من‌ داده‌ شده‌ است‌». اصحاب‌(ج) نيز بر اين ‌معني‌ متفق‌القول‌اند و ايشان‌ اين‌ معني‌ را از آن‌ روي‌ دانستند كه‌ امر مطلق‌ به‌ تسبيح‌، تحميد و استغفار دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ كار ابلاغ‌ دعوت‌ به‌ اتمام‌ رسيده ‌است‌ و اين‌خود اقتضا مي‌كند كه‌ پيام‌ آور حق‌ ص  از اين‌ دنيا رخت‌ سفر بر بندد. روايت ‌شده است‌ كه‌ چون‌ اين‌ سوره‌ نازل‌ شد، رسول‌ خدا ص خطابه‌اي‌ ايراد كرده‌ و در آن‌ فرمودند: «إن‌ عبدا خيره‌ الله‌ بين‌ الدنيا وبين‌ لقائه‌ والآخرة، فاختار لقاء الله: همانا خداوند بنده‌اي‌ را در ميان‌ دنيا و ميان‌ آخرت‌ و لقاي‌ خويش‌ مخير گردانيد پس‌ او لقاي‌ خدا را انتخاب‌ كرد».
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:6784.txt">آيه  1</a><a class="text" href="w:text:6785.txt">آيه  2</a><a class="text" href="w:text:6786.txt">آيه  3</a><a class="text" href="w:text:6787.txt"> آيه  4</a><a class="text" href="w:text:6788.txt"> آيه  5</a><a class="text" href="w:text:6789.txt">وجه‌ تسميه: ﴿ سوره‌ مسد ﴾</a></body></html> سوره مسد آيه  1

‏متن آيه : ‏

‏ تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«هلاك‌ باد دو دست‌ ابولهب» علماي‌ بلاغت‌ مي‌گويند: در (يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ ‏)مجاز مرسل‌ به‌كار گرفته‌ شده‌؛ يعني‌ جزء اطلاق‌ گرديده‌ اما از آن‌ كل‌ مورد نظر مي‌باشد لذا معني‌ اين‌ است: هلاك‌ باد خود ابولهب‌ با تمام‌ وجود خويش‌. اين‌ جمله‌ نفريني‌ است‌ عليه‌ وي‌. ابولهب‌ يكي‌ از عموهاي‌ پيامبرص، نامش ‌عبدالعزي ‌بن ‌عبدالمطلب‌ و كنيه‌اش‌ ابوعتيبه‌ بود و او را ابولهب‌ مي‌گفتند زيرا چهره‌ سرخ‌ فام‌ و برافروخته‌اي‌ داشت‌. چنان‌كه‌ بيان‌ شد، او با رسول‌ خدا ص بسيار دشمني‌ مي‌ورزيد و ايشان‌ را سخت‌ مي‌آزرد.
«و هلاك‌ شد» اين‌ جمله‌، خبري‌ است‌ از بارگاه‌ خداي‌ سبحان‌ بعد از نفرين‌ عليه‌ وي‌. گفتني‌ است‌ كه‌ تعبير از هلاكت‌ ابولهب‌ به‌ صيغه‌ ماضي‌، مفيد حتمي‌ بودن ‌وقوع‌ هلاكت‌ و زيانكاري‌ وي‌ مي‌باشد و چنان‌ هم‌ شد زيرا ابولهب‌ دنيا و آخرت‌ را باخت‌.
 
سوره مسد آيه  2

‏متن آيه : ‏

‏ مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«هيچ‌ دفع‌ نكرد از او مال‌ او و آنچه‌ اندوخت» يعني: مالي‌ را كه‌ ابولهب‌ گردآورده‌ بود و منفعت‌ و جاه‌ و موقعيتي‌ كه‌ به‌ دست‌ آورده‌ بود، فرمان‌ خداوند(ج) بر نزول‌ هلاكت‌ و نابودي‌ و عذاب‌ بر وي‌ را به‌ هيچ‌ وجه‌ دفع‌ نكرد و آن‌ اندوخته‌ها هيچ‌ به‌ كارش‌ نيامد. فرق‌ در ميان‌ «مال‌» و «كسب‌» اين‌ است‌ كه‌ اولي‌ سرمايه ‌است‌ و دومي‌ سود.
	سوره مسد آيه  3

‏متن آيه : ‏

‏ سَيَصْلَى نَاراً ذَاتَ لَهَبٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«به‌ زودي‌ در آتشي‌ پر زبانه‌ درآيد» يعني: به‌ زودي‌ ابولهب‌ در آتشي‌ سخت‌ شعله‌ور و برافروخته‌ كه‌ پوستش‌ را مي‌سوزاند، عذاب‌ مي‌شود كه‌ آن‌ آتش‌، آتش ‌جهنم‌ است‌.
	سوره مسد آيه  4

‏متن آيه : ‏

‏ وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و زنش» نيز به‌ آن‌ آتش‌ در مي‌آيد، همان‌ كه‌ «هيزم‌كش‌ است» زن‌ ابولهب‌، ام‌جميل‌ دختر حرب‌ خواهر ابوسفيان‌ بود كه‌ خارها و سرگين‌ها را برگرفته‌ و آنها را شبانه‌ بر راه‌ رسول‌ خدا ص مي‌افگند. يا مراد اين‌ است‌ كه‌ زن‌ ابولهب‌ با برداشتن ‌گناهان‌ سنگيني‌ كه‌ به‌ سبب‌ دشمني‌ با رسول‌ خدا ص و واداشتن‌ شوهرش‌ بر آزار ايشان‌ بر دوش‌ گرفته است‌، هيزم‌ جهنم‌ را بر مي‌دارد. يا اين‌ تعبير، كنايه‌ از سخن‌چيني‌ اوست‌ كه‌ برافروزنده‌ خصومت‌ و دشمني‌ در ميان‌ مردم‌ است‌.
 
