گر كافرشدند. تفسير نظير اين‌ آيه‌ كريمه‌ در سوره‌ «بقره/‌136» گذشت‌. «و ما او را فرمانبرداريم» يعني‌: ما براي‌ حق‌ تعالي‌ منقاد و مخلص‌ هستيم‌.
آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي لَكُنتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«يا بگويد» كافر در روز قيامت‌ «اگر خدا هدايتم‌ مي‌كرد، مسلما از متقيان‌ بودم» يعني‌: تا كافر در روز قيامت‌ نگويد كه‌: اگر خدا(ج) مرا به‌سوي‌ دينش‌ ارشاد و هدايت‌ مي‌كرد، قطعا از كساني‌ بودم‌ كه‌ از شرك‌ و معاصي‌ پرهيز كرده‌اند.
	آيه  58
‏متن آيه : ‏
‏ أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«يا چون‌ عذاب‌ را ببيند، بگويد: كاش‌ مرا برگشتي‌ بود» به‌سوي‌ دنيا «تا از نيكوكاران‌ مي‌شدم» يعني‌: تا از مؤمنان‌ به‌ خدا(ج)، از يكتاپرستان‌ وي‌ و از نيكوكاران‌ در اعمال‌ خويش‌ مي‌شدم‌.
 
	آيه  59
‏متن آيه : ‏
‏ بَلَى قَدْ جَاءتْكَ آيَاتِي فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنتَ مِنَ الْكَافِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«نه‌ چنان‌ است» كه‌ تو مي‌گويي‌ اي‌ بنده‌ پشيمان‌ از گذشته‌ خويش‌ در سراي‌ دنيا بلكه‌ حق‌ اين‌ است‌ كه‌: «آيات‌ من‌ بر تو آمد و تو آنها را تكذيب‌ كردي‌ و تكبر ورزيدي‌ و از كافران‌ شدي» مراد از آيات‌: آيات‌ تنزيلي‌ پروردگار است‌ كه‌ قرآن‌ كريم ‌مي‌باشد. يعني‌: درحالي‌كه‌ تو در دنيا امكان‌ تصديق‌ و پيروي‌ از حق‌ را داشته‌اي‌، ديگر چرا حالا خواستار بازگشت‌ به‌سوي‌ دنيا مي‌شوي‌؟.
 
	آيه  60
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و روز قيامت‌ كساني‌ را كه‌ بر خدا دروغ‌ بسته‌اند» هنگامي‌ كه‌ مدعي‌ شدند: خداي‌ سبحان‌ شريك‌ و زن‌ و فرزند دارد «روسياه‌ مي‌بيني» به‌سبب‌ عذابي‌ كه‌ بر آنان‌ احاطه‌ كرده‌ است‌ و به‌سبب‌ آنچه‌ كه‌ از غضب‌ و نقمت‌ خدا(ج) مشاهده ‌كرده‌اند، يا به‌ سبب‌ كذب‌ و افترايشان‌، روسياه‌ و بي‌آبرو شده‌اند «آيا منزلگاه متكبران‌ در جهنم‌ نيست‌؟» يعني‌: قطعا جهنم‌ مسكن‌ و مقام‌ متكبران‌ و گردنكشان‌ ازطاعت‌ اخداوند(ج) است‌. كبر ـ چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «گردنكشي ‌در برابر حق‌ و خرد و خوار شمردن‌ مردم‌ است‌».
	آيه  61
‏متن آيه : ‏
‏ وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و خدا متقيان‌ را» يعني‌: كساني‌ را كه‌ از شرك‌ و نافرماني‌هاي‌ اخداوند(ج) پرهيز كرده‌اند «نجات‌ مي‌دهد، قرين‌ رستگاري‌ خويش‌ شده» يعني‌: نجات‌ مي‌دهد ايشان‌ را از دوزخ‌ و رستگارشان‌ مي‌سازد به‌ بهشت‌. سپس‌ در تفسير اين‌ رستگاري ‌مي‌فرمايد: «بديشان‌ سختي‌اي‌ نمي‌رسد و نه‌ اندوهگين‌ مي‌شوند» يعني‌: رنج‌ وسختي‌ و اندوه‌ را از آنان‌ دور مي‌دارد. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابوهريره‌(رض) آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌‌خدا‌ص اين‌ آيه‌ را چنين‌ تفسير كردند: «اخداوند(ج) به‌ همراه‌ هر شخص‌، عمل‌ وي‌ را حشر مي‌كند و گرد مي‌آورد پس‌ عمل‌ مؤمن‌ در نيكوترين ‌صورت‌ و پاكيزه‌ترين‌ و معطرترين‌ بوي‌، همراه‌ وي‌ است‌ و هرگاه‌ موقف‌ رعب‌ يا هراسي‌ در پيش‌ باشد، آن‌ عملش‌ برايش‌ مي‌گويد: نترس‌ زيرا تو در معرض‌ اين‌ موقف‌ نيستي‌ و تو را به‌ آن‌ مد نظر ندارند. پس‌ چون‌ آن‌ عمل‌ مجسم‌ از اين ‌اطمينان‌بخشي‌ها به‌وي‌ بسيار انجام‌ مي‌دهد، آن‌ شخص‌ مي‌گويد: وه‌! چه‌ نيكوكسي‌ هستي‌! آخر بگو كه‌ تو كيستي‌؟ عملش‌ مي‌گويد: آيا مرا نمي‌شناسي‌؟! من‌عمل‌ صالح‌ تو هستم‌؛ مرا با سنگيني‌ و گرانباري‌ام‌ برداشتي‌ و سوگند به‌خداي‌ عزوجل‌ كه‌ اكنون‌ تو را برمي‌دارم‌ و از تو دفاع‌ مي‌كنم‌! پس‌ همين‌ كس‌ است‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ درباره‌ وي‌ مي‌فرمايد: (‏ وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ‏) ‌».
 
آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«الله آفريدگار هرچيزي‌ است» از همه‌ اشياي‌ موجود در دنيا و آخرت‌؛ بي‌ هيچ ‌فرقي‌ ميان‌ يك‌ چيز با چيز ديگري‌ «و اوست‌ كه‌ بر هر چيز نگهبان‌ است» و مراقب‌، بي‌ مشاركت‌ هيچ‌ شريكي‌.
 
	آيه  63
‏متن آيه : ‏
‏ لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ أُوْلَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«كليدهاي‌ آسمانها و زمين» يعني‌: كليدهاي‌ رزق‌ و رحمت‌، يا كليدهاي‌ اداره‌ و تدبير امور آسمانها و زمين‌ «از آن‌ اوست» هيچ‌كس‌ در آسمانها و زمين‌ بر وي ‌ناپديد نشده‌ و از حيطه‌ اداره‌ و تدبير وي‌ گريزي‌ ندارد «و كساني‌ كه‌ به‌ آيات‌ الله» يعني‌: به‌ حجتها و برهانهاي‌ وي‌ «كافر شده‌اند، آن‌ گروه‌ آنانند زيانكاران» كه‌ در دنيا و آخرت‌ به‌ خود زيان‌ رسانده‌اند. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ عثمان ‌بن ‌عفان‌(رض) از رسول‌‌خدا‌ص تفسير اين‌ آيه‌ را پرسيد، ايشان‌ فرمودند: «اي‌ عثمان‌! كسي‌ قبل‌ از تو راجع‌ به‌ آن‌ از من‌ سؤال‌ نكرده‌ است‌. تفسير آن‌ گفتن‌ اين‌ كلمات ‌است‌: «لا إله‌ إلا الله‌ و الله‌ أكبر وسبحان ‌الله‌ وبحمده‌ أستغفر الله‌ ولا حول‌ ولا قوة‌ إلا باالله‌ هو الأول‌ والآخر والظاهر والباطن‌ بيده‌ الخير يحيي‌ ويميت‌ وهو علي‌ كل‌ شي‌ء قدير». يعني: گنجينه‌هاي‌ آسمانها و زمين‌ براي‌ گوينده‌ اين‌ها باز ساخته‌ مي‌شود و به‌ او خيري‌ بسيار و پاداشي‌ بزرگ‌ مي‌رسد.
 
	آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجَاهِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌گاه‌ كه‌ مشركان‌ رسول‌‌خدا‌ص را به‌ پرستش‌ بتان‌ فراخوانده‌ و گفتند: اين ‌دين‌، دين‌ پدرانت‌ مي‌باشد! خداي‌ سبحان‌ به‌ پيامبرش‌ فرمان‌ داد كه‌: «بگو: اي ‌نادانان‌! آيا به‌ من‌ امر مي‌كنيد كه‌ جز خدا را بپرستم‌؟» چه‌ جهالت‌ و حماقتي‌!
بيهقي‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ از حسن‌ بصري‌ روايت‌ مي‌كند كه‌ گفت‌: مشركان‌ به‌ رسول‌‌خدا‌ص گفتند: اي‌ محمد‌ص! آيا آبا و اجدادت‌ را گمراه ‌مي‌شناسي‌؟! پس‌ اين‌ آيه‌ نازل‌ شد. ابن‌عباس‌ك روايت‌ مي‌كند: مشركان‌ از جهل‌ خويش‌ رسول‌‌خدا‌ص را به‌ پرستش‌ بتان‌ دعوت‌ كرده‌ و گفتند: در آن‌صورت‌ ما هم‌ با تو خدايت‌ را مي‌پرستيم‌! پس‌ اين‌ آيه‌ نازل‌ شد.
 
آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ 