ه‌ اطرافيانش‌ فرمود: تا هم‌اكنون‌ چيزي‌ را از شما پنهان‌ مي‌كردم‌ كه‌ آن‌ را از رسول‌‌خدا‌ص شنيده‌ام‌؛ اكنون‌ آن‌ را به‌ شما اعلام‌ مي‌كنم‌: آن‌ حضرت‌‌ص فرمودند: «لو لا أنكم‌ تذنبون‌، لخلق‌ الله‌ عزوجل‌ قوما يذنبون‌ فيغفر لهم‌: اگر شما كساني‌ نبوديد كه‌ مرتكب‌ گناه‌ مي‌شديد، قطعا خداي‌ عزوجل‌ گروهي‌ را مي‌آفريد كه‌ مرتكب‌ گناه‌ شوند تا بر آنان‌ بيامرزد». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت ‌ابن‌عباس‌(رض) آمده‌ است‌: «كفارة‌ الذنب‌ الندامة‌: كفاره‌ گناه‌، پشيماني‌ است‌». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ثوبان‌ ـ برده‌ آزاد شده‌ رسول‌‌خدا‌ص ـ آمده ‌است‌ كه‌ آن‌ حضرت‌‌ص فرمودند: «دوست‌ ندارم‌ كه‌ دنيا و آنچه‌ در آن‌ است‌ را در برابر اين‌ آيه‌: (قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا... )به‌ من‌ بدهند. مردي‌ گفت‌: يا رسول‌الله! پس‌ كسي‌ كه‌ شرك‌ ورزيده‌ است‌ چه‌؟ رسول‌‌خدا‌ص لحظه‌اي ‌سكوت‌ كرده‌ و آن‌گاه‌ فرمودند: «ألا و من‌ أشرك‌، ثلاث‌ مرات‌: آگاه‌ باشيد، حتي‌ آمرزيده‌ مي‌شود بر كسي‌ كه‌ شرك‌ ورزيده‌ است‌. و سه‌ بار اين‌ جمله‌ را تكرار كردند». يعني‌: كسي‌ كه‌ شرك‌ ورزيده‌ و سپس‌ از شرك‌ خويش‌ توبه‌ كرده‌ است‌، نيز مورد آمرزش‌ قرار مي‌گيرد.
بخاري‌ و مسلم‌ از ابن‌عباسك در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ روايت‌ كرده‌اند كه‌ فرمود: جمعي‌ از مشركان‌ مر تكب‌ قتل‌ و قتال‌ و زنا و فحشايي‌ بسيار شده‌ بودند، سپس‌ نزد حضرت‌ محمدص است آمده‌ و گفتند: به‌راستي‌ آنچه‌ كه‌ تو مي‌گويي‌ و به‌سوي‌ آن‌ فرامي‌خواني‌، بسيار زيبا و نيكوست‌ اما آيا مي‌تواني‌ به‌ ما خبر دهي‌ كه ‌با اين‌همه‌ گناهي‌ كه‌ مرتكب‌ گرديده‌ايم‌، براي‌ ما توبه‌اي‌ است‌؟ آيا براي‌ آنچه‌ كه‌ ما كرده‌ايم‌، كفاره‌اي‌ وجود دارد؟ پس‌ آيات‌ (70 ـ 68) سوره‌ «فرقان‌» و اين ‌آيه‌ نازل‌ شد.
 
آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَنِيبُوا إِلَى رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌گاه‌ كه‌ خداي‌ سبحان‌ بندگانش‌ را به‌ اين‌ امر مژده‌ داد كه‌ او همه‌ گناهان‌ را مي‌آمرزد، اينك‌ آنهارا به‌ بازگشت‌ و انابت‌ به‌سوي‌ خود دستور مي‌دهد: «و به‌سوي‌ پروردگار خويش‌ بازگرديد و منقاد او شويد» با انجام ‌دادن‌ طاعات‌، پرهيز از معاصي‌، تسليم‌ شدن‌ به‌ فرمان‌ و گردن ‌نهادن‌ به‌ حكمش‌ «پيش‌ از آن‌كه‌ بر شما عذاب» دنيا «بيايد و ديگر ياري‌ نشويد» اگر قبل‌ از فرود آمدن‌ عذاب‌ توبه‌ نكنيد.
ذكر انابت‌ و رجوع‌ به‌سوي‌ حضرت‌ حق‌ تعالي‌ بعد از ذكر مغفرت‌، براي‌ اين ‌است‌ كه‌ هيچ‌ طمع‌كاري‌ در كسب‌ مغفرت‌ بدون‌ توبه‌، طمع‌ نبسته‌ و بداند كه‌ توبه‌، شرطي‌ لازم‌ براي‌ مغفرت‌ است‌ و مغفرت‌ بدون‌ آن‌ حاصل‌ نمي‌شود. و اين‌ يكي‌ از قوانين‌ عام‌ الهي‌ است‌ ـ چنان‌كه‌ زمخشري‌ گفته‌ است‌.
	آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ العَذَابُ بَغْتَةً وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و پيش‌ از آن‌كه‌ به‌ طور ناگهاني‌ و در حالي‌ كه‌ حدس‌ نمي‌زنيد عذاب‌ بر شما فرود آيد» يعني‌: پيش‌ از آن‌كه‌ عذاب‌، شما را غافلگير سازد در حالي‌كه‌ از رسيدن‌ آن‌ آگاهي‌ نداشته ‌باشيد. به‌قولي‌ معني‌ اين‌ است‌: پيش‌ از آن‌كه‌ بناگاه‌ بميريد و در عذاب‌ درافتيد؛ «نيكوترين‌ چيزي‌ را كه‌ از جانب‌ پروردگارتان‌ به‌سوي‌ شما نازل‌ شده ‌است‌، پيروي‌ كنيد» كه‌ اين‌ نيكوترين‌ چيز، قرآن‌ است‌ ؛ پس‌ حلال‌ آن‌ را حلال‌ وحرام‌ آن‌ را حرام‌ بدانيد و به‌ اوامر آن‌ پايبند و از منهيات‌ آن‌ بپرهيزيد. البته‌ همه‌ قرآن‌ نيكوست‌. به‌قولي‌: مراد از نيكوترين‌ قرآن‌، آيات‌ محكم‌ آن‌ است‌ نه‌ آيات ‌متشابه‌ آن‌. به‌قولي‌ديگر: مراد از پيروي‌ نيكوترين‌ چيز... در پيش‌ گرفتن‌ عفو است‌ نه‌ انتقام‌. هرچند در موردي‌ كه‌ انتقام‌ گرفتن‌ حق‌ انسان‌ است‌، انتقام‌ و عفو هر دو جايز است‌ اما آيه‌ مباركه‌ بر عفو بر مي‌انگيزد و بر آن‌ تشويق‌ مي‌كند. همين‌گونه‌، هر امري‌ در قرآن‌ كه‌ در آن‌ فاضل‌ و افضلي‌ باشد ـ اعم‌ از عبادات‌ و غير آن‌ ـ پيروي‌ افضل‌ بهتر و نيكوتر از پيروي‌ فاضل‌ است‌.
 
آيه  56
‏متن آيه : ‏
‏ أَن تَقُولَ نَفْسٌ يَا حَسْرَتَى علَى مَا فَرَّطتُ فِي جَنبِ اللَّهِ وَإِن كُنتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«تا مبادا كسي‌ بگويد: دريغا بر آنچه‌ در كار خدا فروگذار كردم» يعني‌: از نيكوترين‌ها پيروي‌ كنيد، براي‌ پرهيز و بيم‌ از آن‌كه‌ انسان‌ كافر بگويد: واي‌! دريغ‌ و درد بر من‌ كه‌ از ايمان‌ به‌ خدا(ج) و قرآن‌ و عمل‌ به‌ آن‌ فروگذار كردم‌. فراء درمعني‌ آن‌ مي‌گويد: «واحسرتا! بر آنچه‌ در قرب‌ و جوار اخداوند(ج) فروگذار كردم‌». «بي‌ترديد من‌ از تمسخركنندگان‌ بودم» به‌ دين‌ خدا(ج) در دنيا پس‌ به‌ اين‌حد بسنده‌ نكردم‌ كه‌ طاعت‌ خداي‌ عزوجل‌ را فرو گذارم‌ بلكه‌ حتي‌ اهل‌ دين‌ را هم ‌به‌ ريشخند و تمسخر گرفتم‌.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:4550.txt">آيه  57</a><a class="text" href="w:text:4551.txt">آيه  58</a><a class="text" href="w:text:4552.txt">آيه  59</a><a class="text" href="w:text:4553.txt">آيه  60</a><a class="text" href="w:text:4554.txt">آيه  61</a><a class="text" href="w:text:4555.txt">آيه  62</a><a class="text" href="w:text:4556.txt">آيه  63</a><a class="text" href="w:text:4557.txt">آيه  64</a><a class="text" href="w:text:4558.txt">آيه  65</a><a class="text" href="w:text:4559.txt">آيه  66</a><a class="text" href="w:text:4560.txt">آيه  67</a></body></html>سوره آل عمران آيه  84
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ آمَنَّا بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
اي‌ محمدص! «بگو: به‌ خدا و آنچه‌ بر ما نازل‌ شده‌ ايمان‌ آورديم» و اين‌ حقيقت ‌را از سوي‌ خود و امت‌ خويش‌ اعلام‌ كن‌ «و» بگو: ايمان‌ آورديم‌ به‌ «آنچه‌ بر ابراهيم‌ و اسماعيل‌ و اسحاق‌ و يعقوب‌ و اسباط نازل‌ شده» اسباط: قبايل‌ بني‌اسرائيل‌ از احفاد و نوادگان‌ فرزندان‌ دوازده‌گانه‌ يعقوب‌(ع) اند كه‌ به‌ موسي‌(ع) ايمان‌ آوردند «و» ايمان‌ آورديم‌ به‌ «آنچه‌ به‌ موسي‌ و عيسي‌ و پيامبران» ديگر «از جانب ‌پروردگارشان‌ داده‌ شده‌ و ميان‌ هيچ‌يك‌ از آنان‌ فرق‌ نمي‌گذاريم» چنان‌كه‌ يهود ونصاري‌ فرق‌ گذاشته، به‌ بعضي‌ از پيامبران‌‡ ايمان‌ آوردند و به‌ برخي‌ د