	 سوره مسد آيه  5

‏متن آيه : ‏

‏ فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِّن مَّسَدٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«بر گردنش‌ طنابي‌ از ليف‌ خرماست» مسد: ليفي‌ است‌ كه‌ از آن‌ ريسمان‌ تافته‌ مي‌شود. نقل‌ است‌ كه‌ زن‌ ابولهب‌ گردنبند فاخري‌ از جواهر داشت‌ و گفت: سوگند به‌ لات‌ و عزي‌ كه‌ آن‌ را در دشمني‌ محمد ص صرف‌ مي‌كنم‌! لذا آن‌ گردنبندش‌ در روز قيامت‌ ريسماني‌ برتافته‌ از زنجيرهاي‌ آتش‌ مي‌شود. ملاحظه ‌مي‌كنيم‌ كه‌ خداي‌ سبحان‌ عذابش‌ در آخرت‌ را به‌ همان‌ هيأت‌ و حالتي‌ كه‌ در دنيا داشت‌، تصوير مي‌كند زيرا عذاب‌ آخرت‌ از جنس‌ عمل‌ مجرم‌ و هماهنگ‌ با جرم ‌وي‌ است‌. نقل‌ است‌ كه‌ بعد از نزول‌ اين‌ سوره‌ ام‌جميل‌ زن‌ ابولهب‌ سنگي‌ را در دست‌ گرفته‌ نزد ابوبكرصديق‌(رض) در مسجدالحرام‌ رفت‌ و در آن‌ حال‌ ابوبكر(رض) در معيت‌ رسول‌ خدا ص بود. پس‌ به‌ ابوبكر(رض) گفت: به‌ من‌ خبر رسيده ‌است‌ كه ‌رفيقت‌ مرا هجو نموده‌ است‌، اينك‌ آمده‌ام‌ كه‌ با او چنين‌ و چنان‌ كنم‌! اما خداوند متعال‌ ديدگان‌ وي‌ را از ديدن‌ رسول‌ خدا ص كور ساخت‌ و هر چه‌ به‌ اين ‌سو و آن‌ سو نگريست‌، ايشان‌ را نديد. ابوبكر(رض) از وي‌ پرسيد: آيا كسي‌ را همراه‌ من‌ مي‌بيني‌؟ ام‌ جميل‌ گفت: آيا مرا مسخره‌ مي‌كني‌؟ من‌ جز تو هيچ‌ كس ‌ديگر را همراهت‌ نمي‌بينم‌!
علما گفته‌اند: اين‌ سوره‌ معجزه‌اي‌ آشكار و دليلي‌ روشن‌ بر نبوت‌ آن ‌حضرت‌ ص است‌ زيرا خداوند(ج) با نزول: (‏ سَيَصْلَى نَاراً ذَاتَ لَهَبٍ ‏) قاطعانه‌ خبر داد كه‌ ابولهب‌ و زنش‌ ايمان‌ نمي‌آورند و سرنوشت‌ آنها در دنيا و آخرت‌ باشقاوت‌ گره‌ خورده ‌است‌ پس‌ بر طبق‌ اين‌ خبر، هيچ‌يك‌ از آن‌ دو نه‌ در ظاهر و نه‌ در باطن‌، نه‌ آشكار و نه‌ در خفا ايمان‌ نياوردند.
 ﴿ سوره‌ مسد ﴾
مکی‌ است‌ و داراي‌ (5) آيه‌ است‌.
 
وجه‌ تسميه: اين‌ سوره‌ بدان‌ سبب‌ «مسد» نام‌ گرفت‌ كه‌ خداوند(ج) در آخرآن‌ مي‌فرمايد:(‏ فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِّن مَّسَدٍ ‏)  كه‌ تفسير آن‌ خواهد آمد. همچنين‌ اين ‌سوره‌ «تبت‌» نيز ناميده‌ مي‌شود زيرا خداوند(ج) در مطلع‌ آن‌ مي‌فرمايد: ‏(تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ ‏) چنان‌ كه‌ به‌ همين‌ مناسبت‌، اين‌ سوره‌ (ابولهب) يا سوره‌ (لهب) نيز ناميده ‌شده‌ است‌.
محدثان‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ اين‌ سوره‌ از ابن‌عباس‌ رضي‌الله عنهما روايت‌ كرده‌اند كه‌ فرمود؛ چون‌ اين‌ آيه‌ نازل‌ شد:(‏ وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ)  : (اي‌ پيامبر! بستگان‌ نزديكت‌ را هشدار ده) «شعراء/214»؛ رسول‌ خدا ص از خانه‌ خود خارج ‌شده‌ و به‌ كوه‌ صفا بالا رفتند سپس‌ به‌ فرياد بلند چنين‌ ندا در دادند: يا صباحاه‌! چون‌ قريش‌ اين‌ ندا را شنيدند، از يك‌ديگر پرسيدند كه‌ اين‌ فريادگر كيست‌؟ پاسخ ‌داده‌ شد كه: محمد است‌. پس‌ ندا را اجابت‌ گفتند و پيرامون‌ آن‌ حضرت‌ ص گرد آمدند. آن‌گاه‌ رسول‌اكرم‌ ص خطاب‌ به‌ آنان‌ فرمودند: هان‌ اي‌ بني‌فلان‌! هان‌ اي ‌بني‌فلان‌! هان‌ اي‌ بني‌فلان‌! هان‌ اي‌ بني‌عبدمناف‌! هان‌ اي‌ بني‌عبدالمطلب‌! (و به‌ا