بهتر از تأويلي‌ است‌ كه‌خود در هنگام‌ اختلاف‌ و نزاع‌ به‌ آن‌ دست‌ مي‌يابيد ـ چنانچه‌ امر مورد اختلاف‌ را به‌ غير خدا و رسول‌ وي‌ برگردانيد.
در اينجا علما سؤالي‌ را مطرح‌ كرده‌اند و آن‌ اين‌ است‌: اگر انسان‌ در شرايطي‌ قرار گرفت‌ كه‌ نظام‌ حاكم‌ بر جامعه‌، كافر يا غير مشروع‌ بود، او از چه‌ كسي‌ بايد اطاعت‌ كند؟ شيخ‌ سعيدحوي‌ در تفسير خويش‌ «الأساس‌ في‌التفسير» به‌ اين‌ سؤال ‌اين‌گونه‌ پاسخ‌ داده‌ است‌: «در اينجا دو نوع‌ طاعت‌ است؛ يكي‌ طاعت‌ اجباري‌ از نظام‌ و قانون‌ كه‌ انسان‌ در قبال‌ آن‌ اختياري‌ نداشته‌ باشد و خواه‌نخواه‌ بايد به‌ آن ‌گردن‌ نهد و ديگري‌ طاعت‌ اختياري‌ است‌. بايد گفت‌ كه‌: طاعت‌ اختياري‌ در همچو حالتي‌، نه‌ از آن‌حكام‌، بلكه‌ از آن‌ علماي‌ رباني‌ است‌ زيرا ايشان‌ ميراث‌بران‌ نبوت‌ هستند». در فتاواي‌ ابن‌عابدين‌ آمده‌ است‌: «فقهاي‌ احناف‌ در اين‌باره‌ كه‌ اگر زمامدار حكمي‌ صادر كرد كه‌ اكثريت‌ تنفيذ حكم‌ وي‌ را زيانبار مي‌دانستند، گفته‌اند: در همچو حالي‌ بايد از رأي‌ اكثريت‌ پيروي‌ كرد».
سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌: مناقشه‌ خالدبن‌ وليد و عماربن‌ ياسر در يكي‌ از سريه‌ها (گروه‌هاي‌ اعزامي‌ براي‌ جنگ) بود زيرا عمار به‌ فردي‌ از مشركان‌ امان‌ داد، ولي‌خالد كه‌ امير گروه‌ بود، امان‌ دادن‌ وي‌ را نمي‌پذيرفت‌ و وقتي‌ آنها نزد رسول‌ خداص آمدند؛ رسول‌ خداص در عين‌ حالي‌كه‌ امان‌ دادن‌ عمار را نافذ ساختند، ولي‌ او را از اين‌ كه‌ در آينده‌ به‌ رغم‌ خواسته‌ امير به‌ كسي‌ امان‌ بدهد، نهي‌ كردند، آن‌گاه‌ آيه‌ كريمه‌ نازل‌ شد. بنابراين‌، از سبب‌ نزول‌ نيز بر مي‌آيد كه ‌اطاعت‌ امرا واجب‌ است‌.
 
 سوره شمس آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و هر كس‌ آن‌ را آلوده‌ داشت‌، قطعا زيانكار شد» يعني: هر كس‌ نفس‌ خود را گمراه‌ و پست‌ و فرومايه‌ داشت‌ و آن‌ را به‌ طاعت‌ و عمل‌ صالح‌ عادت‌ نداد و به ‌شهرت‌ نرسانيد، قطعا زيانكار شد و درباخت‌.
	سوره شمس آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا ‏

 

‏ترجمه : ‏
بعد از سوگندهاي‌ ياد شده‌ الهي‌ بر رستگاري‌ كسي‌ كه‌ نفسش‌ را تزكيه‌ و تهذيب ‌مي‌كند و بر خسران‌ كسي‌ كه‌ آن‌ را به‌ آلودگي‌ مي‌كشاند، اينك‌ خداوند(ج) اعراب ‌را به‌ داستان‌ ثمود كه‌ به‌ ديارشان‌ نزديك‌ بودند، اندرز مي‌دهد تا از اين‌ اندرز عبرت‌ بگيرند و دست‌ از ستيز با پيامبرش‌ ص بردارند. پس‌ مي‌فرمايد: «قوم‌ ثمود به‌ سبب‌ طغيان‌ خود به‌ تكذيب‌ پرداختند» و انكار پيشه‌ كردند زيرا اين‌ طغيان‌ بود كه آنان‌ را به‌ تكذيب‌ وا داشت‌. طغيان: گذشتن‌ از حد در ارتكاب‌ گناهان‌ است‌.
 
	سوره شمس آيه  12

‏متن آيه : ‏

‏ إِذِ انبَعَثَ أَشْقَاهَا ‏

 

‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ كه‌ شقي‌ترينشان‌ برپا خاست» يا معني‌ اين‌ است: شقاوت‌پيشه‌ترين‌ خلق ‌كه‌ شخصي‌ از قوم‌ ثمود به ‌نام‌ قداربن‌سالف‌ بود، برپا خاست‌ و شتر صالح‌(ع) را پي‌كرد. انبعث: يعني‌ او داوطلب‌ اين‌ كار شد و براي‌ اجراي‌ آن‌ به‌پا خاست‌.
	سوره شمس آيه  13

‏متن آيه : ‏

‏ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ پيامبر خدا» يعني: صالح‌(ع) «به‌ آنان‌ گفت: زنهار؛ شتر خداوند» يعني: زنهار؛ شتر خداوند(ج) را فرو گذاريد. به‌ اين‌ ترتيب‌، آنان‌ را از متعرض ‌شدن‌ به ‌شتر هشدار داد «و» فروگذاريد «بهره‌ آبش‌ را» يعني: متعرض‌ بهره‌ آب‌ آن‌ از چشمه‌ در روز نوبتش‌ نيز نشويد.
 
