فتيم‌ - چهار ماه‌ و ده‌ روز مي‌باشد. درحديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «براي‌ زني‌ كه‌ به‌ خدا و روز آخرت‌ ايمان‌ دارد؛ روانيست‌ كه‌ بر هيچ‌ مرده‌اي‌ بيشتر از سه‌ روز سوگواري‌ كند، مگر بر شوهرش، كه‌ سوگواري‌ براي‌ او چهار ماه‌ و ده‌ روز است‌...». اكثر علما بر آنند كه‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ ناسخ‌ حكم‌ آيه: ﴿‏ وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجاً وَصِيَّةً لِّأَزْوَاجِهِم مَّتَاعاً إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ﴾  «بقره/‌240» مي‌باشد، كه‌ بيان‌ آن‌ خواهد آمد.
سوره أنبياء آيه  87
‏متن آيه : ‏
‏ وَذَا النُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَاضِباً فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَى فِي الظُّلُمَاتِ أَن لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و ذوالنون‌ را ياد كن‌» يعني: صاحب‌ ماهي‌ را زيرا «نون‌» به‌ معني‌ ماهي‌ است‌. او يونس‌بن‌ متي‌(ع) است‌ كه‌ به‌سوي‌ مردم‌ نينوي‌ از سرزمين‌ موصل‌ فرستاده‌ شده‌ بود «آن‌گاه‌ كه‌ خشمگينانه‌ رفت‌» يعني: او به‌خاطر پروردگار خويش‌ در اعتراض‌ به‌اين‌كه‌ چرا قومش‌ به‌ او ايمان‌ نمي‌آورند، خشمگينانه‌ از ميانشان‌ بيرون‌ رفت‌، درحالي‌كه‌ او بايد شكيبايي‌ مي‌كرد و منتظر اذن‌ پروردگار باقي‌ مي‌ماند «و پنداشت ‌كه‌ ما هرگز بر وي‌ تنگ‌ نگيريم‌» با بازداشتن‌ وي‌ از راهش‌ و مانع ‌شدن‌ وي‌ از اجراي‌خواسته‌اش‌. يا پنداشت‌ كه‌ هرگز بر وي‌ تنگ‌ نمي‌گيريم‌؛ با فروبردن‌ وي‌ در شكم ‌ماهي‌.
ابن‌كثير مي‌گويد: «هنگامي‌ كه‌ ذوالنون‌ مي‌خواست‌ از ميان‌ قومش‌ بيرون‌ رود، به‌ قومش‌ هشدار داد كه‌ به‌ دليل‌ اصرارشان‌ بر عناد پس‌ از سه‌ روز بر آنان‌ عذاب ‌نازل‌ مي‌شود. قومش‌ تهديد وي‌ را جدي‌ گرفتند زيرا دانستند كه‌ پيامبر دروغ ‌نمي‌گويد آن‌گاه‌ سر به‌ صحرا برداشته‌ با كودكان‌ و چهارپايان‌ و همه‌ كوچك‌ وبزرگ‌ خويش‌ از شهر بيرون‌ رفتند و ميان‌ مادران‌ و كودكان‌ جدايي‌ افگنده‌ شور و ولوله‌ و زاري‌ به‌ آسمان‌ برداشتند و سخت‌ تضرع‌ نمودند پس‌ خداي‌ عزوجل‌ بر آنها رحم‌ كرد و عذاب‌ را از آنان‌ برطرف‌ كرد. اما از آن‌ سوي‌ ديگر، يونس‌(ع)رفت‌ و با گروهي‌ در كشتي‌اي‌ سوار شد، كشتي‌ در ميان‌ راه‌ به‌ تلاطم‌ امواج‌ گرفتار آمد و كشتي‌نشينان‌ از آن‌ ترسيدند كه‌ همه‌ غرق‌ شوند لذا براي‌ سبك ‌كردن‌ باركشتي‌ تصميم‌ گرفتند تا يك‌ تن‌ از ميان‌ خود را به‌ دريا افگنند، قرعه‌ انداختند، قرعه‌ به‌نام‌ يونس‌(ع) برآمد اما او را نيفگندند، بار ديگر قرعه‌ انداختند، باز هم‌ به‌نام‌ يونس‌(ع) برآمد اما اين‌بار نيز از انداختن‌ او به‌ دريا ابا كردند، بار سوم‌ قرعه ‌انداختند، باز هم‌ به‌ نام‌ يونس‌(ع) برآمد، در اين‌ هنگام‌ يونس‌(ع) خود برخاست‌ وجامه‌ از تن‌ بيرون‌ كرده‌ خود را به‌ دريا افگند آن‌گاه‌ خداي‌ عزوجل‌ ماهي ‌عظيم‌الجثه‌اي‌ را فرستاد تا او را فرو بلعد...».
اينك‌ ادامه‌ ماجرا: «پس‌ در دل‌ تاريكي‌ها» تاريكي‌ شب‌، تاريكي‌ دريا و تاريكي‌ شكم‌ ماهي‌ «ندا در داد» با اين‌ سخنش: «كه‌» بارالها! «معبودي‌ جز تو نيست‌، منزهي‌ تو، به‌ راستي‌ كه‌ من‌ از ستمكاران‌ بودم‌» در بيرون‌ رفتن‌ از ميان‌ امتم ‌بدون‌ اجازه‌ يا فرمان‌ تو. اين‌ اعترافي‌ است‌ از يونس‌(ع) بر قصورش‌ و توبه‌اي‌ است ‌از لغزشش‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «هيچ‌ شخص‌ گرفتاري‌ نيست‌ كه‌ به‌ اين‌دعا: ﴿لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ ‏﴾  دعا كند مگر اين‌كه‌ براي‌ او اجابت ‌مي‌شود».
