جلالين‌» مي‌گويد: «از اين‌ جهت‌ طعام‌ دادن‌ را به‌ روز گرسنگي‌ مقيد ساخت‌ كه ‌انفاق‌ مال‌ در آن‌ بر انسان‌ سخت‌تر است‌».
 
	سوره بلد آيه  15

‏متن آيه : ‏

‏ يَتِيماً ذَا مَقْرَبَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
آري‌! طعام ‌دادن‌ است: «به‌ يتيمي‌ صاحب‌ قرابت» يعني: به‌ طفلي‌ كه‌ نه‌ پدر دارد و نه‌ مادر، در عين‌ حال‌ از نزديكان‌ اين‌ كسي‌ است‌ كه‌ مي‌خواهد از مانع ‌بگذرد. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «الصدقة‌ علي ‌المسكين‌ صدقة‌، وعلي‌ ذي‌ الرحم ‌اثنتان: صدقة‌ وصلة: صدقه‌ بر مسكين‌ يك‌ صدقه‌ است‌ و بر خويشاوند و نزديك ‌دو چيز: هم‌ صدقه‌ و هم‌ صله‌ رحم‌».
 
	سوره بلد آيه  16

‏متن آيه : ‏

‏ أَوْ مِسْكِيناً ذَا مَتْرَبَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«يا» طعام‌ دادن‌ است‌ «به‌ مسكين‌ خاك‌نشيني» يعني: به‌ بينوايي‌ كه‌ هيچ‌ چيز ندارد، گويي‌ از نهايت‌ فقر و نداري‌ به‌ خاك‌ چسبيده ‌است‌. مجاهد مي‌گويد: «او بينوايي‌ است‌ كه‌ لباس‌ يا چيز ديگري‌ ندارد كه‌ از خاك‌ محافظتش‌ كند پس‌ خاك‌نشين‌ و خاكسار است‌». بنابراين‌، كسي‌ كه‌ در روزهاي‌ قحطي‌ و گرسنگي‌ يعني‌ در ايامي‌ كه‌ انسان‌ از همه‌ چيز، جز خود و خانواده‌اش‌ غافل‌ مي‌شود ـ بر يكي‌ از اين‌ دو صنف‌ اطعام‌ كند، بي‌گمان‌ اين‌ عملش‌ ناشي‌ از اشتياقش‌ به‌طاعت‌ خداوند(ج) و نفع‌ رساندن‌ به‌ بندگان‌ وي‌ است‌ لذا چنين‌ كسي‌ بي‌گمان ‌سزاوار آن‌ است‌ كه‌ از اصحاب‌ يمين‌ يعني‌ از كساني‌ باشد كه‌ در آيه‌ (18) از آنها سخن‌ مي‌رود.
 
	سوره بلد آيه  17

‏متن آيه : ‏

‏ ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«به‌ علاوه‌ از زمره‌ كساني‌ باشد كه‌ ايمان‌ آورده‌اند» يعني: انفاق‌ مال‌ و آزاد كردن‌ برده‌ فقط در صورتي‌ سودمند است‌ كه‌ همراه‌ با ايمان‌ و به ‌قصد كسب‌ رضاي‌ حق‌ تعالي‌ باشد. پس‌ ايمان‌ شرط قبول‌ تمام‌ كارهاي‌ خير است‌ «و» نيز از كساني ‌باشد كه‌ «همديگر را به‌ صبر» بر طاعت‌ خداوند متعال‌، صبر از نافرماني‌هاي‌ وي‌ وصبر بر بلايا و مصايبي‌ كه‌ به‌ آنان‌ رسيده‌ است‌ «سفارش‌ كرده‌اند و همديگر را به‌ مرحمت» يعني: به‌ شفقت‌ و مهرباني‌ بر بندگان‌ خداوند(ج) «سفارش‌ كرده‌اند» زيرا اگر آنان‌ متخلق‌ به‌ اين‌ گونه‌ اخلاق‌ و متصف‌ به‌ چنين‌ اوصافي‌ باشند، يقينا به ‌يتيم‌ و مسكين‌ رحم‌ كرده‌، كارهاي‌ خير را بسيار انجام‌ مي‌دهند و فراوان‌ صدقه ‌مي‌دهند چرا كه‌ شفقت‌ بر بندگان‌ خدا(ج) دل‌ را نرم‌ مي‌گرداند و هر كس‌ نرمدل ‌باشد، بي‌شك‌ به‌ يتيم‌ و مسكين‌ عنايت‌ و توجه‌ مي‌كند. در حديث‌ شريف ‌آمده‌ است: «الراحمون‌ يرحمهم‌ الرحمن‌، ارحموا من‌ في‌ الأرض‌ يرحمكم‌ من‌ في‌ السماء: پروردگار رحمان‌ بر رحم‌كنندگان‌ رحم‌ مي‌كند پس‌ بر كساني‌ كه‌ در زمينند رحم‌ كنيد تا كساني‌ كه‌ در آسمانند، بر شما رحم‌ كنند».
 
سوره بلد آيه  18

‏متن آيه : ‏

‏ أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«اين‌ گروه‌، ايشانند اصحاب‌ ميمنه» ميمنه: بهشت‌ است‌. شايان‌ ذكر است‌ كه‌ خداوند(ج) در آيات‌ (40 ـ 26) سوره‌ «واقعه‌» به‌ ذكر حال‌ اصحاب‌ يمين‌ و ناز و نعمت‌هايي‌ كه‌ برايشان‌ آماده‌ كرده ‌است‌، پرداخته‌ و اين‌ موضوع‌ را به ‌تمام‌ و كمال‌ در آن‌ سوره‌ شرح‌ داده‌ است‌ پس‌ به‌ تفسير آن‌ در آنجا مراجعه‌ كنيد.
	سوره بلد آيه  19

‏متن آيه : ‏

‏ وَالَّذِينَ