ني: آنان‌ را بعد از مرگ‌ مجددا زنده‌ مي‌كند چنان‌كه‌ در اول‌ بوده‌اند «آن‌گاه‌ به‌سوي‌ او بازگردانيده‌ مي‌شويد» در روز قيامت‌ به‌سوي‌ موقف‌ حساب‌ پس‌ نيكوكاران‌ را در قبال ‌نيكوكاريشان‌ و بدكاران‌ را در برابر بدكاريشان‌ جزايي‌ مناسب‌ مي‌دهد.
سوره روم آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و روزي‌ كه‌ قيامت‌ برپا شود، مجرمان‌ نوميد مي‌گردند» يعني: مشركان‌ ـ آن‌گاه‌ كه‌ عذاب‌ را مشاهده‌ كنند ـ از هر خيري‌ مأيوس‌ و نا اميد مي‌شوند. مبلس: كسي ‌است‌ كه‌ ساكت‌ و درمانده‌ و رسوا و افسرده‌ شده‌ و از راه‌ يافتن‌ به‌ حجت‌ و دليلي‌ نوميد گرديده‌ است‌.
 
	سوره روم آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَمْ يَكُن لَّهُم مِّن شُرَكَائِهِمْ شُفَعَاء وَكَانُوا بِشُرَكَائِهِمْ كَافِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و براي‌ آنان‌ از شريكانشان‌» كه‌ آنها را در دنيا به‌جاي‌ خداوند(ج) عبادت ‌كرده‌اند «شفيعاني‌ نيست‌» كه‌ از عذاب‌ خداوندأ پناهشان‌ دهند. تعبير به‌ صيغه‌ (لم‌ يكن: نبوده‌ است‌) كه‌ بر زمان‌ ماضي‌ دلالت‌ مي‌كند، گوياي‌ تحقق‌ قطعي‌ اين ‌خبر است‌. «و خود» در اين‌ وقت‌ «به‌ شريكانشان‌» يعني: به‌ خداياني‌ كه‌ آنها را در دنيا شركاي‌ خداي‌ سبحان‌ مي‌پنداشتند «كافرند» يعني: در قيامت‌ آنان‌ منكر اين‌ امراند كه‌ آن‌ بتان‌ خدايانشان‌ هستند زيرا در اين‌ هنگام‌ مي‌دانند كه‌ اين‌ معبودان ‌باطل‌ نه‌ مي‌توانند سودي‌ به‌ آنان‌ برسانند و نه‌ زياني‌.
 	
	سوره آل عمران آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَيَقْتُلُونَ الِّذِينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ‏
 
‏ترجمه :
«كساني‌ كه‌ به‌ آيات‌ خدا كفر مي‌ورزند و پيامبران‌ را به‌ ناحق‌ مي‌كشند» مراد از آنان ‌در اينجا، مخصوصا يهوديان‌ اند كه‌ برخي‌ از انبياي‌ ماقبل‌‡ را كشتند و به‌جان‌ رسول‌ اكرم ص  نيز سوء قصد نمودند «و مي‌كشند كساني‌ را كه‌ به‌ قسط» يعني‌: به‌عدل‌وداد «امر مي‌كنند از مردم» آنان‌ آمران‌ به‌ معروف‌ و ناهيان‌ از منكرند كه‌ ظالم ‌را از ظلم‌ وي‌ بازمي‌دارند «پس‌ آنان‌ را به‌ عذابي‌ دردناك‌ بشارت‌ ده» بشارت‌: خبرسرورانگيز است‌ و بكارگرفتن‌ آن‌ در خبر بد، به‌ قصد تهديد، تحقير و استهزاء آنهاست‌.
مبرد در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ مي‌گويد: «گروهي‌ از بني‌اسرائيل‌ بودند كه‌ پيامبران‌ به‌ نزدشان‌ آمده‌ و آنان‌ را به‌سوي‌ خداوند دعوت‌ كردند، ولي‌ آنان‌ پيامبران‌ را كشتند، سپس‌ بعد از آن‌ پيامبران، مؤمنان‌ ديگري‌ به‌ مسئوليت‌ دعوت ‌قيام‌ كرده‌ آنها را به‌سوي‌ دين‌ خدا فراخواندند، ولي‌ ايشان‌ را نيز كشتند. پس ‌اين‌ آيات‌ درباره‌ آنان‌ نازل‌ شده‌ است». مراد آيه‌؛ شرمسار ساختن‌ يهوديان ‌منحرف‌ از راه‌ حق‌ تا روز قيامت‌ و تهديد و سرزنش‌ يهودياني‌ است‌ كه‌ در زمان‌ آن‌حضرت‌ص به‌سر مي‌بردند.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ ابوعبيده‌ جراح‌ از رسول‌ خداص پرسيد: «چه‌كسي‌ در روز قيامت‌ عذاب‌ سخت‌تري‌ دارد؟ فرمودند: مردي‌ كه‌ پيامبري‌ را، يا امر كننده‌ به‌ معروف‌ و نهي‌ كننده‌ از منكري‌ را كشته‌ باشد. آن‌گاه‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ راتلاوت‌ كردند». يادآور مي‌شويم‌ كه‌ امر به‌ معروف‌ و نهي‌ از منكر بر امتهاي‌ پيشين ‌نيز واجب‌ بود. همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «كسي‌ كه‌ به‌ معروف‌ امر يا از منكر نهي‌ مي‌كند، او خليفه‌ خداست‌ در زمينش‌ و خليفه‌ رسول‌ اوست‌ و خليفه‌ كتاب‌ اوست».
بايد دانست‌ كه‌ از شروط امر كننده‌ به‌ معروف‌ و نهي‌كننده‌ از منكر ـ در نزد اهل‌سنت‌ و جماعت‌ ـ اين‌ نيست‌ كه‌ حتما او از اهل‌ عدالت‌ باشد، بلكه‌ اين‌ واجب‌عامي‌ بر ذمه‌ تمام‌ مسلمانان‌ است‌. همچنين‌ مسلمانان‌ بر اين‌ كه‌ تغيير دادن‌ منكر برهر كسي‌ كه‌ بر آن‌ تواناست‌ واجب‌ مي‌باشد، اجماع‌ دارند. البته‌ مراحل‌ تغيير منكررا احاديث‌ شريف‌ معين‌ ساخته‌ است، ولي‌ همه‌ اين‌ احاديث، به‌ قيد استطاعت ‌مقيد مي‌باشند. و باز هم‌ ما در مورد امربه‌ معروف‌ و نهي‌ از منكر، احكامي‌ را دراين‌ تفسير شريف‌ ـ در آيات‌ مربوطه‌ آن‌ ـ بيان‌ خواهيم‌ كرد.
 
سوره روم آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و روزي‌ كه‌ قيامت‌ برپا گردد، آن‌ روز مردم‌ پراكنده‌ مي‌شوند» مؤمنان‌ به‌ بهشت‌ وكافران‌ به‌ دوزخ‌ مي‌پيوندند و بدين‌گونه‌ از هم‌ جدا مي‌شوند. قتاده‌ مي‌گويد: «به‌خدا سوگند كه‌ اين‌ جدايي‌اي‌ است‌ كه‌ بعد از آن‌ هيچ‌ گرد هم ‌آمدني‌ نيست‌».
	سوره روم آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَهُمْ فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اما كساني‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌ و كارهاي‌ شايسته‌ كرده‌اند پس، آنان‌ در بوستاني‌ سرخوش‌ مي‌گردند» يعني: آنان‌ در بهشت‌ در شادي‌ و سرخوشي، مورد اكرام‌ و انعام‌ قرار مي‌گيرند. به‌قولي: مراد از «يحبرون‌» ساز و آوازي‌ است‌ كه‌ در بهشت‌ مي‌شنوند. ابن‌ كثير مي‌گويد: «حبره: معنايي‌ عام‌ دارد كه‌ هر نوع‌ فرحت‌ و بهجت‌ را شامل‌ مي‌شود».
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:3833.txt">آيه  16</a><a class="text" href="w:text:3834.txt">آيه  17</a><a class="text" href="w:text:3835.txt">آيه  18</a><a class="text" href="w:text:3836.txt">آيه  19</a><a class="text" href="w:text:3837.txt">آيه  20</a><a class="text" href="w:text:3838.txt">آيه  21</a><a class="text" href="w:text:3839.txt">آيه  22</a><a class="text" href="w:text:3840.txt">آيه  23</a><a class="text" href="w:text:3841.txt">آيه  24</a></body></html>سوره روم آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَلِقَاء الْآخِرَةِ فَأُوْلَئِكَ فِي الْعَذَابِ مُحْضَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اما كساني‌ كه‌ كفر ورزيدند» به‌ خداوند(ج) «و آيات‌ ما» يعني: قرآن‌ «و لقاي ‌آخرت‌» يعني: زنده‌ شدن‌ پس‌ از مرگ‌ و بهشت‌ و دوزخ‌ «را تكذيب‌ كردند پس‌ آن‌ گروه‌ در عذاب‌ حاضر ساخته‌ مي‌شوند» يعني: در آن‌ مقيم‌ گردانيده‌ مي‌شوند، بي ‌آن‌كه‌ عذاب‌ از آنان‌ سبك‌ ساخته‌ شود.
	سوره روم آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ فَسُبْحَانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ تسبيح‌ گوييد خداوند را هنگامي‌ كه‌ به‌ شامگاه‌ و به‌ بامداد وارد مي‌شويد» يعني: چون‌ اين‌ حقايق‌ را دانستيد، خداوند متعال‌ را تسبيح‌ گوييد و او را از آنچه‌ كه‌ سزاوار شأن‌ وي‌ نيست، به‌ پاكي‌ ياد كنيد؛ با گفتن‌ «سبحان‌الله» در بامد