يي‌ كه‌ سخت‌ نيازمند آن‌ بوديد. تفسير من‌ وسلوي‌ (ترنجبين‌ و بلدرچين‌) در سوره‌ بقره‌ (آيه/‌57) گذشت‌.
 
	سوره طه آيه  81
‏متن آيه : ‏
‏ كُلُوا مِن طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَلَا تَطْغَوْا فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِي وَمَن يَحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِي فَقَدْ هَوَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«از طيبات‌ آنچه‌ كه‌ شما را روزي‌ داديم‌، بخوريد» مراد از طيبات‌: لذايذ و خوراكي‌هاي‌ حلال‌ است‌ «و در آن‌» يعني‌ در روزي‌ من‌ «از حد تجاوز نكنيد» يعني‌ از آنچه‌ كه‌ جايز است‌ به‌سوي‌ آنچه‌ كه‌ جايز نيست‌، تجاوز نكنيد. به‌قولي‌ معني ‌اين‌ است‌: نعمت‌ الله(ج) را انكار نكنيد كه‌ در آن‌ صورت‌ طغيانگر و تجاوزكار خواهيد بود «آن‌گاه‌ خشم‌ من‌ بر شما فرود مي‌آيد و هر كس‌ خشم‌ من‌» يعني‌ عذاب ‌من‌ «بر او فرود آيد، قطعا در هلاكت‌ افتاده‌ است‌» فقد هوي‌: يعني‌ قطعا رهسپار هاويه ‌شده‌ است‌ كه‌ عبارت‌ از قعر دوزخ‌ است‌.
 
	سوره طه آيه  82
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِّمَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً ثُمَّ اهْتَدَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و به‌ يقين‌ من‌ آمرزنده‌ كسي‌ هستم‌ كه‌ توبه‌ كند و ايمان‌ بياورد و كار شايسته‌ نمايد» يعني‌ آمرزگارم‌ براي‌ كسي‌ كه‌ از كفر و شرك‌ و گناهان‌ توبه‌ كند و به‌خدا(ج) و فرشتگان‌ و كتابها و پيامبران‌ و روز آخرت‌ ايمان‌ آورد و اعمال‌ شايسته‌اي‌ را كه‌ شرع‌ انور آنها را نيكو شناخته‌ و اجراي‌ آنها را خواسته‌، انجام‌ دهد و «باز به‌ راه‌ راست‌ رهسپار شود» يعني‌ تا مي‌ميرد بر اين‌ شيوه‌ استقامت‌ ورزد. به‌قولي‌، مراد اين‌ است‌ كه‌: علم‌ بياموزد تا به‌وسيله‌ آن‌ به‌سوي‌ حقيقت‌ راهياب ‌شود.
اين‌ آيه‌ دلالت‌ مي‌كند بر اين‌كه‌ هدايت‌ كامل‌، اثري‌ از ايمان‌، عمل‌ صالح‌ و توبه‌ است‌.
 
	سوره طه آيه  83
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا أَعْجَلَكَ عَن قَوْمِكَ يَا مُوسَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اي‌ موسي‌! چه‌ چيز ـ غافل‌ مانده‌ از قوم‌ خود ـ تو را به‌ شتاب‌ آورد» وعده‌ مقرر چنان‌ بود كه‌ موسي‌(ع) و هفتاد تن‌ نقبا و نخبگان‌ قومش‌ همه‌ با هم‌ به‌ طورآيند، موسي‌(ع) با آنان‌ به‌ راه‌ افتاد اما سپس‌ به‌شوق‌ وعده‌گاه‌ پروردگارش‌ از ميانشان‌ به‌شتاب‌ پيشي‌ گرفت‌ و خود را قبل‌ از همه‌ به‌ ميعادگاه‌ رسانيد پس‌ خداي ‌عزوجل‌ در مقام‌ انكار به‌ وي‌ فرمود: اي‌ موسي‌! چه‌ چيز تو را بر آن‌ داشت‌ كه ‌قومت‌ را ترك‌ كرده‌ و از ميانشان‌ شتابان‌ بيرون‌ آيي‌؟ و اين‌ دليل‌ برآن‌ است‌ كه ‌سبقت‌ جستن‌ رهبر به‌ سوي‌ امر خير و تنها گذاشتن‌ امت‌ ـ هر چند به‌ نيت‌ درستي ‌هم‌ باشد ـ انتخاب‌ وضع‌ سليم‌ نيست‌ و مقرون‌ به‌ صلاح‌ نمي‌باشد.
 
	آيه  222
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُواْ النِّسَاء فِي الْمَحِيضِ وَلاَ تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىَ يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و از تو درباره‌ حيض‌ مي‌پرسند، بگو: آن‌ اذي‌ است‌» حيض‌ در اصطلاح‌ شرع: خون‌ فاسدي‌ است‌ كه‌ در هر ماه‌ يك‌ دوره‌ از رحم‌ زن‌ خارج‌ مي‌شود و كمترين‌مدت‌ آن‌ در نزد ابوحنيفه‌ و يارانش‌ سه‌ روز و اكثر آن‌ ده‌ روز است‌ و آنچه‌ از اين‌مدت‌ كم‌ يا برآن‌ افزون‌ شود، «استحاضه‌»[11] است‌ نه‌ حيض‌. كمترين‌ مدت‌ حيض‌در نزد شافعي‌ و احمد يك‌ شبانه‌ روز و در نزد مالك‌ يك‌ بار جهش‌ خون‌ حتي‌ دريك‌ لحظه‌ است‌ و اكثر آن‌ پانزده‌ روز است‌ و آنچه‌ بر اين‌ مدت‌ افزون‌ شد، استحاضه‌ مي‌باشد. اذي: كنايه‌ از پليدي‌ و آسيب‌ است‌. «پس‌ در مدت‌ حيض‌ از زنان‌ كناره‌ بگيريد» مراد از اين‌ كناره‌گيري، ترك‌ مقاربت‌ جنسي‌ است، نه‌ ترك‌ همنشيني‌ يا لمس‌كردن‌ آنان‌ زيرا در رأي‌ حنبلي‌ها، هر نوع‌ بهره‌گيري‌ و لذت‌جويي‌از آنان‌ - بجز مقاربت‌ - جايز است‌. اما در رأي‌ جمهور فقها، كناره‌گيري‌ از زن‌ حايض‌ از ميان‌ ناف‌ تا زانوي‌ آن‌ واجب‌ است‌. و چنان‌كه‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌كريمه‌ به‌ روايت‌ انس‌بن‌ مالك‌(رض) آمده‌ است، اسلام‌؛ سنت‌ يهود و اعراب‌ عصر جاهليت‌ را كه‌ بر زنان‌ حايض‌ سخت‌ مي‌گرفتند و با آنان‌ هم‌غذا و هم‌خانه ‌نمي‌شدند، با نزول‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ لغو گردانيد. «و با آنان‌ نزديكي‌ نكنيد تا پاك ‌شوند» و پاكي‌شان‌؛ با قطع‌شدن‌ خون‌ حيض‌ است‌ «پس‌ چون‌ پاك‌ شدند» و به‌آب‌ غسل‌ كردند، با آنان‌ نزديكي‌ نماييد.
در رأي‌ جمهور فقها: نزديكي‌ با زن‌ حايض‌ بعد از قطع‌شدن‌ حيض‌ و غسل‌ آن‌ حلال‌ است‌ و در صورت‌ عدم‌ وجود آب، تيمم‌ نيز جانشين‌ آب‌ مي‌شود، اما دررأي‌ حنفي‌ها، نزديكي‌ با زن‌ حايض‌ به ‌مجرد قطع‌شدن‌ حيض‌ و قبل‌ از آن‌ كه‌ غسل‌كند، جايز است، به‌شرط آن‌ كه‌ قطع‌شدن‌ حيض‌ در حداكثر مدت‌ آن‌ باشد.آري‌! چون‌ پاك‌ شدند؛ «از همانجا كه‌ خدا به‌ شما فرمان‌ داده‌است، با آنان‌ آميزش‌كنيد» و آن‌ فرج‌ زن‌ است‌. يا معني‌ اين‌ است‌: از راه‌ حلال‌ با زنان‌ درآميزيد، نه‌ از راه‌ زنا و حرام‌ «خداوند توبه‌كاران‌ و پاك‌شوندگان‌ را دوست‌ مي‌دارد» مراد: توبه‌كاران‌ از گناهان‌ و پاك‌شوندگان‌ از جنابت‌ و پليديها مي‌باشند.
[11] استحاضه، خونی است که به علت بیماری یا عارضه دیگری غیر از حیض، پدید می آید. خون استحاضه ـ در مذهب احناف ـ نه مانع روزه است، نه مانع نماز و نه مانع هم بستر شدن.

 سوره طه آيه  84
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ هُمْ أُولَاء عَلَى أَثَرِي وَعَجِلْتُ إِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت‌» موسي‌(ع) «قوم‌ من‌، اينان‌ در پي‌ منند» يعني‌: در نزديكي‌ من‌ هستند، هم‌ اينك‌ بعد از من‌ مي‌رسند و ميان‌ من‌ و آنان‌ مسافتي‌ اندك‌ بيش‌ نيست‌. سپس ‌دليل‌ و موجب‌ عجله‌ خود را بيان‌ نموده‌ فرمود: «و من‌ ـ اي‌ پروردگارم‌ ـ به‌سوي‌ تو شتافتم‌» به‌ وعده‌گاه‌ «تا خشنود شوي‌» يعني‌: تا بر خشنوديت‌ از من‌ بيفزايي‌.
 
	سوره طه آيه  85
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِن بَعْدِكَ وَأَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ ‏
 
‏ترجمه : ‏
 «فرمود» خداي‌ سبحان‌ «اما ما قومت‌ را پس‌ از عزيمت‌ تو در فتنه‌ افگنديم‌» يعني‌ آنان‌ را مورد آزمايش‌ و ابتلا قرارداديم‌ و در بلا و محنت‌ افگنديم‌ «و سامري‌ آنها را گمراه‌ كرد» يعني‌: آنها را در سردرگمي‌ و گمراهي‌ از حق‌ فروافگند، با فراخواندنشان‌ به‌ پرستش‌ گوساله‌ طلايي‌ و اجابت‌ گفتنشان‌ از اين ‌خواسته‌ وي‌. سامري‌ از قبيله‌اي‌ به‌نام‌ سامره‌ بود؛ او 