ي‌ بود عام‌ و فراگير زيرا فساد بر همه‌ بلاد دامن‌ گسترده‌ و طغيان‌ وجهل‌ بر همه‌ بندگان‌ ـ بجز اندكي‌ از احبار يهود و زهاد نصاري‌ كه‌ بر بقايايي‌ از دين‌ حق‌ متمسك‌ باقي‌ مانده‌ بودند ـ خيمه‌ فروهشته‌ بود».
آري‌! پيامبر ما به‌سوي‌ شما آمده‌ است‌: «تا نگوييد» در روز قيامت‌ «كه‌ هيچ ‌مژده ‌دهنده‌ و بيم‌ دهنده‌اي‌ نزد ما نيامد» يعني‌: ما پيامبر خود را فرستاديم‌ تا مبادا درمقام‌ عذرخواهي‌ از كوتاهي‌ و تقصير خويش‌، در روز قيامت‌ چنين‌ سخني‌ بگوييد «پس‌ قطعا براي‌ شما مژده‌دهنده‌ و بيم‌دهنده‌اي‌ آمده‌ است» يعني‌: راه‌ اين‌ عذر و بهانه‌ بر شما مسدود شد زيرا اينك‌ پيامبر مژده‌بخش‌ و هشداردهنده‌اي‌ نزد شما آمده‌است‌ كه‌ مؤمنان‌ را بشارت‌ و كفار را بيم‌ مي‌دهد «و خدا بر هر چيزي‌ تواناست» پس‌ از كمال‌ قدرت‌ وي‌ است‌ كه‌ حضرت‌ محمدص را با اين‌همه‌ كمالات‌ به‌ رسالت‌ فرستاد، مطيعان‌ را در راه‌ حق‌ ثابت‌قدم‌ و استوار و نافرمانان‌ را در گمراهي‌ و فلاكت‌ نگونسار گردانيد.
 
	سوره مائدة آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ اذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَعَلَ فِيكُمْ أَنبِيَاء وَجَعَلَكُم مُّلُوكاً وَآتَاكُم مَّا لَمْ يُؤْتِ أَحَداً مِّن الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و يادكن‌ زماني‌ را كه‌ موسي‌ به‌قوم‌ خود گفت‌: اي‌ قوم‌ من‌! نعمت‌ خدا را بر خود ياد كنيد» در آغاز از آنها خواست‌ كه‌ نعمت‌ خدا(ج) را اجمالا بر خود به‌ياد آورند، آن‌گاه‌ ـ به‌طور خاص‌ ـ سه‌ نعمت‌ از اين‌ نعمتها را به‌ تفصيل‌ اين‌گونه‌ يادآوري‌كرد: «آن‌گاه‌ كه‌ در ميان‌ شما پيامبراني‌ قرار داد و شما را پادشاهاني‌ ساخت» يعني‌: درميان‌ شما پيامبراني‌ برانگيخت‌ و برخي‌ از شما را پادشاه‌ ساخت‌. اطلاق‌ پادشاهان‌ به‌آنان‌ از اين‌ باب‌ است‌ كه‌ مثلا نزديكان‌ شاه‌ مي‌گويند: ما پادشاهانيم‌! بعضي‌گفته‌اند: مراد از (ملوكا) اين‌ است‌ كه‌: آنان‌ مالك‌ امر و صاحب‌ اختيار خويش‌ شدند، بعد از آن‌ كه‌ مملوكاني‌ در قبضه‌ تصرف‌ فرعون‌ و قبطيان‌ بيش‌ نبودند. مجاهد مي‌گويد: (و جعلكم‌ ملوكا) به‌ اين‌ معني‌ است‌: شما را صاحب‌ خانه‌ها، همسران‌ و خدمتكاران‌ گردانيد». به‌ تأييد اين‌ ديدگاه‌ تفسيري‌، روايت‌ شده‌ است‌كه‌: «مردي‌ از عبدالله بن‌عمروبن‌عاص‌(رض) پرسيد: مگر ما از فقراي‌ مهاجرين ‌نيستيم؟ عبدالله به‌ وي‌ گفت‌: آيا زني‌ داري‌ كه‌ نزد وي‌ قرار و آرام‌ يابي؟ مرد پاسخ‌ داد: آري‌! گفت‌: آيا مسكني‌ داري‌ كه‌ در آن‌ سكونت‌ گزيني؟ مرد پاسخ ‌داد: آري‌! گفت‌: پس‌ تو از اغنيا هستي‌. آن‌ مرد گفت‌: خدمتكاري‌ نيز دارم‌. عبدالله گفت‌: در اين‌ صورت‌ از پادشاهان‌ هستي». «و داد به‌ شما» يهوديان‌ «آنچه‌ كه‌ به‌ هيچ‌يك‌ از عالميان‌ نداد» چون‌ نعمت‌ من‌ و سلوي‌، سنگ‌ چشمه‌بار، ابر سايه‌بان‌ در صحراي‌ سينا، كثرت‌ انبيا‡، كثرت‌ شاهان‌ و غير اين‌ از نعمتها. يامعني‌ اين‌ است‌: داد به‌ شما آنچه‌ كه‌ به‌ هيچ‌ يك‌ از عالميان‌ زمانتان‌ نداد زيرا بني‌اسرائيل‌ در زمان‌ خويش‌ نسبت‌ به‌ يونانيان‌ و قبطيان‌ و ساير تيره‌هاي‌ بني‌آدم‌، شريف‌ترين‌ مردم‌ بودند. ابن‌كثير نيز اين‌ معني‌ دوم‌ را ترجيح‌ داده‌ است‌.
 
