مقصد خويش‌ بپرسند، كور شده‌اند؛ زيرا راه‌ را نمي‌بينند بنابراين، قادر به‌ بازگشت‌ به‌ راه‌ خويش‌ نيستند. و اين‌ گونه‌ اند اهل‌ نفاقي‌ كه‌ اسلام ‌آورده‌ و سپس‌ كافر شده‌اند.
 
سوره آل عمران آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلاَّ اللّهُ وَإِنَّ اللّهَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«هرآينه‌ داستان‌ حق‌ و حقيقت‌ همين‌ است‌ و معبودي‌ جز خدا نيست» يعني‌: آنچه‌كه‌ خداوند(ج) بر پيامبرش‌ در شرح‌ حال‌ عيسي‌(ع) ـ از همان‌ هنگام‌ ولادت‌ و پيدايش‌ وي‌ تا رسالتش‌ ـ بيان‌ كرد، همان‌ با واقعيت‌ منطبق‌ است‌؛ لذا هيچ‌ معبود برحق‌ ديگري‌ كه‌ سزاوار پرستش‌ باشد، جز خداي‌ يگانه‌ وجود ندارد، لذا مبالغه ‌نصاري‌ در اين‌ باره، خلاف‌ واقع‌ و عاري‌ از حقيقت‌ است‌ «و خداوند غالب‌ و حكيم ‌است» پس‌ هيچ‌كس‌ نمي‌تواند با او در صنعش‌ برابري‌ كند.
در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ آمده‌ است‌: «رسول‌ خداص خواستند تا با نمايندگان‌ نصاراي‌ نجران‌ ملاعنه‌ [مباهله] كنند، اما يكي‌ از آنان‌ [كه‌ باهوش‌تر از ديگران‌ بود] به‌ رفيق‌ خود گفت‌: با او ملاعنه‌ نكنيد زيرا سوگند به‌ خدا كه‌ اگر او پيامبر باشد و با او ملاعنه‌ كنيم، نه‌ ما و نه‌ آنان‌ كه‌ در پشت‌ سر ما هستند [يعني‌ قوم‌ ما]، هرگز از عذاب‌ الهي‌ نمي‌رهيم‌ و شما نيك‌ دانستيد كه‌ او پيامبر مرسل‌ است‌ و در موضوع‌ عيسي‌ به‌ شما سخني‌ قاطع‌ و روشنگر آورد، پس‌ اگر با او مباهله‌ كنيد؛ سرتاسر اين‌ وادي‌ بر شما آتشفشان‌ مي‌شود. همان‌ بود كه‌ تن‌ به‌ مباهله‌ ندادند و از سر تسليم‌ در آمده‌ و در پاسخ‌ به‌ درخواست‌ رسول‌ خداص گفتند: آنچه‌ مي‌خواهي‌ به‌ تو مي‌دهيم‌ [يعني‌ جزيه‌ مي‌پردازيم] لذا با ما مردي ‌امين‌ را بفرست، رسول‌ خداص فرمودند: برخيز اي‌ اباعبيده‌! و چون‌ ابوعبيده ‌به ‌پاخاست، فرمودند: اين‌ شخص، امين‌ اين‌ امت‌ است».
اين‌ آيه‌ كريمه‌ از جمله‌ نشانه‌هاي‌ روشن‌ و حجتهاي‌ مبرهن‌ نبوت‌ حضرت ‌محمدصاست‌ زيرا اثبات‌ مي‌كند كه‌ ايشان‌ مسيحيان‌ را به‌ «مباهله» فراخواندند، اما از آنجا كه‌ آنها بر بطلان‌ عقيده‌ خويش‌ و صحت‌ و درستي‌ عقيده‌ اسلام‌ باور داشتند، تن‌ به‌ مباهله‌ نداده‌ و به‌ پرداخت‌ جزيه‌ راضي‌ شدند.
 
سوره صافات آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ طَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُؤُوسُ الشَّيَاطِينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«ميوه‌اش‌ گويي‌ چون‌ كله‌هاي‌ شياطين‌ است» يعني‌: باروبر آن‌ درخت‌، از نهايت ‌زشتي‌ و قباحت‌، گويي‌ در منظر خود همانند كله‌هاي‌ شياطين‌ است‌.
ملاحظه‌ مي‌كنيم‌ كه‌ خداوند(ج) در اين‌ آيه‌، محسوس‌ را به‌ متخيل‌ تشبيه‌ كرده ‌است‌ پس‌ هرچند كه‌ سرهاي‌ شياطين‌ غيرمرئي‌ است‌ اما براي‌ دلالت‌ بر اين‌كه‌ آن ‌ميوه‌ در نهايت‌ زشتي‌ است‌، اين‌ تشبيه‌ به‌كار گرفته‌ شده‌ است‌. اعراب‌، شخص ‌زشت‌صورت‌ را به‌ شيطان‌ و شخص‌ زيباصورت‌ را به‌ فرشته‌ تشبيه‌ مي‌كنند. به‌قولي‌: مراد از «شياطين‌» در اينجا، مارهايي‌ هستند كه‌ بر سر خود تاجي‌ دارند و از زشت‌ترين‌ مارها مي‌باشند.
 
	سوره صافات آيه  66
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِؤُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ دوزخيان‌ حتما از آن» يعني‌: از درخت‌ زقوم‌، يا از ميوه‌ آن‌ «مي‌خورند و شكمها را از آن‌ پر مي‌كنند» يعني‌: به‌ خوردن‌ از آن‌ مجبور ساخته‌ مي‌شوند تا شكمهايشان‌ از آن‌ پر مي‌شود پس‌ غذا و ميوه‌ آنان‌ ـ به‌جاي‌ روزي‌ بهشت‌ ـ اين ‌است‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «از خداوند متعال‌ پروا كنيد به‌ حق‌ پروا داشتن‌ از وي‌ زيرا اگر قطره‌اي‌ از زقوم‌ به‌ درياهاي‌ دنيا بچكد، قطعا زندگي‌ را بر اهل ‌زمين‌ تباه‌ مي‌گرداند پس‌ چگونه‌ است‌ حال‌ كسي‌ كه‌ زقوم‌ غذاي‌ وي‌ باشد؟». اين ‌وصف‌ غذايشان‌ بود. بعد از آن‌، نوشيدني‌شان‌ را به‌ زشت‌تر از آن‌ تشبيه‌ كرده‌ مي‌فرمايد:
 
سوره صافات آيه  67
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْباً مِّنْ حَمِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«سپس‌ برايشان‌ بر آن‌ غذا» يعني‌: پس‌ از خوردن‌ آن‌ غذا «آميزه‌اي‌ از آب ‌جوشان‌ است» يعني‌: غذاي‌ درخت‌ زقوم‌ با آب‌ جوشان‌ آميخته‌ مي‌شود تا عذابشان‌ را شديدتر و حالشان‌ را ناخوش‌تر گرداند.
 
	سوره صافات آيه  68
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ بازگشتشان» بعد از نوشيدن‌ آب‌ جوش‌ و خوردن‌ زقوم‌ «بي‌گمان ‌به‌سوي‌ دوزخ‌ است» بدين‌ صورت‌ كه‌ پس‌ از خوردن‌ زقوم‌، دوزخيان‌ را براي‌ نوشيدن‌ آب‌جوش‌ به‌ محل‌ آن‌ وارد مي‌سازند چنان‌كه‌ شتر را به‌ آبگاه‌ مي‌برند آن‌گاه‌ مجددا آنان‌ را به‌ دوزخ‌ بر مي‌گردانند. البته‌ اين‌ تعبير دلالت‌ بر آن‌ دارد كه ‌آب‌ جوش‌ (حميم) در موضعي‌ خارج‌ از دوزخ‌ (جحيم) قرار دارد.
 
	سوره صافات آيه  69
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءهُمْ ضَالِّينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ در بيان‌ علتي‌ كه‌ آنها را سزاوار اين‌ سزاي‌ سخت‌ گردانيده‌ است‌، مي‌فرمايد: «هر آينه‌ آنها پدران‌ خود را گمراه‌ يافتند» يعني‌: اتفاق‌ چنين‌ بود كه‌ آنها پدران‌ خود را گمراه‌ يافتند پس‌ از روي‌ تقليد ـ و نه‌ از روي‌ هيچ‌گونه‌ حجتي‌ ـ به‌ آنان‌ اقتدا كردند.
 
	سوره صافات آيه  70
‏متن آيه : ‏
‏ فَهُمْ عَلَى آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ آنها به‌سرعت‌ بر پي‌ پدران‌ خود رانده‌ مي‌شوند» يعني‌: آنها از پدران‌ خويش‌ شتابان‌ پيروي‌ مي‌كنند و اين‌ شتابشان‌ به‌گونه‌اي‌ است‌ كه‌ گويي‌ آنان‌ به‌سوي ‌پيروي‌ از پدرانشان‌ به‌ شدت‌ رانده‌ شده‌ و از جا بركنده‌ مي‌شوند.
 
	سوره صافات آيه  71
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ خداوند(ج) به‌ بيان‌ اين‌ واقعيت‌ مي‌پردازد كه‌ كفر پديده‌اي‌ قديمي‌ است‌ و پيروان‌ آن‌ بسيارند تا پيامبرش‌ را در كفر قومش‌ تسليت‌ و دلجويي‌ كند: «و قطعا پيش‌ از آنان» يعني‌: پيش‌ از كفار اين‌ امت‌ «بيشتر پيشينيان» از امتهاي‌ گذشته‌ «گمراه‌ شدند» بر اثر همان‌ تقليد كوركورانه‌ و عدم‌ نگرش‌ و انديشه‌ درست‌.
 
	سوره صافات آيه  72
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و حال‌ آن‌كه‌ در ميانشان‌ هشداردهندگاني‌ فرستاديم» يعني‌: با وجود آن‌كه‌ به‌ميان‌ آن‌ پيشينيان‌ پيامبراني‌ را فرستاديم‌ كه‌ آنها را از عذاب‌ ما بيم‌ دادند و حق‌ را برايشان‌ بيان‌ كردند اما اين‌ امر در آنان‌ هيچ‌ ت