يه  36
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَن يَعْشُ عَن ذِكْرِ الرَّحْمَنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و هر كس‌ از ياد رحمان‌ تغافل‌ كند» يعني: هر كس‌ از بصيرت‌ بي‌بهره‌ بوده‌ و بينش‌ باطني‌اش‌ از ديدن‌ حقيقت‌ كور شود و در نتيجه‌، از ياد خداي‌ رحمان‌ دل ‌بگرداند «بر او شيطاني‌ مي‌گماريم‌» يعني: بر او شيطاني‌ را مسلط مي‌گردانيم‌. اعشي: كسي‌ است‌ كه‌ در شب‌ كور است‌ و در روز مي‌بيند اما مراد از آن‌ در اينجا ـ چنان‌كه‌ در تفسير آن‌ بيان‌ شد ـ كوري‌ بصيرت‌ باطني‌ است‌ «پس‌ آن‌ شيطان ‌برايش‌ همنشين‌ است‌» يعني: آن‌ شيطان‌، هميشه‌ همراه‌ اوست‌ و هرگز از او جدا نمي‌شود بلكه‌ او را در تمام‌ امورش‌ دنبال‌ مي‌كند و او نيز از آن‌ شيطان‌ در تمام‌ وسوسه‌هايي‌ كه‌ بر وي‌ مي‌افگند، اطاعت‌ و دنباله‌روي‌ مي‌نمايد.
ابن‌ابي‌حاتم‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ گفته‌است: قريشيان‌ گفتند؛ بر هر يك ‌از ياران‌ محمد مردي‌ را بر گماريد كه‌ بر او مسلط شود. در اين‌ ميان‌، طلحه‌بن‌عبيدالله(رض) را بر ابوبكر صديق‌(رض) گماردند، طلحه‌ ـ درحالي‌كه‌ ابوبكر صديق‌(رض) در ميان‌ قريش‌ بود ـ نزد او آمد. ابوبكر(رض) به‌ او گفت: مرا به‌سوي‌ چه‌ چيزي ‌دعوت‌ مي‌كني‌؟ طلحه‌ پاسخ‌ داد: تو را به‌سوي‌ پرستش‌ لات‌ و عزي‌ دعوت ‌مي‌كنم‌. ابوبكر(رض) گفت: مگر لات‌ كيست‌؟ طلحه‌ گفت: او از فرزندان‌ خداست‌! ابوبكر صديق‌(رض) پرسيد: عزي‌ كيست‌؟ طلحه‌ سكوت‌ كرد و پاسخي‌ نداد ولي ‌روي‌ به‌ ياران‌ مشرك‌ خويش‌ نمود و گفت: پاسخ‌ اين‌ مرد را بدهيد. اما آنان‌ نيز سكوت‌ كردند و جوابي‌ پس‌ ندادند. در اين‌ هنگام‌، طلحه‌ روي‌ به‌ ابوبكر صديق‌(رض) كرد و گفت: برخيز اي‌ ابوبكر! گواهي‌ مي‌دهم‌ كه‌ خدايي‌ جز معبود يگانه‌ نيست‌ و گواهي‌ مي‌دهم‌ كه‌ محمد ص رسول‌ خداست‌ آن‌گاه‌ كلمه‌ شهادت ‌را در محضر همه‌ با نداي‌ بلند ادا كرد. همان‌ بود كه‌ خداي‌ عزوجل‌ اين‌ آيه ‌كريمه‌ را نازل‌ فرمود.
 
سوره زخرف آيه  37
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و مسلما آنها» يعني: شياطين‌ برگمارده‌ «آنان‌ را از راه‌ باز مي‌دارند» يعني: شياطيني‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ آنها را بر هر يك‌ از كساني‌ كه‌ از ياد او تغافل‌ مي‌كنند، برگمارده‌؛ ميان‌ آنها و ميان‌ رفتن‌ به‌ راههاي‌ حق‌ حايل‌ مي‌شوند و آنها را از راه‌ حق‌ بازداشته‌ و اين‌ وسوسه‌ را به‌ آنان‌ القا مي‌كنند كه: بر طريق‌ هدايت‌ قرار دارند و راه‌ درستي‌ را برگزيده‌اند «و مي‌پندارند كه‌ خود رهيافته‌اند» يعني: كفار به‌سبب‌ اين ‌وسوسه‌، مي‌پندارند كه‌ راهيافته‌اند و راهي‌ را كه‌ مي‌روند، راه‌ درستي‌ است‌.
 
	سوره زخرف آيه  38
‏متن آيه : ‏
‏ حَتَّى إِذَا جَاءنَا قَالَ يَا لَيْتَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِينُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«تا آن‌گاه‌ كه‌ نزد ما آيد» آن‌ انسان‌ غافل‌ مانده‌ از ياد ما كه‌ شيطانش‌ بر او مسلط بوده‌ است‌ پس‌ در آنجا به‌ شيطان‌ خود «مي‌گويد: اي‌ كاش‌ ميان‌ من‌ و تو، فاصله ‌مشرقين‌ بود» مراد از «مشرقين‌»: مشرق‌ و مغرب‌ است‌ كه‌ از باب‌ تغليب‌ «مشرقين‌» گفته‌ شد چنان‌ كه‌ از همين‌ باب‌، به‌ خورشيد و ماه‌ «قمرين‌» و به‌ پدر و مادر «ابوين‌» گفته‌ مي‌شود. «پس‌ چه‌ بدهمنشيني‌ است‌!» و چه‌ بد همراه‌ و همدمي‌ است‌ آن‌ شيطان‌ برگمارده‌ براي‌ انسان‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «هر فرد مسلمان‌، با خود همنشيني‌ از جن‌ دارد و شيطان‌ بر فرزند آدم‌ در مجراي‌ خون ‌وي‌ جاري‌ مي‌شود».
 
