 آيه : ‏
‏ فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ فَأْذَنُواْ بِحَرْبٍ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَإِن تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُوسُ أَمْوَالِكُمْ لاَ تَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر چنين‌ نكرديد» و آنچه‌ را از ربا باقي‌ مانده‌ رها نكرده‌ و از آن‌ پرهيزننموديد «پس‌ با خبر باشيد به‌ جنگي‌ از جانب‌ خدا و رسولش‌» يعني: در آن‌ صورت‌، خدا و رسولش‌ به‌ شما اعلام‌ جنگ‌ مي‌دهند. بنابراين، بر زمامدار مسلمين‌ است‌ كه‌ به‌ رباخواران‌ اعلام‌ جنگ‌ دهد تا آن‌ كه‌ از ربا دست‌ بردارند. ابن‌عباس‌(رض) مي‌گويد: «هر كس‌ به‌ رباخواري‌ پايدار باشد و از آن‌ دست‌ نكشد، بر امام‌ مسلمين‌ لازم‌ است‌ تا او را به‌ توبه‌ فرا خواند، اگر توبه‌ كرد و دست‌ كشيد، چه‌ بهتر، درغيراين‌ صورت، گردنش‌ را بزند». بنابراين‌، خوردن‌ ربا و عمل‌ به‌ آن‌ از گناهان‌ كبيره‌ است‌ «و اگر توبه‌ كرديد» يعني: از ربا «پس‌ اصل‌ مالهايتان‌ از آن‌ شماست‌» كه‌ آن‌ را مي‌گيريد «نه‌ شما ستم‌ مي‌كنيد» بر بدهكاران‌ خود با گرفتن‌ سود مازاد براصل‌ رأس‌المال‌ «و نه‌ بر شما ستم مي‌شود» از سوي‌ آنان، با تأخير و امروز و فرداكردن‌ و كم ‌دادن‌ اصل‌ مال‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خداص درخطبه‌ حجه‌الوداع‌ فرمودند: «آگاه‌ باشيد! هر ربايي‌ كه‌ در جاهليت‌ بود، از ذمه‌شما برداشته‌ شده‌ است‌ و براي‌ شماست‌ اصل‌ اموالتان، نه‌ ستم‌ مي‌كنيد و نه‌ بر شماستم‌ مي‌رود».
ابن‌جرير طبري‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ از عكرمه‌ روايت‌ كرده‌ است‌ كه‌ گفت: اين‌ دوآيه‌ كريمه‌ درباره‌ قبيله‌ ثقيف‌ نازل‌ شد و ثقيفيان‌ بعد از نزول‌ آن‌ گفتند: ما را تاب ‌جنگ‌ با خدا و رسولش‌ نيست‌. پس‌ توبه‌ كردند و فقط اصل‌ اموالشان‌ را از بدهكاران‌ گرفته‌ و از سود آن‌ چشم‌ پوشيدند.
 
سوره شعراء آيه  166
‏متن آيه : ‏
‏ وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ أَزْوَاجِكُم بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ عَادُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و همسراني‌ را كه‌ پروردگارتان‌ براي‌ شما آفريده، وامي‌گذاريد» يعني: زناني‌ را كه ‌خداوندأ براي‌ بهره‌برداري‌ جنسي‌ شما آفريده‌است‌ واگذاشته‌ و رها مي‌كنيد؟ مراد از (ازواج‌) زنانند، نه‌ مطلق‌ همسران‌ زيرا هدف‌ از دعوتشان‌ اين‌ بود كه‌ زنان‌ را به‌ همسري‌ برگيرند «بلكه‌ شما مردمي‌ تجاوزكاريد» يعني: شما در ارتكاب ‌گناهان‌ و از جمله‌ اين‌ معصيت‌ بزرگ، از حد تجاوز مي‌كنيد.
 
	سوره شعراء آيه  167
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَا لُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْمُخْرَجِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفتند: اي‌ لوط! اگر دست‌ برنداري‌» از سرزنش‌، عيب‌جويي‌ و تقبيح‌ كار ما؛ «بي‌گمان‌ از رانده‌شدگان‌ خواهي‌بود» از شهر ما و قطعا از آن‌ تبعيد خواهي‌شد.
 
	 سوره شعراء آيه  168
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ إِنِّي لِعَمَلِكُم مِّنَ الْقَالِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت: من‌ براي‌ عمل‌ شما» يعني‌ عمل‌ مقاربت‌ با مردان‌ و همچنين‌ ساير كردارهاي‌ زشتي‌ كه‌ انجام‌ مي‌دهيد؛ «از دشمنان‌ هستم‌» يعني‌ از متنفران‌ و دشمنان‌ اين‌ كار و كردارهاي‌ زشت‌ شما هستم‌.
 
	سوره شعراء آيه  169
‏متن آيه : ‏
‏ رَبِّ نَجِّنِي وَأَهْلِي مِمَّا يَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پروردگارا! مرا و خانواده‌ام‌ را از شر آنچه‌ انجام‌ مي‌دهند، رهايي‌ بخش‌» بدين‌سان ‌بود كه‌ لوط(ع) به‌سوي‌ خداوندأ به‌ دعا متوسل‌ شد تا او و خانواده‌اش‌ را از آن ‌سرزمين‌ بيرون‌ آورده‌ و از عمل‌ پليد آنها يا از مجازاتي‌ كه‌ به‌ آنان‌ خواهد رسيد، نجات‌ دهد.
	سوره شعراء آيه  170
‏متن آيه : ‏
‏ فَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ أَجْمَعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ او و اهلش‌ همگي‌ را رهايي‌ بخشيديم‌» يعني: لوط و خانواده‌ و پيروان ‌ديني‌اش‌ را نجات‌ داديم‌ آن‌گاه‌ كه‌ ايشان‌ را در آن‌ شبي‌ كه‌ عذاب‌ در صبحگاه‌ آن ‌بر قومش‌ پيوستني‌ بود، به‌ بيرون‌ آمدن‌ از ميانشان‌ فرمان‌ داديم‌.
 
	سوره شعراء آيه  171
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا عَجُوزاً فِي الْغَابِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«جز پيرزني‌ را» مراد زن‌ لوط(ع) است‌ «كه‌ از باقي‌ماندگان‌ بود» در عذاب‌ زيرا هرچند او با لوط(ع) و ساير اعضاي‌ خانواده‌اش‌ از شهر بيرون‌ آمد، ليكن‌ خداوندأ به‌ لوط(ع) و كسانش‌ فرمان‌ داده‌ بود كه‌ در هنگام‌ نزول‌ عذاب‌ بر ستمگران، به‌سويشان‌ ننگرند پس‌ هيچ‌كس‌ از ايشان‌ به‌ ستمگران‌ التفاتي‌ نكرد، جز زن‌ لوط(ع) و در نتيجه‌ او را همان‌ عذابي‌ فراگرفت‌ كه‌ ساير ستمگران‌ را فراگرفته ‌بود پس‌ در آن‌ سرزمين‌ با ستمگران‌ ميخكوب‌ شد و باقي‌ ماند.
 
	سوره شعراء آيه  172
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«سپس‌ ديگران‌ را نابود ساختيم‌» با فروبردن‌ در زمين‌ و سنگباران‌ كردنشان‌.
 
	سوره شعراء آيه  173
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَراً فَسَاء مَطَرُ الْمُنذَرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و برآنان‌ باراني‌ سخت‌ بارانديم‌» از سنگ‌ كه‌ از آسمان‌ برآنان‌ باريد، افزون‌ بر فرو بردنشان‌ در زمين‌ «چه‌ بد است‌ باران‌ هشداريافتگان‌» كه‌ بيم‌ داده‌ شدند اما تكذيب‌ پيشه‌ كردند و در نتيجه‌ به‌ چنان‌ عذابي‌ دچار شدند.
 
سوره شعراء آيه  174‏متن آيه : ‏‏ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ‏
 آيه  175‏متن آيه : ‏‏ وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ‏
‏ترجمه : ‏
«بي‌گمان‌ در اين‌» عقوبت‌ قوم‌ لوط و نجات‌دادن‌ او و كسانش‌ «نشانه‌اي ‌است‌» بر وجود و يگانگي‌ خداوندأ و بر صحت‌ رسالت‌ پيامبرانش‌ «ولي ‌بيشترشان‌ ايمان‌ آورنده‌ نبودند» با وجود بسياري‌ معجزات‌ و نشانه‌ها «و در حقيقت،پروردگار تو همان‌ عزيز رحيم‌ است‌» از عزت‌ وي‌ است‌ كه‌ هر كس‌ را بخواهد ريشه‌كن‌ مي‌كند و از رحمت‌ وي‌ است‌ كه‌ پيامبرانش‌ و مؤمنان‌ را نجات‌ مي‌دهد.سوره شعراء آيه  176
‏متن آيه : ‏
‏ كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اصحاب‌ أيكه‌ نيز پيامبران‌ را تكذيب‌ كردند» به‌ قولي: «أيكه‌»، نام‌ تمام‌ آن ‌سرزمين‌ بود. ابن‌عباس‌(رض) مي‌گويد: «آنان‌ در بيشه‌زاري‌ از ساحل‌ دريا تا مدين‌ مسكن‌ داشتند». خليل‌ مي‌گويد: «أيكه، بيشه‌ و جنگلي‌ است‌ كه‌ درخت‌ سدر (كنار) و اراك‌ (درخت‌ مسواك‌) و مانند آنها از درختان‌ نرم‌ و نازك‌ در آن‌ مي‌رويد».
	آيه  280
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِن كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ وَأَن تَصَدَّقُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر بدهكار تنگدست‌ بود» و مالي‌ را نيافت‌ تا بدان‌ وام‌ خويش‌ را بپردازد 