رفتن‌ است‌» يعني: چون‌ پندگيرنده‌ عبرت‌آموز، در اختلاف‌ شب‌ و روز بينديشد، به‌ اين‌ حقيقت‌ پي‌ مي‌برد كه‌ انتقال‌ شب‌ و روز از حالي‌ به‌ حال‌ ديگر، ناگزير نقل‌دهنده‌اي‌ دارد «يا» براي‌ كسي‌ كه‌ «خواهان‌ سپاس‌گزاري‌ است‌» و مي‌خواهد كه‌ خداي‌ عزوجل‌ را بر نعمت‌هاي‌ بزرگ‌ و الطاف‌ بسياري‌ كه‌ درآفرينش‌ شب‌ و روز نهاده‌ است‌، شكر و سپاس‌ گزارد.
ابن‌ كثير در تفسير آيه‌ مي‌گويد: «يعني‌ حق‌ تعالي‌ شب‌ و روز را براي‌ تعيين‌ اوقات‌ عبادت‌، پي‌آمد يك‌ديگر قرار داده‌ است‌ پس‌ كسي‌ كه‌ در شب‌ عملي‌ از او فوت‌ شود، آن‌ را در روز جبران‌ مي‌كند و كسي‌ كه‌ در روز عملي‌ از او فوت‌ شود، آن‌ را در شب‌ جبران‌ مي‌كند».
 
سوره فرقان آيه  63
‏متن آيه : ‏
‏ وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَاماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و بندگان‌ رحمان‌ كساني‌اند كه‌ بر روي‌ زمين‌ فروتنانه‌ راه‌ مي‌روند» هون: آرامش‌ و وقار، بدون‌ تكبر، گردن‌كشي‌ و فخرورزي‌ است‌. البته‌ مراد اين‌ نيست‌ كه‌ فرمان‌ خداي‌ رحمان‌ اين‌ است‌ كه‌ بندگان‌ به‌ مانند بيماران‌ ـ به‌طور ساختگي‌ و ريايي‌ ـ به‌شكستگي‌ راه‌ روند بلكه‌ مراد اين‌ است‌ كه‌ آنان‌ با عزت‌ و گردن‌فرازيي‌ گام‌ برمي‌دارند كه‌ نشانه‌ مؤمن‌ متواضع‌ براي‌ خدا(ج) است‌ چنان‌كه‌ رسول‌ خدا ص در راه‌ رفتن‌ چنان‌ حركت‌ مي‌كردند كه‌ گويي‌ از مكان‌ بلند و مرتفعي‌ فرود مي‌آيند. بعضي ‌از سلف‌ صالح‌ نيز راه‌ رفتن‌ به‌ پژمردگي‌ و تصنع‌ را مكروه‌ مي‌دانستند تا بدانجا كه‌ روايت‌ شده ‌است: عمر(رض) جواني‌ را ديد كه‌ سست‌ و پژمرده‌ راه‌ مي‌رود، فرمود: تو را چه‌ شده است‌، آيا بيماري‌؟ گفت: نه‌ اي‌ اميرالمؤمنين‌! آن‌گاه‌ عمر(رض) شمشير خويش‌ را بر سرش‌ بلند كرد و به‌ او فرمان‌ داد تا با نيرومندي‌ و چابكي‌ راه‌ برود. «و» بندگان‌ رحمان‌ كساني‌ هستند كه‌ «چون‌ جاهلان‌ آنان‌ را طرف‌ خطاب‌ قرار دهند، با سلام‌ پاسخ‌ مي‌دهند» يعني: بر آزارهايي‌ كه‌ از سوي‌ اهل‌ جهالت‌ و ناداني ‌مي‌بينند، روش‌ تحمل‌ و بردباري‌ را در پيش‌ گرفته‌ و مانند آنان‌ جهالت‌ نمي‌كنند بلكه‌ مي‌گويند: سلام‌! كه‌ اين‌ سلام‌، البته‌ سلام‌ درود و تحيت‌ نيست‌ بلكه‌ سلام ‌متاركه‌ است‌ كه‌ نه‌ در آن‌ خيري‌ است‌ و نه‌ شري‌. يا مراد از «سلام‌» اين‌ است: در برابر جاهل‌ سخني‌ ملايم‌ و حكيمانه‌ مي‌گويند كه‌ از آزار او به‌ سلامت‌ مانند.
 
	سوره فرقان آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَقِيَاماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و» بندگان‌ رحمان‌ «كساني‌اند كه‌ شب‌ را براي‌ پروردگارشان‌ سجده‌كنان‌ و قيام‌كنان‌ مي‌گذرانند» يعني: آنان‌ تمام‌ شب‌ يا بيشتر قسمتهاي‌ آن‌ را سجده‌كنان‌ بر روهايشان‌ و قيام‌كنان‌ بر پاهايشان‌ در حال‌ نماز و تهجد به‌ روز مي‌آورند.
	سوره فرقان آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَاماً ‏
 
‏ترجمه :
«و» بندگان‌ رحمان‌ «كساني‌ اند كه‌ مي‌گويند: پروردگارا! عذاب‌ جهنم‌ را از ما بگردان‌، بي‌گمان‌ عذاب‌ آن‌ پايدار است‌» غرام: لازم‌ و دائمي‌ است‌.
	سوره فرقان آيه  66
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّهَا سَاءتْ مُسْتَقَرّاً وَمُقَاماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«به‌راستي‌ آن‌ بدقرارگاه‌ و بد مقامي‌ است‌» يعني: در حقيقت‌ آتش‌ دوزخ‌ براي ‌اقامت‌، بد جايگاه‌ و بدمكاني‌ است‌. پناه‌ مي‌بريم‌ به‌ خدواند(ج) از دوزخ‌.
 
	سوره فرقان آيه  67
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ إِذَا أَنفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَاماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و» بندگان‌ رحمان‌ «كساني‌ اند كه‌ چون‌ انفاق‌ كنند، نه‌ اسراف‌ مي‌كنند و نه‌ بخل ‌مي‌ورزند» اسراف: در گذشتن‌ از حد با انفاق‌ كردن‌ بسيار است‌، هرچند راهي‌ كه ‌در آن‌ انفاق‌ مي‌شود، راه‌ حلالي‌ باشد. اقتار: تنگ‌گرفتن‌ و بخل ‌ورزيدن‌ در انفاق ‌است‌ «و شيوه‌شان‌ در ميان‌ اين‌ دو حد وسط است‌» قوام: انفاق‌ به‌ اعتدال‌ و ميانه‌روي‌ است‌، به‌گونه‌اي‌ كه‌ در حدي‌ انفاق‌ كند كه‌ فقير، گرسنه‌ و برهنه‌ نماند و آن‌گونه‌ ولخرجي‌ هم‌ نكند كه‌ مردم‌ بگويند: اسراف‌ و زياده‌روي‌ كرد بلكه‌ اگر خداوند(ج) به‌ او گشايش‌ عنايت‌ كرد، بذل‌ و بخشش‌ و گشاده‌دستي‌ در پيش‌ گيرد ولي‌ براي‌ وقت‌ نياز خود، ذخيره‌ هم‌ بكند.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص فرمودند: «كسي‌ كه‌ ميانه‌روي ‌پيشه‌ كرد، هرگز فقير و محتاج‌ نشد». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «ما أحسن‌ القصد في‌ الغني‌ وما أحسن‌ القصد في‌ الفقر وما أحسن‌ القصد في‌العبادة: چقدر نيكوست‌ ميانه‌روي‌ در توانگري‌، چقدر نيكوست‌ ميانه‌روي‌ در حال‌ فقر و چقدر نيكوست‌ ميانه‌روي‌ در عبادت‌».
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:3318.txt">آيه  68</a><a class="text" href="w:text:3319.txt">آيه  69</a><a class="text" href="w:text:3320.txt"> آيه  70</a><a class="text" href="w:text:3321.txt">آيه  71</a><a class="text" href="w:text:3322.txt"> آيه  72</a><a class="text" href="w:text:3323.txt">آيه  73</a><a class="text" href="w:text:3324.txt"> آيه  74</a><a class="text" href="w:text:3325.txt">آيه  75</a><a class="text" href="w:text:3326.txt">آيه  76</a><a class="text" href="w:text:3327.txt"> آيه  77</a></body></html>سوره فرقان آيه  68
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهاً آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَاماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
ابن‌عباس‌(رض) در بيان‌ سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: مردماني‌ از اهل‌ شرك‌ كشتار و خونريزي‌ كردند و بسيار كشتند و زنا كردند و بسيار كردند، سپس‌ نزد رسول‌ خدا ص آمده‌ و گفتند: به‌راستي‌ آنچه‌ كه‌ تو به‌سوي‌ آن‌ فرا مي‌خواني‌ بسي ‌نيكو است‌ اما اگر به‌ ما خبر دهي‌ كه‌ براي‌ آنچه‌ كه‌ مرتكب‌ شده‌ايم‌ كفاره‌اي‌ است‌! پس‌ اين‌ آيه‌ مباركه‌ نازل‌ شد.
«و» بندگان‌ رحمان‌ «كساني‌اند كه‌ با خدا معبودي‌ ديگر نمي‌خوانند» يعني: دعا و نيايش‌ را براي‌ غير خدا(ج) صرف‌ نمي‌كنند تا غير خدا(ج) را براي‌ خود پروردگار قرار دهند «و هيچ‌ نفسي‌ را كه‌ خداوند حرام‌ كرده‌است‌» يعني: كشتنش‌ را «جز به‌ حق ‌نمي‌كشند» كشتن‌ به‌ حق‌ در سه‌ مورد است: كفر بعد از ايمان‌ (كشتن‌ مرتد)، زنا كردن‌ بعد از احصان‌[2] و كشتن‌ به‌ قصاص‌ «و زنا نمي‌كنند» يعني: مقاربت ‌جنسي‌ را بدون‌ ازدواج‌ يا ملك‌ يمين‌ (كنيزي)، حلال‌ نمي‌شمارند «و هر كس‌چنين‌ كند» يعني: 