  62</a><a class="text" href="w:text:3027.txt">آيه  63</a><a class="text" href="w:text:3028.txt">آيه  64</a></body></html>آيه  242
‏متن آيه : ‏
‏ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بدين‌گونه‌، خداوند آيات‌ خود را براي‌ شما بيان‌ مي‌كند، باشد كه‌ بينديشيد» در آنچه‌ كه‌ در احكام‌ الهي‌ از حكمت‌ و مصلحت‌ هست، پس‌ به‌ خير دنيا و آخرت ‌رهنمون‌ شويد.
با يك‌ جمع‌بندي‌ اجمالي‌ از آيات‌ فوق، ملاحظه‌ مي‌كنيم‌ كه‌ زنان‌ مطلقه‌ عموما داراي‌ چهار حالت‌ ذيل‌ مي‌باشند:
1- زنان‌ مطلقه‌اي‌ كه‌ با شوهرانشان‌ آميزش‌ داشته‌اند و قبلا مهري‌ هم‌ برايشان ‌مقرر شده‌ است، كه‌ اين‌ گروه‌ از زنان‌، مستحق‌ كل‌ مهريه‌ خود هستند و عده‌ آنان ‌هم‌ سه‌ حيض‌ يا سه‌ طهر است‌.
2- زنان‌ مطلقه‌اي‌ كه‌ نه‌ مورد آميزش‌ قرار گرفته‌اند و نه‌ هم‌ برايشان‌ مهري‌ تعيين‌شده‌ است‌؛ كه‌ براي‌ اين‌ دسته‌ از زنان، بر حسب‌ توان‌ شوهرانشان‌ متعه‌ واجب ‌است‌ و مستحق‌ مهري‌ نمي‌شوند.
3- زنان‌ مطلقه‌اي‌ كه‌ برايشان‌ مهر مقرر شده، ولي‌ مورد آميزش‌ قرار نگرفته‌اند، كه‌ اين‌ دسته‌ از زنان‌، مستحق‌ نصف‌ مهر تعيين‌ شده‌ خود مي‌باشند.
4- زنان‌ مطلقه‌اي‌ كه‌ مورد آميزش‌ قرار گرفته‌ اند، اما مهري‌ برايشان‌ مقررنگرديده، كه‌ اين‌ دسته‌ از زنان‌، بدون‌ هيچ‌گونه‌ خلافي‌ مستحق‌ مهر مثل‌ خودمي‌باشند. يعني: بايد ديده‌ شود كه‌ مهر امثالشان‌ از زنان‌ و دختران‌ خانواده‌ و اقربا و خويشاوندانشان‌ چه‌ مقدار بوده، پس‌ آنان‌ نيز همان‌ مقدار را دريافت‌ مي‌كنند.
 
 سوره حج آيه  56
‏متن آيه : ‏
‏ الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ لِّلَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«در آن‌ روز، پادشاهي‌ فقط از آن‌ خداست‌» يعني: سلطه‌ قاهرانه‌ و استيلاي‌ تام‌ وتمام‌ در روز قيامت‌ فقط از آن‌ خداي‌ سبحان‌ است‌ «ميان‌ آنان‌ حكم‌ مي‌كند و» درنتيجه‌ «كساني‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌ و كارهاي‌ شايسته‌ كرده‌اند» يعني: به‌ مقتضاي‌ ايمانشان‌ عمل‌ كرده‌اند «در باغهاي‌ پرناز ونعمت‌ خواهند بود» يعني: در آن‌ باغها مستقر مي‌گردند و در انواع‌ ناز و نعمت‌ غوطه‌ور مي‌شوند.
 
	سوره حج آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و كساني‌ كه‌ كفر ورزيده‌ و آيات‌ ما را دروغ‌ شمرده‌اند» يعني: كساني‌ كه‌ كفر به‌ خداي‌ عزوجل‌ را با تكذيب‌ آيات‌ وي‌ همراه‌ كرده‌اند «براي‌ آنان‌ عذابي‌ خوار كننده‌ خواهد بود» كه‌ به‌نحوي‌ بسيار خفت‌بار آنان‌ را در احاطه‌ خويش‌ مي‌گيرد.
 
	سوره حج آيه  58
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقاً حَسَناً وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آنان‌ كه‌ در راه‌ خدا هجرت‌ كرده‌اند» ايشان‌ مهاجراني‌ هستند كه‌ در طلب ‌رضاي‌ باري‌ تعالي‌ از مكه‌ به‌ مدينه‌ هجرت‌ كرده‌اند و نيز همه‌ كساني‌ كه‌ در راه‌ خدا(ج) و طلب‌ رضايش‌ از خانه‌وكاشانه‌ خويش‌ هجرت‌ گزيده‌اند «و آن‌گاه‌ كشته ‌شده‌» اند در جهاد «يا مرده‌اند» در حال‌ هجرت‌ «قطعا خداوند به‌ آنان‌ رزقي‌ نيكو مي‌بخشد» در بهشت‌ مي‌خورند و مي‌آشامند و از نازونعمت‌هاي‌ قطع‌ نشدني‌ آن ‌بهره‌ مي‌گيرند. مراد از دريافت‌ اين‌ روزي‌ نيك‌ در بهشت‌، همانا دريافت ‌بي‌درنگ‌ آن‌ پس‌ از كشته‌شدن‌ و قبل‌ از برپايي‌ قيامت‌ است‌ زيرا آنان‌ زنده‌اند و در پيشگاه‌ پروردگارشان‌ روزي‌ مي‌خورند. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «ارواح ‌الشهداء في ‌اجواف‌ طير خضر تأكل‌ من‌ ثمار الجنة: ارواح‌ شهدا در جوف‌هاي ‌پرندگاني‌ سبز رنگ‌ قرار دارند كه‌ از ميوه‌هاي‌ بهشت‌ مي‌خورند». همچنين‌ درحديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «المقتول‌ في‌ سبيل‌ الله‌ والمتوفي‌ في‌ سبيل‌ الله‌ بغير قتل‌ هما في ‌الأجر شريكان:  كشته ‌شده‌ در راه‌ خدا و وفات‌ يافته‌ در راه‌ وي‌ بدون‌ قتل‌، هردو در پاداش‌ شريكند». «و بي‌گمان‌ خداوند بهترين‌ روزي‌ دهندگان‌ است‌» وبي‌حساب‌ روزي‌ مي‌بخشد.
 
	سوره حج آيه  59
‏متن آيه : ‏
‏ لَيُدْخِلَنَّهُم مُّدْخَلاً يَرْضَوْنَهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«البته‌ آنان‌ را» يعني: آن‌ مهاجران‌ درگذشته‌ يا شهيد را «به‌ جايگاهي‌ كه‌ آن‌ را مي‌پسندند» و آن‌ جايگاه‌ به‌ سرشتشان‌ سازگارتر و به‌ خواسته‌هايشان‌ پيوسته‌ تراست‌ «در مي‌آورد» به‌ علاوه‌ اين‌كه‌ در بهشت‌ از نعمت‌هايي‌ برخوردار مي‌شوند كه ‌نه‌ هيچ‌ چشمي‌ ديده‌، نه‌ هيچ‌ گوشي‌ شنيده‌ و نه‌ بر دل‌ هيچ‌ بشري‌ خطور كرده‌ است ‌«و هرآينه‌ خدا دانا» است‌ به‌ درجات‌ عمل‌كنندگان‌ و مراتب‌ استحقاقشان‌ «بردبار است‌» از سر قصور و كوتاهي‌ مقصرانشان‌ مي‌گذرد و آنان‌ را به‌ شتاب‌ عذاب ‌نمي‌كند.
 
	سوره حج آيه  60
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنصُرَنَّهُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
بعد از آن‌كه‌ خداوند(ج) سنتي‌ از سنت‌هايش‌ را در آيات‌ فوق‌ بيان‌ كرد، اينك ‌به‌ بيان‌ سنت‌ ديگري‌ از سنت‌هاي‌ خويش‌ مي‌پردازد: «آري‌! حكم‌ اين‌ است‌ و هر كس‌ نظير آنچه‌ بر او عقوبت‌ رفته‌ است‌، دست‌ به‌ عقوبت‌ زند» يعني: هر كس‌ ظالم‌ را به‌ اندازه‌ ظلمي‌ كه‌ بر وي‌ رفته‌ است‌، مجازات‌ كند و بر آن‌ نيفزايد «سپس‌ مورد تعدي‌ قرار گيرد» يعني: همان‌ ظالمي‌ كه‌ در آغاز بر وي‌ ستم‌ كرده‌ بود، بعد از آن‌ستم‌ اول‌، باز بر وي‌ ستم‌ روا دارد «قطعا خدا او را نصرت‌ خواهد داد» يعني: كسي‌ را كه‌ مورد تجاوز و ستم‌ مضاعف‌ قرار گرفته‌، بر تجاوزگر ستم‌ پيشه‌ ياري‌ خواهد داد «چرا كه‌ خدا بخشايشگر آمرزگار است‌» يعني: او بر مؤمنان‌ بسيار عفوكننده‌ وبخشايشگر و بسيار آمرزنده‌ است‌.
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است: آيه‌ كريمه‌ درباره‌ گروهي‌ (سريه‌اي) از صحابه نازل‌ شد كه‌ در ماه‌ محرم‌ با جمعي‌ از مشركان‌ رو در رو شدند، در اين ‌اثنا مسلمانان‌ از مشركان‌ خواهش‌ كردند كه‌ در ماه‌ حرام‌ با ايشان‌ نجنگند اما مشركان‌ نپذيرفته‌ بر جنگ‌ اصرار ورزيدند و بر مسلمانان‌ تجاوز كردند آن‌گاه‌ مسلمانان‌ با آنان‌ جنگيدند و خداي‌ عزوجل‌ ايشان‌ را بر مشركان‌ نصرت‌ عنايت ‌كرد.
 
سوره حج آيه  61
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُول