يِّنَاتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتَابِ الْمُنِيرِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر تو را تكذيب‌ كنند، قطعا كساني‌ كه‌ پيش‌ از آنها بودند» از امتهاي‌ گذشته ‌«نيز به‌ تكذيب» پيامبران‌ خويش‌ «پرداختند، پيامبرانشان‌ بديشان‌ بينات» يعني‌: معجزات‌ روشن‌ و حجتهاي‌ آشكار «و زبر» يعني‌: صحيفه‌هاي‌ نوشته ‌شده‌، مانند صحف‌ ابراهيم‌(ع) «و كتابهاي‌ روشنگر» مانند تورات‌ و انجيل‌ را «آوردند» به‌قولي‌: مراد از بينات‌: معجزات‌ و مراد از زبر: كتابهايي‌ است‌ كه‌ حامل ‌پند و اندرز است‌ و مراد از كتاب‌ و زبر: كتابها و صحيفه‌هاي‌ الهي‌ است‌ كه‌ در آنها قوانين‌ و برنامه‌ها و احكام‌ تبيين‌ شده‌ است‌.
 
	سوره آل عمران آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَتْ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي وَلَدٌ وَلَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ قَالَ كَذَلِكِ اللّهُ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ إِذَا قَضَى أَمْراً فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُن فَيَكُونُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مريم‌ گفت‌: پروردگارا! چگونه‌ برايم‌ فرزندي‌ باشد، با آن‌ كه‌ هيچ‌ بشري‌ به‌ من ‌دست‌ نزده ‌است؟» از آنجا كه‌ مريم‌ تولد فرزند را بدون‌ مردي‌ كه‌ پدرش‌ باشد، متضمن‌ خرق‌ عادت‌ ديد، بعيد پنداشت‌ كه‌ از وي‌ به‌ شيوه‌ معمول، فرزندي‌ بدين‌گونه‌ به‌دنيا آيد. اما حق‌ تعالي‌ در پاسخ‌ وي‌ «فرمود: خداوند بدين‌سان‌ هرچه‌را بخواهد مي‌آفريند، چون‌ اراده‌ او به‌ كاري‌ تعلق‌ گرفت، فقط به‌ آن‌ مي‌گويد: موجود شو،پس‌ بي‌درنگ‌ موجود مي‌شود» بدون‌ كار و كوشش‌ و حركتي‌ و اين‌ نيست‌ مگر به‌سبب‌ كمال‌ قدرت‌ حق‌ تعالي‌.
 
سوره فاطر آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ أَخَذْتُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ كافران‌ را فروگرفتم» به‌ عذاب‌، بعد از آن‌كه‌ پيامبران‌ را تكذيب‌ كردند «پس‌ عقوبت‌ من‌ چگونه‌ بود» يعني‌: تو مي‌داني‌ كه‌ كيفر من‌ بر آنها چه‌قدر شديد بود؟.
	سوره فاطر آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ ثَمَرَاتٍ مُّخْتَلِفاً أَلْوَانُهَا وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا نديدي‌ كه‌ خداوند از آسمان‌ آبي‌ را فرود آورد، سپس‌ بدان‌ ميوه‌هاي‌ رنگارنگ ‌بيرون‌ آورديم‌؟» ميوه‌هايي‌ كه‌ بعضي‌ از آنها سفيدرنگ‌، بعضي‌ سرخ‌رنگ‌، بعضي ‌زردرنگ‌، بعضي‌ سبزرنگ‌ و بعضي‌ سياه‌رنگ‌ است‌؛ مانند انار، سيب‌، انجير، انگور و غيره‌ «و از كوهها راههايي» و رگه‌هايي‌ آفريديم‌ كه‌ مانند عروق‌اند در تن ‌حيوان‌ «سفيد و سرخ‌ رنگارنگ‌ و سياه‌ در نهايت‌ سياهي» غربيب‌: سياه‌ سياهي‌ است‌كه‌ رنگ‌ آن‌ شبيه‌ رنگ‌ كلاغ‌ است‌. يعني‌: از كوهها، راهها و رگه‌ها و انواع‌ مختلفي‌ به‌ رنگهاي‌ گوناگون‌ آفريديم‌.
 
سوره فاطر آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و از مردمان‌ و جانوران‌ و چهارپايان‌ كه‌ رنگهاي‌ آنها همچنين‌ گوناگون ‌است» همچون‌ اختلاف‌ رنگ‌ها و گونه‌ها در ميوه‌ها و كوهها، پديد آورديم‌. دليل‌ اين‌ كه‌ خداي‌ سبحان‌ به‌ اختلاف‌ رنگها در اين‌ اشيا توجه‌ داد، اين‌ است‌ كه ‌اين‌ اختلاف‌، از بزرگترين‌ ادله‌ بر قدرت‌ و صنع‌ بديع‌ وي‌ مي‌باشد بدين‌ جهت‌، حق‌ تعالي‌ اولا اختلاف‌ رنگها در ميوه‌هاي‌ روييدني‌، سپس‌ در جمادات‌ و بعد از آن‌ در انسانها و حيوانات‌ ديگر را ذكر كرد. «جز اين‌ نيست‌ كه‌ از بندگان‌ خدا فقط عالمانند كه‌ از او مي‌ترسند» يعني‌: از خداي‌ سبحان‌ فقط دانشوران‌ و دانايان‌ به‌وجود، اوصاف‌ بزرگ‌ و افعال‌ زيباي‌ وي‌اند كه‌ غايبانه‌ مي‌ترسند و هر كس‌ از خدا أ نترسد، او در واقع‌ عالم‌ و دانشور نيست‌ پس‌ هر كس‌ به‌ خداي‌ عزوجل‌ داناتر باشد، از وي‌ ترسانتر است‌ چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ آمده ‌است‌ كه‌ رسول‌‌خدا‌ص فرمودند: «من‌ ترسانترين‌ شما از خدا و پرهيزكارترين‌ شما براي‌ اوهستم‌». «بي‌گمان‌ خدا غالب‌ آمرزنده‌ است» پس‌ نافرمانان‌ را سركوب‌ و اهل‌ طاعت ‌را شامل‌ مغفرت‌ خويش‌ قرارمي‌دهد.
مراد از علم‌ در اين‌ آيه‌ كريمه‌: علم‌ تجربي‌ و علم‌ كوني‌ به‌ كيفيت‌ اختلاف ‌رنگها و مانند آن‌ از مظاهر قدرت‌ خداوند(ج) است‌ و مراد از علما نيز، علماي‌ دانا به‌ علوم‌ طبيعي‌ و زيستي‌ و رازهاي‌ كاينات‌اند زيرا ترس‌ و پرواي‌ كسي‌ كه‌ اين‌ علوم‌ و اسرار و معارف‌ را ـ در حالي‌كه‌ مؤمن‌ است‌ ـ بداند، بزرگتر از ترس‌ ديگران‌ از خداوند(ج) است‌ بدين‌ جهت‌، ما در عصر حاضر كه‌ عصر انكشاف‌ علوم‌ و معارف‌ طبيعي‌ است‌، دانشمندان‌ بسياري‌ را كه‌ در عرصه‌ اين‌ علوم‌ تبحر دارند، مشاهده‌ مي‌كنيم‌ كه‌ به‌سوي‌ دين‌ خداوند(ج) روي‌ آورده‌اند.
ابن‌عباس‌(رض) مي‌گويد: «عالم‌ به‌ خداي‌ رحمان‌ كسي‌ است‌ كه‌ چيزي‌ را با او شريك‌ نياورده‌، حلال‌ او را حلال‌ و حرام‌ او را حرام‌ بشناسد، سفارش‌هاي‌ وي‌ را رعايت‌ كند و يقين‌ داشته‌ باشد كه‌ با پروردگار خود ديدار خواهد كرد و در قبال‌ عمل‌ خويش‌ مورد محاسبه‌ قرار خواهد گرفت‌». حسن‌ بصري: گفته‌ است‌: «عالم‌ كسي‌ است‌ كه‌ از پروردگار رحمان‌ غايبانه‌ بترسد و به‌ اموري‌ راغب‌ و مايل‌ باشد كه‌ خداوند متعال‌ در آن‌ رغبت‌ دارد و از اموري‌ كه‌ خداي‌ سبحان‌ از آنها ناراضي‌ است‌، اعراض‌ كند. آن‌گاه‌ اين‌ آيه‌ را تلاوت‌ كرد». سعيدبن‌ جبير(رض) مي‌گويد: «ترس‌ از خداوند(ج) عبارت‌ است‌ از آن‌ چيزي‌ كه‌ ميان‌ تو و نافرماني‌ وي‌ حايل‌ گردد». امام‌ مالك‌: مي‌گويد: «علم‌، به‌ بسياري‌ روايت‌ نيست‌ بلكه ‌علم‌ نوري‌ است‌ كه‌ خداوند متعال‌ آن‌ را در قلب‌ قرار مي‌دهد». سفيان‌ ثوري‌: مي‌گويد: «نيكان‌ مي‌گفتند: علما سه‌ دسته‌اند؛ عالمي‌ است‌ به‌ خداوند(ج) كه‌ به‌ امر وي‌ داناست‌، عالمي‌ است‌ به‌ خداوند(ج) كه‌ به‌ امر وي‌ دانا نيست‌ و عالمي‌ است‌ به ‌امر خداوند(ج) كه‌ به‌ خود خداوند(ج) دانا نيست‌ اما عالم‌ به‌ خداأ و به‌ امر وي‌، كسي‌ است‌ كه‌ از خداي‌ عزوجل‌ مي‌ترسد و حدود و فرايض‌ وي‌ را مي‌داند. وعالم‌ به‌ خداوند(ج) كه‌ به‌ امر وي‌ دانا نيست‌، عالمي‌ است‌ كه‌ از خداي‌ عزوجل‌ مي‌ترسد ولي‌ حدود و فرايض‌ وي‌ را نمي‌داند. و عالم‌ به‌ امر خداوند(ج) كه‌ به‌ خود خداوند دانا نيست‌، كسي‌ است‌ كه‌ حدود و فرايض‌ را مي‌داند اما از خداي‌ عزوجل ‌نمي‌ترسد».
 
	سوره فاطر آيه  2