 كه‌ مي‌گرفتند؛ ما آن‌ چيزهاي‌ پاكيزه‌ را برآنان‌ حرام‌ ساختيم‌ «و ما براي‌ كافرانشان‌ عذابي‌ دردناك‌ آماده‌ كرده‌ايم‌» در آخرت ‌هم‌، به‌ علاوه‌ عذاب‌ دنيا.
 
	آيه  162
‏متن آيه : ‏
‏ لَّكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَالْمُقِيمِينَ الصَّلاَةَ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أُوْلَئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْراً عَظِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
ابن‌كثير در بيان‌ سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: آيه‌ كريمه‌ درباره‌ عبدالله بن‌ سلام‌، ثعلبه‌بن‌ سعيه‌، اسد و زيدبن‌ سعيه‌ و اسدبن‌ عبيد نازل‌ شد كه‌ به‌ اسلام‌ در آمده‌ ورسالت‌ حضرت‌ محمدص را تصديق‌ كردند.
«ليكن‌ راسخان‌ آنان‌ در علم‌» يعني‌: پايداران‌ و ثابت‌قدمان‌ از اهل‌ كتاب‌ در علم ‌كتاب‌ «و مؤمنان‌» مراد از مؤمنان‌، يا مؤمنان‌ اهل‌ كتاب‌اند، يا مؤمنان‌ مهاجر وانصار، يا همگي‌ آنان‌. آري‌! اينان‌ «به‌ آنچه‌ بر تو نازل‌ شده‌ و به‌ آنچه‌ پيش‌ از تو نازل‌ شده‌، ايمان‌ دارند و بخصوص‌ نمازگزاران‌ و زكات‌ دهندگان‌ و مؤمنان‌ به‌ خدا و روزبازپسين‌، به‌زودي‌ به‌ ايشان‌ پاداشي‌ بزرگ‌ خواهيم‌ داد».
آن‌گاه‌ حق‌ تعالي‌ خبر مي‌دهد كه‌ فرستادن‌ وحي‌ و فرودآوردن‌ كتاب‌ بر محمدص امري‌ نوپديد نيست‌ بلكه‌ خداوند متعال‌ چنان‌كه‌ بر ساير پيامبران‡ وحي‌ فرستاد؛ به‌ آن‌ حضرتص نيز وحي‌ و كتاب‌ فرستاد:
 
 آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذْ نَجَّيْنَاكُم مِّنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوَءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءكُمْ وَفِي ذَلِكُم بَلاءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و به‌ ياد آريد» اي‌ بني‌ اسرائيل‌! اين‌ نعمت‌ ما را بر خويش‌ «آن‌گاه‌ كه‌ شما را ازچنگ‌ فرعونيان‌ رهانيديم‌» به‌ قولي: «فرعون‌» مخصوصا نام‌ پادشاه‌ زمان‌ موسي‌(ع)بود، اما به‌ قولي‌ ديگر: فرعون‌ لقب‌ هر پادشاهي‌ بود از مصرياني‌ كه‌ قبل‌ از«بطالسه‌» بر مصر قديم‌ حكومت‌ مي‌كردند، چنان‌كه‌ «قيصر» لقب‌ شاهان‌ روم‌ و «كسري‌» لقب‌ شاهان‌ فارس‌ بود. ابن‌ كثير نقل‌ مي‌كند كه: «نام‌ فرعون‌ زمان‌موسي‌(ع)، وليد بن‌ مصعب‌ بن‌ ريان‌ بود و او اصالت‌ فارسي‌ داشت‌ و از سرزمين‌اصطخر بود». «كه‌ آنان‌» يعني‌ فرعونيان‌ «عذابي‌ سخت‌ را به‌ شما مي‌چشانيدند» تفسير اين‌ عذاب‌ سخت‌ اين‌ است‌ كه: «پسران‌ شما را سر مي‌بريدند؛ و زنهايتان‌ رازنده‌ مي‌گذاشتند» تا آنان‌ را به‌ كنيزي‌ گرفته‌ و ذليلشان‌ گردانند. دليل‌ اين‌ كه‌ فرعون ‌به‌ كشتن‌ پسران‌ بني‌ اسرائيل‌ و زنده‌ نگه ‌داشتن‌ دختران‌ آنها فرمان‌ داد، اين‌ بود كه ‌كاهنان‌ به‌ فرعون‌ گفته‌ بودند: از بني‌اسرائيل‌ مردي‌ به‌دنيا مي‌آيد كه‌ نابودي‌ و زوال ‌فرمانروايي‌ات‌ به ‌دست‌ اوست‌. ابن‌كثير مي‌گويد: «فرعون‌ لعنه‌ الله ، خوابي‌ ديد كه ‌او را سخت‌ تكان‌ داد؛ در خواب‌ ديد كه‌ آتشي‌ از بيت‌ المقدس‌ خارج‌ شد و فقط به‌ خانه‌هاي‌ قبطيان‌ در آمد، نه‌ به‌ خانه‌هاي‌ بني‌ اسرائيل‌. لذا از مضمون‌ خواب ‌اين‌گونه‌ برداشت‌ كرد كه‌ سقوط حكومتش‌ به‌ دست‌ مردي‌ از بني‌ اسرائيل‌ خواهد بود، از اين‌ رو به‌ اعمال‌ اين‌ جنايت‌ فجيع‌ بر بني‌ اسرائيل‌ فرمان‌ داد». «و در اين‌كار» يعني: در عذاب‌ و شكنجه‌ شدنتان‌ به‌ دست‌ فرعون‌ و در نعمت‌ رهايي‌تان‌ از چنگ‌ او «آزمايشي‌ بزرگ‌ از جانب‌ پروردگارتان‌ بود» تا ميزان‌ و مقدار ايستادگي‌تان ‌در ميدان‌ فرمان‌برداري‌ از خدا (ج)، ايمان‌ به‌ پيامبرش‌ و شكرگزاريتان‌ از او تعالي، در عينيت‌ امر نمايان‌ شود.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:781.txt">آيه  163</a><a class="text" href="w:text:782.txt">آيه  164</a><a class="text" href="w:text:783.txt">آيه  165</a><a class="text" href="w:text:784.txt">آيه  166</a><a class="text" href="w:text:785.txt">آيه  167</a><a class="text" href="w:text:786.txt">آيه  168</a><a class="text" href="w:text:787.txt">آيه  169</a><a class="text" href="w:text:788.txt">آيه  170</a></body></html>آيه  163
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِن بَعْدِهِ وَأَوْحَيْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَعِيسَى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«ما همچنان‌كه‌ به‌ نوح‌ و پيامبران‌ بعد از او وحي‌ فرستاديم‌، به‌ تو نيز وحي‌فرستاديم‌» پس‌ اي‌ محمدص! كار تو در امر رسالت‌، مانند كار انبياي‌ پيشين‌‡ است‌ و تو تافته‌ جدا بافته‌اي‌ نيستي‌. از نوح‌(ع) مخصوصا يادآوري‌ شد زيرا او اولين‌ پيامبري‌ است‌ كه‌ بر زبانش‌ قوانين‌ الهي‌ مشروع‌ گرديد.
ابن‌اسحاق‌ از ابن‌عباس‌ك در بيان‌ سبب‌ نزول‌ روايت‌ مي‌كند: آيه‌ كريمه‌ درباره‌ جمعي‌ از يهوديان‌ ازجمله‌ عدي‌بن‌ زيد نازل‌ شد كه‌ به‌ رسول‌ خداص گفتند: خداوند(ج) پس‌ از موسي‌ به‌ هيچ‌كس‌ وحي‌ نفرستاده‌ است‌. «و نيز به ‌سوي‌ ابراهيم‌ واسماعيل‌ و اسحاق‌ و يعقوب‌ و اسباط وحي‌ فرستاديم‌» اسباط: قبايل‌اند از تباريعقوب‌، يعني‌: به‌سوي‌ پيامبران‌ آن‌ قبايل‌ وحي‌ فرستاديم‌ ـ والله اعلم‌. «و» نيز وحي‌ فرستاديم‌ به‌سوي‌ «عيسي‌ و ايوب‌ و يونس‌ و سليمان‌ و به‌ داوود زبور بخشيديم‌» زبور: كتاب‌ نازل‌ شده‌ بر داوود(ع) است‌. قرطبي‌ مي‌گويد: «زبور داراي‌ يكصدوپنجاه‌ سوره‌ است‌ كه‌ در آنها حكمي‌ از احكام‌ و حلال‌ و حرام‌ بيان ‌نشده‌ بلكه‌ همه‌ آنها حكمت‌ و اندرز است». مزمور: فصلي‌ است‌ مشتمل‌ برسخناني‌ از داوود(ع) كه‌ در آن‌ به‌ بارگاه‌ خداي‌ عزوجل‌ از دشمنانش‌ دادخواهي ‌مي‌كند، خداوند(ج) را عليه‌ آنها به‌ ياري‌ مي‌خواند و گاهي‌ هم‌ در آن‌ به‌ موعظه‌هايي‌ مي‌پردازد.
 
	آيه  164
‏متن آيه : ‏
‏ وَرُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ عَلَيْكَ مِن قَبْلُ وَرُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ وَكَلَّمَ اللّهُ مُوسَى تَكْلِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و پيامبراني‌» يعني‌: فرستاديم‌ پيامبراني‌ را «كه‌ داستان‌ آنان‌ را بر تو خوانده‌ايم‌» و اخبار آنان‌ را به‌تو گفته‌ايم‌ «پيش‌ از اين‌» در همين‌ سوره‌ و در غيرآن‌ از سوره‌هاي‌ قرآن‌ ـ كه‌ ايشان‌ مجموعا بيست‌وپنج‌ پيامبر اند «و پيامبراني‌كه‌ داستان‌ آنان‌ را بر تو نخوانده‌ايم‌» و سرگذشت‌ آنان‌ را به‌ تو بازگو نكرده‌ايم‌ زيرا در قرآن‌ از آنها ذكري‌ نرفته‌ است‌ «و خداوند آشكارا با موسي‌ سخن‌ گفت‌» حقيقتا نه ‌مجازا، بي‌ميانجي‌ و واسطه‌اي‌. گفتني