سوره مائدة آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ يَا قَوْمِ ادْخُلُوا الأَرْضَ المُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللّهُ لَكُمْ وَلاَ تَرْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِكُمْ فَتَنقَلِبُوا خَاسِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌گاه‌ موسي‌(ع) بر يادكرد نعمت‌، يك‌ امر و يك‌ نهي‌ را بنيان‌ نهاد، امر اين‌بود: «اي‌ قوم‌ من‌! به‌ سرزمين‌ مقدس» فلسطين‌ «درآييد» مقدس‌: يعني‌ پاك‌شده‌، يا مبارك‌ «كه‌ خداوند براي‌ شما مقرر داشته‌ است» يعني‌: خداوند(ج) آن ‌سرزمين‌ را در علم‌ ازلي‌ خويش‌ قسمت‌ و تقدير شما كرده‌ و مسكن‌ و مأواي‌ شما گردانيده‌ است‌. اما بايد دانست‌ كه‌ اين‌ قسمت‌ و تقدير مربوط به‌ زماني‌ بود كه‌ بني‌اسرائيل‌ نيكوكار بودند و چون‌ فاسد شدند و به‌ فسادگري‌ روي‌ آوردند، خداوند(ج) به‌ وسيله‌ بندگان‌ شايسته‌اش‌ آنها را از آن‌ سرزمين‌ اخراج‌ كرد و امروز نيز كه‌ يهوديان‌ تبه‌كارترين‌ قوم‌ روي‌ زمين‌ هستند، هرگز شايستگي‌ حضور در آن ‌را ندارند.
و نهي‌ موسي‌ به‌ آنان‌ اين‌ بود: «و بر پشت‌ خود روگردان‌ نشويد» يعني‌: از فرمان ‌من‌ رونگردانيد و به‌ عقب‌ باز نگرديد و دستور من‌ در مورد جنگ‌ با ستمگران‌ را به‌سبب‌ ترسويي‌ و ضعف‌، بر زمين‌ نگذاريد «كه» در آن‌ صورت‌ «زيانكار مي‌شويد» و خير دنيا و آخرت‌ را از دست‌ مي‌دهيد.
 
	سوره مائدة آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا يَا مُوسَى إِنَّ فِيهَا قَوْماً جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّىَ يَخْرُجُواْ مِنْهَا فَإِن يَخْرُجُواْ مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفتند: اي‌ موسي‌! در آنجا قومي‌ زورآور هستند» يعني‌: در فلسطين‌ مردمي‌ هستند زورآور با قامتهاي‌ بلند و پيكرهاي‌ تنومند كه‌ مردم‌ را بر آنچه‌ كه‌ بخواهند، مجبور مي‌گردانند. مراد از آنان‌: قوم‌ «عمالقه» اند «و تا آنان‌ از آنجا بيرون‌ نروند، ما هرگز وارد آن‌ نمي‌شويم» يعني‌: با جنگ‌ وارد آن‌ نمي‌شويم‌ «پس‌ اگر از آنجا بيرون‌ روند» بدون‌ جنگ‌ «ما وارد مي‌شويم». اين‌ بيان‌ صريح‌ علت‌ امتناعشان‌ از ورود به‌ فلسطين‌ است‌، يعني‌: عدم‌ ورود ما به‌ آن‌، علتي‌ جز اين‌ ندارد.
 
	سوره مائدة آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَجُلاَنِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُواْ عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ وَعَلَى اللّهِ فَتَوَكَّلُواْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«دو مرد از آنان‌ كه‌ مي‌ترسيدند و خداوند بر آنان‌ انعام‌ كرده‌ بود گفتند» آن‌ دو مرد، يوشع‌بن‌نون‌ و كالب‌بن‌يوفنا از نقباي‌ دوازده‌گانه‌ بني‌اسرائيل‌ و از خداترسان‌ ومتقيان‌ بودند. يا آنها از ضعف‌ و جبن‌ بني‌اسرائيل‌ مي‌ترسيدند. و خداوند(ج) با پايدارساختن‌شان‌ در ايمان‌ و دادن‌ يقين‌ به‌ وعده‌هاي‌ نصرت‌ و پيروزي‌ خويش‌، بر آنان‌ نعمت‌ داده‌ بود. آري‌! آن‌ دو گفتند: «اي‌ قوم‌! از راه‌ دروازه‌ بر آنان‌ وارد شويد» يعني‌: از دروازه‌ شهر بر ستمگران‌ عمالقه‌ وارد شويد «كه‌ اگر از آن‌ درآمديد، قطعا پيروز خواهيد شد» آن‌ دو اين‌ سخن‌ را با ايمان‌ و اطميناني‌ كه‌ به ‌وعده‌هاي‌ الهي‌ داشتند، گفتند چنان‌كه‌ در پايان‌ سخنشان‌ افزودند: «و اگر مؤمنيد، به‌ خدا توكل‌ كنيد» زيرا ايمان‌ به‌ خداوند متعال‌، مق