	سوره شمس آيه  14

‏متن آيه : ‏

‏ فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُم بِذَنبِهِمْ فَسَوَّاهَا ‏

 

‏ترجمه : ‏
«ولي‌ دروغزنش‌ خواندند» در اين‌ هشدارش‌ «و آن‌ را پي‌ كردند» يعني: همان ‌شقي‌ترين‌ كس‌، شتر را پي‌ كرد و تمام‌ قوم‌ به‌ كار وي‌ راضي‌ و در اين‌ امر مشوقش ‌بودند «پس‌ پروردگارشان‌ به‌سبب‌ گناهشان‌ بر سرشان‌ عقوبت‌ فرود آورد» يعني: نابودشان‌ ساخت‌ و بر همه‌ آنان‌ عذاب‌ را نازل‌ كرد «پس‌ عقوبت‌ را بر سر آنان‌ هموار كرد» يعني: عذاب‌ را بر سرشان‌ يكسان‌ فرود آورد و آن‌ را فراگير همه‌ آنان‌ گردانيد به‌ طوري‌كه‌ كوچك‌ و بزرگشان‌ از آن‌ جان‌ به‌سلامت‌ نبردند. يا معني‌ اين ‌است: زمين‌ را بر سر آنان‌ هموار كرد و آنان‌ را با خاك‌ يكسان‌ گردانيد.
 
سوره شمس آيه  15

‏متن آيه : ‏

‏ وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و از عاقبت‌ آن‌ نمي‌ترسد» يعني: خداوند(ج) اين‌ عذاب‌ را بر آنان‌ نازل‌ كرد، بي‌آن‌كه‌ از عاقبت‌ كار خويش‌ يا از پيامدي‌ بترسد زيرا او در حكم‌ خويش‌ عادل ‌است‌. ابن‌كثير اين‌ قول‌ را اولي‌ مي‌داند. ولي‌ به‌قولي‌ ديگر: ضمير «ها» به‌ پي‌كننده‌ شتر بر مي‌گردد. يعني: پي‌كننده‌ شتر از فرجام‌ عمل‌ خود نترسيد. زمخشري‌ به‌ تأييد معني‌ اول‌ مي‌گويد: «خداوند(ج) از فرجام‌ كار خود نمي‌ترسد چنان‌ كه‌ شاهان‌ چون‌ مجازات‌ مي‌كنند، از بيم‌ پيامدهاي‌ آن‌ تدابيري‌ مي‌انديشند، يا به‌ جهت‌ ترس‌ از پيامدهاي‌ آن‌، آن‌ گونه‌ كه‌ در نظر دارند، مجازات‌ را اجرا نمي‌كنند».﴿ سوره‌ شمس ﴾
مکی‌ است‌ و داراي‌ (15) آيه‌ است‌.
 
وجه‌ تسميه: اين‌ سوره‌ بدان‌ جهت‌ «شمس‌» ناميده‌ شد كه‌ با سوگند الهي‌ به ‌خورشيد جهان افروز (شمس) افتتاح‌ شده‌ است‌.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:6598.txt">آيه  1</a><a class="text" href="w:text:6599.txt">آيه  2</a><a class="text" href="w:text:6600.txt">آيه  3</a><a class="text" href="w:text:6601.txt">آيه  4</a><a class="text" href="w:text:6602.txt">آيه  5</a><a class="text" href="w:text:6603.txt">آيه  6</a><a class="text" href="w:text:6604.txt">آيه  7</a><a class="text" href="w:text:6605.txt"> آيه  8</a><a class="text" href="w:text:6606.txt"> آيه  9</a><a class="text" href="w:text:6607.txt">آيه  10</a><a class="text" href="w:text:6608.txt">آيه  11</a><a class="text" href="w:text:6609.txt">آيه  12</a><a class="text" href="w:text:6610.txt">آيه  13</a><a class="text" href="w:text:6611.txt">آيه  14</a><a class="text" href="w:text:6612.txt"> آيه  15</a><a class="text" href="w:text:6613.txt">آيه  16</a><a class="text" href="w:text:6614.txt">آيه  17</a><a class="text" href="w:text:6615.txt">آيه  18</a><a class="text" href="w:text:6616.txt">آيه  19</a><a class="text" href="w:text:6617.txt">آيه  20</a><a class="text" href="w:text:6618.txt">آيه  21</a><a class="text" href="w:text:6619.txt">وجه‌ تسميه: ﴿ سوره‌ لیل ﴾</a></body></html> سوره ليل آيه  1

‏متن آيه : ‏

‏ وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«سوگند به‌ شب‌ چون‌ فروپوشاند» با تاريكي‌ خود آنچه‌ را كه‌ با روز روشن‌ بود.
 
	سوره ليل آيه  2

‏متن آيه : ‏

‏ وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و سوگند به‌ روز چون‌ جلوه‌گري‌ كند» و از پرده‌ شب‌ بيرون‌ آيد زيرا با از بين‌ رفتن ‌تاريكي‌ شب‌، روز آشكار مي‌شود.
 
	آيه  38
‏م