 
سوره أنبياء آيه  88
‏متن آيه : ‏
‏ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَكَذَلِكَ نُنجِي الْمُؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ دعاي‌ او را اجابت‌ كرديم‌ و او را از غم‌ نجات‌ داديم‌» با بيرون ‌آوردنش‌ از شكم‌ ماهي‌ زيرا ماهي‌ به‌ فرمان‌ پروردگار او را به‌ ساحل‌ افگند. آمده ‌است‌ كه‌ او سه‌ ساعت‌، يا سه‌ روز، يا چهل‌ روز در شكم‌ ماهي‌ باقي‌ ماند «و مؤمنان‌ را اين‌چنين‌ نجات‌ مي‌دهيم‌» آن‌گاه‌ كه‌ به‌سوي‌ ما استغاثه‌ كنند. يعني‌ آنان‌ را از اندوه ‌و پريشاني‌ مي‌رهانيم‌، به‌سبب‌ اعمال‌ نيكي‌ كه‌ پيش‌ فرستاده‌اند و به‌ سبب‌ آنچه‌ كه ‌برايشان‌ از رحمت‌ خويش‌ آماده‌ كرده‌ايم‌. مفسران‌ مي‌گويند: افگندن‌ يونس‌(ع) درشكم‌ ماهي‌ براي‌ پاكسازي‌ وي‌ از آن‌ لغزش‌ و براي‌ تعليم‌ و تنبيه‌ وي‌ بود نه‌ براي‌ عذاب‌ كردن‌ وي‌ زيرا بر انبيا‡ عذاب‌ نازل‌ نمي‌شود.
	سوره أنبياء آيه  89
‏متن آيه : ‏
‏ وَزَكَرِيَّا إِذْ نَادَى رَبَّهُ رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْداً وَأَنتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و زكريا را ياد كن‌، هنگامي‌ كه‌ به‌ جناب‌ پروردگار خود ندا كرد: پروردگارا! مرا تنها مگذار» بدون‌ فرزند «و تو بهترين‌ وارثاني‌» پس‌ اگر به‌ من‌ فرزندي‌ هم‌ عنايت ‌نكني‌، باكي‌ نيست‌ زيرا تو همه‌ را بسنده‌اي‌ و من‌ مي‌دانم‌ كه‌ تو دينت‌ را ضايع ‌نمي‌كني‌ و حتما كساني‌ صالح‌ از بندگانت‌ را برمي‌گزيني‌ كه‌ به‌ تبليغ‌ دينت‌ قيام‌ كنند.
 
	سوره أنبياء آيه  90
‏متن آيه : ‏
‏ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَوَهَبْنَا لَهُ يَحْيَى وَأَصْلَحْنَا لَهُ زَوْجَهُ إِنَّهُمْ كَانُوا يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَيَدْعُونَنَا رَغَباً وَرَهَباً وَكَانُوا لَنَا خَاشِعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌» دعاي‌ «او را اجابت‌ كرديم‌ و يحيي‌ را به‌ او بخشيديم‌» تفصيل‌ داستان ‌يحيي‌(ع) در سوره‌ «مريم‌» گذشت‌ «و همسرش‌ را براي‌ او شايسته‌ كرديم‌» يعني: زن‌ وي‌ نازا بود پس‌ او را زايا و آماده‌ حمل‌ كرديم‌. به‌قولي‌ معني‌ اين‌ است: زنش ‌بداخلاق‌ بود پس‌ او را خوش‌ اخلاق‌ گردانيديم‌ «زيرا آنان‌ در كارهاي‌ نيك‌ شتاب ‌مي‌كردند و ما را از روي‌ رغبت‌ و بيم‌ مي‌خواندند» يعني: زكريا و همسرش‌علیهماالسلام ما را براي‌ طلب‌ خير و دفع‌ شر، در حال‌ خوشي‌ و ناخوشي‌، در راحتي‌ و شدت‌ مي‌خواندند و به‌سوي‌ ما زاري‌ مي‌كردند پس‌ سزاوار اين‌ اجابت‌ بودند «و در برابر ما خاشع‌ بودند» يعني: متواضع‌ و متضرع‌ و فروتن‌ بودند.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2935.txt"> آيه  91</a><a class="text" href="w:text:2936.txt">آيه  92</a><a class="text" href="w:text:2937.txt">آيه  93</a><a class="text" href="w:text:2938.txt">آيه  94</a><a class="text" href="w:text:2939.txt"> آيه  95</a><a class="text" href="w:text:2940.txt"> آيه  96</a><a class="text" href="w:text:2941.txt"> آيه  97</a><a class="text" href="w:text:2942.txt">آيه  98</a><a class="text" href="w:text:2943.txt">آيه  99</a><a class="text" href="w:text:2944.txt">آيه  100</a><a class="text" href="w:text:2945.txt">آيه  101</a></body></html>سوره أنبيا