را به‌ سويشان‌ فرستاده‌اي‌ «قومي‌ هستند كه‌ ايمان‌ نمي‌آورند» نزد خداوند(ج) است‌. يعني: خداوند(ج)، شكايت‌ پيامبر خويشص در مورد رويگرداني‌ قومش‌ از دعوت‌ و پافشاري‌ و عنادشان‌ بر كفر را مي‌شنود و اين‌ سخن‌ پيامبرش‌ بر او مخفي‌ نيست‌.
 
	سوره زخرف آيه  89
‏متن آيه : ‏
‏ فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ از آنان‌ اعراض‌ كن‌» يعني: از آنچه‌ مي‌گويند و از آنچه‌ كه‌ تو را به‌ آن ‌از جادوگري‌ و كاهن‌ بودن‌ ـ متهم‌ مي‌كنند، اعراض‌ كن‌ و درگذر؛ بسان‌ در گذشتن ‌كسي‌ كه‌ در صدد انتقام‌ كشيدن‌ است‌، نه‌ اين‌كه‌ از كارشان‌ راضي‌ باشي‌ و بر دعوت‌ خود شكيبايي‌ و پايداري‌ كن‌ تا سپس‌ كه‌ فرمان‌ ما در رسد «و بگو: سلام‌» يعني: كار من‌ با شما تا مدتي‌ مسالمت‌ و متاركه‌ است‌ «پس‌ زودا كه‌ بدانند» فرجام ‌ناميموني‌ را كه‌ در انتظارشان‌ است‌. گفتني‌ است‌ كه‌ اين‌ تهديدي‌ بزرگ‌ از سوي ‌خداي‌ عزوجل‌ براي‌ كفار و وعده‌اي‌ ضمني‌ به‌ پيروزي‌ اسلام‌ و مسلمين‌ بر آنهاست‌.
 

  
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:4874.txt">آيه  1-2</a><a class="text" href="w:text:4875.txt">آيه  3</a><a class="text" href="w:text:4876.txt">آيه  4</a><a class="text" href="w:text:4877.txt">آيه  5</a><a class="text" href="w:text:4878.txt"> آيه  6</a><a class="text" href="w:text:4879.txt"> آيه  7</a><a class="text" href="w:text:4880.txt"> آيه  8</a><a class="text" href="w:text:4881.txt">آيه  9</a><a class="text" href="w:text:4882.txt"> آيه  10</a><a class="text" href="w:text:4883.txt"> آيه  11</a><a class="text" href="w:text:4884.txt">آيه  12</a><a class="text" href="w:text:4885.txt">آيه  13</a><a class="text" href="w:text:4886.txt">آيه  14</a><a class="text" href="w:text:4887.txt"> آيه  15</a><a class="text" href="w:text:4888.txt">آيه  16</a><a class="text" href="w:text:4889.txt">آيه  17-18</a><a class="text" href="w:text:4890.txt">وجه‌ تسميه:﴿ سوره‌ دخان ﴾</a></body></html>سوره دخان آيه  1‏متن آيه : ‏‏ حم ‏
 آيه  2‏متن آيه : ‏‏ وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ ‏ 
‏ترجمه : ‏
خوانده‌ مي‌شود: «حاء، ميم‌» با مد در ميم‌. و اين‌ دو حرف‌، از حروف‌ مقطعه ‌است‌. «سوگند به‌ كتاب‌ مبين‌» يعني‌ سوگند به‌ قرآني‌ كه‌ خود واضح‌ است‌ و براي‌ تمام‌ نيازمنديهاي‌ ديني‌ و دنيوي‌ نيز بيان‌ روشني‌ دارد. تفسير نظير اين‌ آيه‌، درسوره‌هاي‌ قبل‌ نيز گذشت‌.سوره دخان آيه  3
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُّبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
جواب‌ قسم‌ در آيه‌ قبل‌ اين‌ است‌ كه: «ما آن‌ را» يعني: قرآن‌ را «در شبي ‌مبارك‌» و فرخنده‌ «نازل‌ كرديم‌» كه‌ شب‌ قدر است‌ و نزول‌ قرآن‌ در آن‌ آغاز شده ‌است‌. يا در آن‌ شب‌، قرآن‌ به‌طور كامل‌ از لوح‌ محفوظ به‌ آسمان‌ دنيا در «بيت‌العزه‌» نازل‌ شده‌است‌. البته‌ بركت‌ و فرخنده‌گي‌ شب‌ قدر به‌ دليل‌ آن‌ است ‌كه‌ نزول‌ قرآن‌ سبب‌ منافع‌ ديني‌ و دنيوي‌ است‌ چنان‌ كه‌ در آن‌ شب‌، خير و بركت ‌نازل‌ مي‌شود و دعا مستجاب‌ مي‌گردد. «هرآينه‌ ما بيم‌دهنده‌ بوديم‌» يعني: قرآن‌ را نازل‌ كرديم‌ تا به‌ وسيله‌ آن‌، بشر را از فروافتادن‌ در شرك‌ و معاصي‌، بيم‌ و هشدار دهيم‌. قتاده‌ مي‌گويد: قرآن‌ تماما در شب ‌قدر از ام‌الكتاب‌ (كتاب‌ مادر) كه‌ لوح ‌محفوظ است‌، به‌ «بيت‌العزه‌» كه‌ در آسمان‌ دنياست‌ نازل ‌شد سپس‌ خداي‌ سبحان ‌آن‌ را در طول‌ مدت‌ بيست‌وسه‌ سال‌، در روز و شب‌ بر پيامبر خويش‌ حضرت محمد ص فرود آورد.
 
	سوره دخان آيه  4
‏متن آيه : ‏
‏ فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«در آن‌» يعني: در شب‌ قدر «هر كار استواري‌ فيصله‌ مي‌يابد» يفرق: فيصله ‌مي‌يابد، بيان‌ مي‌گردد و نوشته‌ مي‌شود. أمرحكيم: عبارت‌ از كار محكم‌ و استوار است‌، از آن‌ روي‌ كه‌ خداي‌ سبحان‌ در آن‌ شب‌ هر چه‌ را كه‌ در يكسال‌ بعد روي ‌مي‌دهد ـ اعم‌ از زندگي‌ و مرگ‌، توانگري‌ و فقر، خير و شر و غيره‌ ـ همه‌ را مي‌نويسد. چنين‌ گفته‌اند مجاهد، قتاده‌ و حسن‌. البته‌ حكمت‌ و مناسبت‌ نزول‌ قرآن ‌در شب‌ قدر اين‌ است‌ كه: نزول‌ قرآن‌ از شريف‌ترين‌ امور حكمت‌ آميز مي‌باشد و اين‌ شب‌ نيز شبي‌ است‌ كه‌ هر امر استوار و محكمي‌ در آن‌ فيصله‌ مي‌يابد. ابن‌كثير مي‌گويد: «هر كه‌ گفته‌ است‌ كه‌ شب‌ قدر، شب‌ نيمه‌ شعبان‌ است‌، قطعا از طلب‌ آن‌ دورمانده‌ است‌ زيرا نص‌ قرآن‌ بر اين‌ امر صراحت‌ دارد كه‌ اين‌ شب‌ در رمضان ‌مي‌باشد».
 
	سوره دخان آيه  5
‏متن آيه : ‏
‏ أَمْراً مِّنْ عِندِنَا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«امري‌ است‌ از نزد ما» يعني: خداي‌ سبحان‌ قرآن‌ را درحالي‌ فرود آورد كه ‌متضمن‌ وحي‌ و شريعت‌ اوست‌. أمر: در اينجا به‌ معني‌ وحي‌ است‌. «هرآينه‌ ما فرستنده‌ بوديم‌» يعني: ما بدين‌ جهت‌ اين‌ هشدارها را نازل‌ كرديم‌ كه‌ فرستادن‌ پيامبران(ع) به‌ سوي‌ بندگان‌، سنت‌ ماست‌ پس‌ اين‌ ماييم‌ كه‌ پيامبران‌ و از جمله ‌پيامبر خاتم‌ص را فرستاديم‌.
 
	سوره دخان آيه  6
‏متن آيه : ‏
‏ رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«رحمتي‌ از سوي‌ پروردگار توست‌» يعني: ما با فرستادن‌ پيامبران(ع) به‌ سوي‌ بشر، در واقع‌ فرستنده‌ رحمت‌ بر آنها بوديم‌ «بي‌گمان‌ او شنواي‌ داناست‌» خداوند(ج)  شنواي‌ سخنان‌ بندگان‌ است‌ و به‌ احوالشان‌ و به‌ آنچه‌ كه‌ مورد نيازشان ‌است‌، داناست‌ پس‌ با توجه‌ به‌ همين‌ نيازهايشان‌ بود كه‌ پيامبران(ع) را به‌ عنوان ‌رحمتي‌ از سوي‌ خود به‌سويشان‌ فرستاد.
 
	سوره دخان آيه  7
‏متن آيه : ‏
‏ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پروردگار آسمانها و زمين‌ است‌ و آنچه‌ ميان‌ آن‌ دو است‌ اگر يقين‌ داريد» به‌ اين ‌حقيقت‌. و چنان‌كه‌ گفتيم‌، مشركان‌ مكه‌ به‌ اين‌ حقيقت‌ اقرار و اعتراف‌ داشتند.
 
	سوره آل عمران آيه  113
‏متن آيه : ‏
‏ لَيْسُواْ سَوَاء مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَآئِمَةٌ يَتْلُونَ آيَاتِ اللّهِ آنَاء اللَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آنان‌ يكسان‌ نيستند» يعني‌: اهل‌ كتاب‌ برحال‌ ذلت‌ باري‌ كه‌ بيان‌ شد، يكسان ‌و همانند نيستند، بلكه‌ «از ميان‌ اهل‌ كتاب‌ گروهي‌ درست‌كردار» و به‌ ضوابط امر وشرع‌ الهي، برابر و مستقيم‌ «اند كه‌ آيات‌ الهي‌ را در اوقات‌ شب‌ مي‌خوانند» يعني‌:آيات‌ قرآن‌ را در نماز شب‌ (تهجد) و در ساعات‌ مختلف‌ شب‌ مي‌خوانند «و سربه‌ سجده‌ مي‌نهند» درحالي‌كه‌ نماز مي‌خوانند. تعبير از نماز به‌ سجده، براي‌ آن‌است‌ كه‌ سجده‌ نمونه‌ خضوع‌ و تذلل‌ بنده‌ در بارگاه‌ الهي‌ است‌.
ابن‌كثير در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ مي‌گويد: «مشهور در نزد بسياري‌ از مفس