 شده‌ مخير است‌ و هر يك‌ از آنها را كه‌ مي‌خواهد، مي‌تواند انجام‌ دهد.
«پس‌ هركه‌ اينها را نيافت‌، بر اوست‌ كه‌ سه‌ روز روزه‌ بگيرد» يعني‌: هر كس‌ يكي ‌از سه‌ چيز يادشده‌ را نيافت‌، روزه ‌گرفتن‌ سه‌ روز پياپي‌، كفاره‌ وي‌ است‌. و اين ‌رأي‌ جمهور فقهاست‌. اما مالكي‌ها مي‌گويند: گرفتن‌ سه‌ روز روزه‌ به‌طور متفرق ‌نيز درست‌ است‌. «اين‌ است‌ كفاره‌ سوگندهاي‌ شما هنگامي‌كه‌ سوگند خورديد» و بعداز آن‌ سوگند شكسته‌ و حانث‌ گرديديد زيرا دادن‌ كفاره‌ قبل‌ ازسوگندشكني‌ ـ چنان‌كه‌ احناف‌ گفته‌اند ـ جايز نيست‌ «و سوگندهاي‌ خود را نگاه ‌داريد» اين‌ عبارت‌ به‌ سه‌ معني‌ است‌:
1 ـ سوگندهاي‌ خود را نگاه‌داريد و به‌ سوگندخوردن‌ شتاب‌ نورزيد.
2 ـ سوگندهايي‌ را كه‌ خورده‌ايد نگاه‌داريد و به‌ شكستن‌ آنها نشتابيد.
3 ـ چنانچه‌ سوگندهاي‌ خود را شكستيد، در پرداخت‌ كفاره‌ سهل‌انگاري‌ نكنيد.
«اين‌گونه‌ خداوند براي‌ شما آيات‌ خود را بيان‌ مي‌كند» با اين‌چنين‌ بيان‌ روشني‌ «باشد كه‌ شكر كنيد» اين‌ نعمتهايي‌ را كه‌ او بر شما منت‌ نهاده‌است‌، چون‌ نعمت ‌بيان‌ شريعت‌ و روشن‌ساختن‌ احكام‌ خود.
 
[8] صاع‌: عبارت‌ از (2751) گرم، و مد: يك‌چهارم‌ صاع‌ است‌.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:905.txt">آيه  90</a><a class="text" href="w:text:906.txt">آيه  91</a><a class="text" href="w:text:907.txt">آيه  92</a><a class="text" href="w:text:908.txt">آيه  93</a><a class="text" href="w:text:909.txt"> آيه  94</a><a class="text" href="w:text:910.txt">آيه  95</a></body></html>سوره مائدة آيه  90
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنصَابُ وَالأَزْلاَمُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ مسلمانان‌! جز اين‌ نيست‌ كه‌ خمر و ميسر» تفسير خمر و ميسر (شراب‌ وقمار) در سوره‌ «بقره» گذشت‌. از ابن‌عباس‌(رض) روايت‌ شده‌ است‌ كه‌ فرمود: تمام ‌انواع‌ قمار از «ميسر» است‌، حتي‌ بازي‌ بچه‌ها با گردو و مهره‌هاي‌ نرد. «و» جزاين‌ نيست‌ كه‌ «انصاب» يعني‌: بتاني‌ كه‌ براي‌ پرستش‌ نصب‌ شده‌ بودند «و ازلام» يعني‌: تيرهاي‌ قرعه‌، كه‌ تفسير آن‌ در اوايل‌ اين‌ سوره‌ گذشت‌ «رجس‌است» رجس‌: بر پليديها و نجاستها اطلاق‌ مي‌شود «و از عمل‌ شيطان‌ است» زيرا اين‌ شيطان‌ است‌ كه‌ اعمال‌ يادشده‌ را براي ‌شما نيكو جلوه‌ داده‌ و آنها را آرايش‌مي‌دهد «پس‌، از آن‌ پرهيز كنيد» يعني‌: از پليدي‌، يا از عمل‌ شيطان‌ پرهيز كنيد؛ ودر هر دو صورت‌ معني‌ يكي‌ است‌. «باشد كه‌ رستگار شويد» و به‌ فيض‌ رستگاري ‌نايل‌ گرديد.
ملاحظه‌ مي‌كنيم‌ كه‌ حق‌ تعالي‌ با چندين‌ تأكيد، شراب‌ و قمار را حرام‌ اعلام‌ كرد: تأكيد اول‌ اين‌ كه‌: آنها را در رديف‌ پرستش‌ بتان‌ قرار داد. تأكيد دوم ‌اين‌ كه‌: آنها را رجس‌، يعني‌ نجس‌ معنوي‌ معرفي‌ كرد، هرچند به‌ قول‌ بعضي‌: در شراب‌ نجاست‌ حسي‌ نيز هست‌. تأكيد سوم‌ اين‌ كه‌: آن‌ دو را از عمل‌ شيطان‌ ناميد و روشن‌ است‌ كه‌ از شيطان‌ جز شر خالص‌ سر نمي‌زند. تأكيد چهارم‌ اين‌ كه‌: مؤمنان‌ را دستور داد تا از آن‌ بپرهيزند، كه‌ اين‌ تعبير در نهي‌، از معناي ‌(ترك‌كردن‌) بليغ‌تر است‌. و نهايتا اين‌ كه‌: پرهيز از آنها را موجب‌ رستگاري ‌اعلام‌ كرد پس‌ هرگاه‌ پرهيز از آنها رستگاري‌ باشد، روشن‌ است‌ كه‌ ارتكاب‌ آنها، سراسر زيان‌ و خسارت‌ است‌.
از ابن‌عمرك روايت‌ شده‌است‌ كه‌ فرمود: درباره‌ شراب‌ سه‌ آيه‌ نازل‌ شده ‌است‌، اولين‌ آنها آيه‌: ﴿ يسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ﴾  «بقره/‌219» است‌ و بعد از نزول‌ آن‌، برخي‌ از اصحاب‌ چنين‌ تبصره‌ كردند كه‌ شراب‌ حرام‌ گشته‌ لذا به‌ رسول‌ خداص گفتند: اجازه‌ بدهيد تا چنان‌كه‌ خداوند متعال‌ در اين‌ آيه‌ فرموده‌، از منافع‌ شراب‌ بهره‌ گيريم‌! رسول خداص در قبال‌ اين‌ درخواست‌ آنها سكوت ‌نمودند. بعد از آن‌ آيه‌: ﴿لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَةَ وَأَنتُمْ سُكَارَى﴾  «نساء/43» نازل‌ شد، باز برخي‌ چنين‌ تبصره‌ كردند كه‌ شراب‌ حرام‌ شده‌ است‌ لذا اصحاب‌ گفتند: يا رسول‌الله! بسيار خوب‌؛ در نزديك‌ اوقات‌ نماز شراب‌ نمي‌نوشيم‌. باز هم‌ رسول‌ خداص سكوت‌ نمودند. سپس‌ آيه‌: ﴿ِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ ...  ﴾  نازل‌ شد. در اين‌ هنگام‌ رسول‌ خداص فرمودند: اكنون‌ ديگر شراب‌ (به‌طور قطع‌) حرام‌ گرديد.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «كل مسكر خمر، وكل مسكر حرام، ومن شرب الخمر فمات وهو يدمنها لم يتب، لم يشربها في الآخرة‌: هر چيز مستي‌آوري‌ شراب‌ است‌ وهر مستي‌آوري‌ حرام‌ است‌ پس‌ هر كس‌ شراب‌ نوشيد و در حالي‌ مرد كه‌ هنوز به‌ آن ‌معتاد بود و از آن‌ توبه‌ نكرده‌ بود، آن‌ را در آخرت‌ نمي‌نوشد».
 
سوره مائدة آيه  91
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ اللّهِ وَعَنِ الصَّلاَةِ فَهَلْ أَنتُم مُّنتَهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
بعد از آن‌ كه‌ حق‌ تعالي‌ در آيه‌ سابق‌ حكم‌ تحريم‌ شراب‌ و قمار را اعلام‌ كرد، اكنون‌ در اين‌ آيه‌ حكمت‌ تحريم‌ آنها را بيان‌ مي‌كند: «همانا شيطان‌ مي‌خواهد با شراب‌ و قمار، ميان‌ شما دشمني‌ و كينه‌ بيندازد» اين‌ از مفاسد دنيوي‌ شراب‌ و قماراست‌ «و» از مفاسد ديني‌ نيز در آنها بسيار است‌، از جمله‌ اين‌ كه‌ شيطان‌ مي‌خواهد: «شما را از ياد الله و از نماز بازدارد پس‌ آيا شما دست‌ برمي‌داريد؟» و ازآنها به‌طور نهايي‌ بازمي‌ايستيد؟ يعني‌: ديگر بس‌ است‌، بازايستيد! عمر(رض) چون ‌اين‌ آيه‌ را شنيد، فرمود: بازايستاديم‌ پروردگارا!
احناف‌ برآنند كه‌: بازي‌ با نرد، شطرنج‌، قاب‌ قمار، منقل‌ چيني‌، ورق‌ و مانند اينها مكروه‌ تحريمي‌ است‌، هرچند كه‌ با قمار همراه‌ نباشد اما امام‌ ابويوسف‌ بازي ‌با شطرنج‌ را مباح‌ دانسته‌، مشروط به‌ اين‌ شرايط كه‌:
1 ـ بازي‌ شطرنج‌ با قمار همراه‌ نباشد.
2 ـ شخص‌ به‌طور دايم‌ به‌ آن‌ پايبند نباشد.
3 ـ به‌ واجبي‌ از واجبات‌ وي‌ خلل‌ وارد نسازد.
4 ـ بر آن‌ بسيار سوگند نخورد.
 
	سوره مائدة آيه  92
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَاحْذَرُواْ فَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُواْ أَنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلاَغُ الْمُبِينُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و از خدا و پيامبر اطاعت‌ كنيد و برحذر باشيد» از نافرماني‌ خدا(ج) و پيامبرش‌، يعني‌: ترس‌ و حذر از مخالفت‌ را با طاعت‌ خدا(ج) و رسولش‌ يكجا گردانيد «پس ‌اگر رو گردانيديد» از فرمانبرداري‌ و ترس‌ 