 مثلا بگويند؛ فلان‌ شخص، سخاوتمند و جواد است‌ «پس‌ مثل‌ او همچون‌ مثل‌ تخته‌سنگي‌ است‌» صاف‌ وهموار «كه‌ بر آن‌ خاكي‌ باشد و باران‌ سنگيني‌ بر آن‌ ببارد و آن‌ را سخت‌ و صاف ‌واگذارد» يعني: آن‌ باران‌ سنگين، خاكي‌ را كه‌ بر روي‌ آن‌ تخته‌ سنگ‌ نشسته‌است، ببرد و آن‌ را صاف‌ و سترون‌ باقي‌ گذارد. پس‌ همچنان‌ است‌ اين‌ فرد خودنماي‌ رياكار، كه‌ صدقات‌ ريايي‌ او نه‌ نفعي‌ از ثواب‌ به‌ او مي‌رساند و نه‌ هم ‌مال‌ وي‌ باقي‌ مي‌ماند، همچون‌ صخره‌اي‌ كه‌ نه‌ سبزيي‌ بر آن‌ مي‌رويد و نه‌ هم‌خاكش‌ باقي‌ مي‌ماند «آنان‌ نيز از آنچه‌ كرده‌اند، بهره‌اي‌ نمي‌برند» يعني: منت‌گذاران‌ و آزاردهندگان‌ و رياكاران‌ نيز، نه‌ از آنچه‌ انفاق‌ كرده‌اند، پاداش‌ وحاصلي‌ مي‌برند و نه‌ هم‌ بعد از انفاق، قادر به‌ بازگردانيدن‌ مال‌ خود مي‌باشند، درحالي‌كه‌ قبلا در به‌دست‌ آوردن‌ آن، چه‌ رنجها و زحمتها كشيده‌اند! «و خداوند قوم‌ كافر را» تا آن‌گاه‌ كه‌ بر كفر خويش‌ باشند «هدايت‌ نمي‌كند» به‌ سوي‌ آنچه‌ كه‌ خير و صلاحشان‌ در آن‌ است‌. اين‌ تعبير به‌ اين‌ واقعيت‌ اشاره‌ دارد كه‌ ريا ومنت ‌نهادن‌ از صفات‌ كفار است، نه‌ از اوصاف‌ مؤمنان‌.
بايد دانست‌ كه: 
1- آيات‌ كريمه، شامل‌ انفاق‌ نفل‌ و فرض‌ - هر دو - مي‌شود، پس‌ نيازي‌ نيست ‌كه‌ بگوييم: آيه‌ (261) قبل‌ از آيه‌ زكات‌ نازل‌ شده‌ و سپس‌ با آيه‌ زكات‌ منسوخ‌ گرديد.
2- آيه‌ كريمه‌ (261) دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ شغل‌ كشاورزي‌ از بهترين‌ مشاغل‌است، بدان‌ جهت‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ به‌ آن‌ مثل‌ زده‌ است‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌است: «هيچ‌ مسلماني‌ نيست‌ كه‌ نهالي‌ مي‌نشاند و يا مزرعه‌اي‌ را كشت‌ مي‌كند كه‌ بعدا پرنده‌اي، يا انساني، يا حيواني‌ از آن‌ مي‌خورد، مگر اين‌ كه‌ آن‌ محصول، برايش‌ صدقه‌ است‌». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «روزيتان‌ را در نهانگاه‌هاي‌ زمين‌ بجوييد». يعني: كشاورزي‌ نماييد. آري‌! كشاورزي‌ از جمله ‌فرض‌هاي‌ كفايي‌ است، پس‌ بر حاكم‌ مسلمانان‌ واجب‌ است‌ كه‌ مردم‌ را بركشاورزي‌ مجبور نمايد.
3- منت‌گذاري‌؛ يعني‌ يادآوري‌ از احسان‌ خويش‌ و آن‌ را به‌ رخ‌ شخص‌ نيازمندكشيدن، از گناهان‌ كبيره‌ است، به‌ دليل‌ احاديث‌ وارده‌ درباره‌ نكوهش‌ شديد اين‌كار.
4- در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «سخن‌ نيكو صدقه‌ است‌ و از امور پسنديده‌ يكي ‌اين‌ است‌ كه‌ با برادر مسلمانت‌ با چهره‌ باز و بشاش‌ روبرو شوي‌».
 
سوره فرقان آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُم بِهِ جِهَاداً كَبِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌، از كافران‌ اطاعت‌ مكن‌» به‌هيچ‌وجه‌ با آنان‌ مجامله‌ و موافقت‌ نكن‌، به‌ پيشنهادهاي‌ سازش‌ كه‌ از سوي‌ آنان‌ مطرح‌ مي‌شود، پشت‌ پا بزن‌، در دعوت ‌خويش‌ سخت‌ كوشا باش‌ و در آن‌ پايداري‌ ورز «و با آن‌» يعني: به‌ وسيله‌ قرآن‌ «با آنان‌ به‌ جهادي‌ بزرگ‌ بپرداز» و آنچه‌ را در قرآن‌ است‌ بر آنان‌ بخوان‌. جهاد بزرگ: جهادي‌ است‌ كه‌ در آن‌ هيچ‌ سستي‌ و تزلزلي‌ نباشد. پس‌ ملاحظه‌ مي‌كنيم ‌كه‌ حجتها و آيات‌ قرآن‌ بزرگترين‌ وسيله‌ جهاد اسلام‌ عليه‌ مخالفان‌ آن‌ است‌.
 
	سوره فرقان آيه  53
‏متن آيه : ‏
‏ وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخاً وَحِجْراً مَّحْجُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اوست‌ ذاتي‌ كه‌ دو دريا را موج‌زنان‌ به‌هم‌ برآميخت‌» و به‌ سوي‌ هم‌ روان‌ كرد «اين‌ يكي‌ شيرين‌ خوشگوار و آن‌ ديگر شور تلخ‌ است‌» فرات: آب‌ بسيار خوشگوار و اجاج: آب‌ بسيار نمكين‌ است‌ «و ميان‌ آن‌ دو، برزخ‌ و حايلي‌ استوار قرار داد» برزخ: حجاب‌ و حايلي‌ است‌ كه‌ خداي‌ متعال‌ به‌ قدرت‌ خويش‌ در ميان‌ دو دريا قرار داده‌ است‌ كه‌ آنها را از هم‌ جدا گردانيده‌ و از آميخته ‌شدن‌ آب‌ آنها به‌يكديگر جلوگيري‌ مي‌كند پس‌ نه‌ آب‌ نمكين‌ با آب‌ شيرين‌ يكجا مي‌شود و نه‌ آب ‌شيرين‌ با آب‌ نمكين‌.
شايد مراد اين‌ باشد كه‌ خداي‌ متعال‌ اين‌ دو نوع‌ آب‌ را در دهانه‌ و محل‌ ريختن‌ رودخانه‌ها ـ مثلا ـ به‌هم‌ مي‌آميزد اما با اين‌ وجود، نه‌ آب‌ شور بر آب‌ شيرين‌ چيره‌ مي‌شود ـ به‌گونه‌اي‌ كه‌ از نظر خاصيت‌ خود بر آن‌ غلبه‌ كند ـ و نه‌ آب‌ شيرين‌ بر آب‌ شور چيره‌ مي‌شود بلكه‌ به‌ قدرت‌ خداي‌ تبارك‌وتعالي‌ هر دو نوع ‌آب‌ به‌ حال‌ خود باقي‌ مي‌مانند، به‌سبب‌ اين‌كه‌ بشر و بسياري‌ ديگر از جانداران‌، به‌هر دو گونه‌ آب‌ نياز دارند.
	سوره فرقان آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاء بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَصِهْراً وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اوست‌ ذاتي‌ كه‌ از آب‌ بشري‌ آفريد» يعني: از آب‌ نطفه‌، انساني‌ تمام‌ اندام ‌آفريد «آن‌گاه‌ براي‌ او پيوند نسبي‌ و سببي‌ قرار داد» مراد از نسب: ولادت‌ است‌ وآنچه‌ كه‌ از آن‌ پديد مي‌آيد؛ از رابطه‌ پدري‌، مادري‌، پدر يا مادربزرگي‌، فرزندي‌، برادري‌، خواهري‌، عمويي‌، دايي‌ بودن‌ و فرزندانشان‌. مراد از صهر: رابطه‌ پديدآمده‌ از ازدواج‌ در ميان‌ شوهر و خانواده‌ همسرش‌، همسر و خانواده‌ شوهرش‌ و ميان‌ هر دو خانواده‌ با يك‌ديگر است‌ پس‌ نزديكان‌ همسر براي‌ شوهر، خواهران‌ اويند و نزديكان‌ شوهر براي‌ همسر، پدر شوهر است‌ و رابطه ‌خويشاوندي‌، هر دوي‌ آنها را در بر مي‌گيرد و همه‌ اين‌ رابطه‌ها از آن‌ آب‌ ناچيز پديد مي‌ آيد.
صاحب‌ تفسير «في‌ ظلال‌ القرآن‌» مي‌گويد: «از مرد نسب‌ پديد مي‌آيد و از زن‌ خويشاوندي‌ و تفسير (نسبا و صهرا) اين‌ است‌». «و پروردگارت‌ همواره ‌تواناست‌» كه‌ آفرينش‌ انسان‌ و تقسيم‌ وي‌ به‌ دو جنس‌ ذكر شده‌، از جمله‌ توانايي‌هاي‌ بزرگ‌ و بي‌نظير وي‌ است‌.
	سوره فرقان آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْ وَكَانَ الْكَافِرُ عَلَى رَبِّهِ ظَهِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و» كفار «به‌جاي‌ خدا چيزي‌ را مي‌پرستند كه‌ نه‌ به‌ آنان‌ سود مي‌بخشد» اگر آن‌ را پرستش‌ كنند «و نه‌ به‌ آنان‌ زيان‌ مي‌رساند» اگر آن‌ را فرو گذارند. و اين‌ امر گوياي‌ جهل‌ مشركان‌ است‌ «و كافر همواره‌ بر نافرماني‌ پروردگارش‌ پشتيبان‌» شيطان‌ «است‌» از شيطان‌ پيروي‌ كرده‌ و او را بر نافرماني‌ پروردگار ياري‌ و پشتيباني‌ مي‌كند.
ابن‌عباس‌(رض) در بيان‌ سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: «آيه‌ كريمه‌ درباره‌ ابوجهل‌ نازل‌ شد ولي‌ عام‌ بودن‌ لفظ معتبر است‌، نه‌ خاص