	سوره آل عمران آيه  108
‏متن آيه : ‏
‏ تِلْكَ آيَاتُ اللّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَمَا اللّهُ يُرِيدُ ظُلْماً لِّلْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اينها آيات‌ خداست‌ كه‌ آن‌ را به‌ حق‌ بر تو مي‌خوانيم» يعني‌: اي‌ محمدص! درحالي‌ اين‌ آيات‌ و حجتهاي‌ روشن‌ خويش‌ را بر تو مي‌خوانيم‌ كه‌ اين‌ آيات، باحق‌ ـ كه‌ همان‌ عدل‌ و راستي‌ است‌ ـ درهم‌ تنيده‌ است‌ «و خداوند هيچ‌ ستمي‌ برجهانيان‌ نمي‌خواهد» با عذاب‌ كردن‌ آنان، مگر آن‌ كه‌ خود مستحق‌ عذاب‌ باشند. لذا حق‌ تعالي‌ حاكم‌ و داور عادلي‌ است‌ كه‌ ستم‌ نمي‌كند زيرا او به‌ همه‌ چيز دانا وتواناست‌ و با داشتن‌ اين‌ اوصاف، هيچ‌ نيازي‌ به‌ آن‌ ندارد كه‌ به‌ كسي‌ از خلقش ‌ستم‌ كند.
 
 سوره زخرف آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَن يَنفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذ ظَّلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
و براي‌ آن‌ غافلان‌ در روز قيامت‌ گفته‌ مي‌شود: «و امروز هرگز» پشيماني ‌«سودتان‌ ندهد» اي‌ تيره‌ روزان‌! «چرا كه‌ ستم‌ ورزيده‌ايد» بر خود در دنيا با شرك‌ورزيدن‌ به‌ خداي‌ سبحان‌ «در حقيقت‌ شما در عذاب‌ مشترك‌ هستيد» يعني: امروز، هرگز اشتراك‌ شما در عذاب‌ به‌ شما سودي‌ نمي‌بخشد، برخلاف‌ حال‌ دنيا كه‌ چون‌ مصيبت‌ در آن‌ عام‌ شود، تحمل‌ آن‌ هم‌ آسان‌ مي‌گردد چنان‌ كه‌ گفته‌اند: «البلية‌ إذا عمت‌ طابت:  بلا چون‌ همگاني‌ گردد، گوارا مي‌شود».
 
	سوره زخرف آيه  40
‏متن آيه : ‏
‏ أَفَأَنتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَمَن كَانَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ آيا تو» اي‌ محمد ص! «مي‌تواني‌ كران‌ را بشنواني‌، يا كوران‌ را راه‌ مي‌تواني‌ نمود» يعني: تو بر اين‌ كار قادر نيستي‌ پس‌ از اين‌ امر دلتنگ‌ نشو كه‌ آنان‌ كفر ورزيده‌اند بلكه‌ بر تو فقط ابلاغ‌ پيام‌ است‌، نه‌ هدايت‌كردنشان‌ «و» آيا تو مي‌تواني‌ هدايت‌ كني‌ «كسي‌ را كه‌ همواره‌ در گمراهي‌ آشكاري‌ است‌؟» البته‌ هدايت ‌نمي‌تواني‌ كرد. آري‌! اين‌ گروه‌ كفار به‌ منزله‌ ناشنواياني‌ هستند كه‌ آنچه‌ را به‌همراه‌ آورده‌اي‌، نمي‌شنوند و به ‌منزله‌ نابيناياني‌ هستند كه‌ آن‌ را نمي‌بينند، به‌سبب ‌افراطشان‌ در گمراهي‌ و تمكن‌ و جاي‌گيري‌ جهالت‌ در آنان‌.
باري‌! نسبت‌ ميان‌ آنان‌ و رسول‌ خدا ص، نسبتي‌ معكوس‌ بود زيرا در حالي‌ كه ‌آن‌ حضرت‌ ص، در دعوت‌ خود به‌سوي‌ ايمان‌، سعي‌ و كوشش‌ بليغ‌ مي‌كردند، آنان‌ برعكس‌، پيوسته‌ در جهت‌ گمراهي‌ و غفلت‌ و لجاجت‌شان‌ فرودهاي‌ بيشتري ‌را مي‌پيموده‌ و در آن‌ زياده‌روي‌ مي‌نمودند. سبب‌ نزول‌ اين‌ آيه ‌كريمه‌ نيز اين‌ بودكه‌ رسول‌ خدا ص خود را در دعوت‌ قومشان‌ خسته‌ و رنجور مي‌كردند اما قومشان‌ جز بر گمراهي‌ خويش‌ نمي‌افزودند پس‌ خداي‌ عزوجل‌ آن‌ حضرت‌ ص را دلجوئي ‌نمود.
 
	سوره زخرف آيه  41
‏متن آيه : ‏
