رده‌ و آن‌ سوره: (والشمس‌ وضحاها...) است‌ و به‌ بيشتر از پنج‌ حرف‌ نيز قسم‌ ياد نكرده‌ است‌ تا كلمه‌ سنگين‌ نشود.
7 ـ خداوند(ج) در آغاز بيست‌ و هشت‌ سوره‌ به‌ حروف‌ قسم‌ ياد كرده‌ و قسم‌ به‌ حروف‌ جز در اوايل‌ سوره‌ها، در ديگر مواضع‌ قرآن‌ كريم‌ نيامده‌ است‌».
خاطرنشان‌ مي‌شود كه‌ مفسران‌ در تأويل‌ معناي‌ «ق‌» بر يازده‌ قول‌ متعارض ‌اختلاف‌نظر دارند كه‌ بر صحت‌ هيچ‌ يك‌ از آنها دليلي‌ وجود ندارد بنابراين‌، از ذكر آنها صرف‌نظر كرديم‌.
 
سوره ق آيه  2‏متن آيه : ‏‏ بَلْ عَجِبُوا أَن جَاءهُمْ مُنذِرٌ مِّنْهُمْ فَقَالَ الْكَافِرُونَ هَذَا شَيْءٌ عَجِيبٌ ‏
 آيه  3‏متن آيه : ‏‏ أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَاباً ذَلِكَ رَجْعٌ بَعِيدٌ ‏ 
‏ترجمه : ‏
«بلكه‌ از اين‌كه‌ هشداردهنده‌اي‌ از ميان‌ خودشان‌ برايشان‌ آمد، تعجب‌ كردند» يعني: كفار از اين‌كه‌ بشري‌ از ميان‌ خودشان‌ ـ كه‌ محمد ص است‌ ـ به‌ عنوان ‌هشداردهنده‌اي‌ به‌ سراغشان‌ آمد، شگفت‌زده‌ شدند پس‌ به‌ صرف‌ تشكيك‌ و رد دعوت‌ هشداردهنده‌ اكتفا نكرده‌ بلكه‌ آن‌ را از امور عجيب‌ و شگفت‌آور نيز تلقي ‌كردند؛ «و كافران‌ گفتند: اين‌ چيزي‌ است‌ عجيب‌» يعني: ما از اين‌كه‌ پيامبر بشري ‌همانند ما باشد، در تعجب‌ و شگفتي‌ فرورفته‌ايم‌ و نيز در شگفتيم‌ از اين‌كه‌ بعد ازمرگ‌ برانگيخته‌ شويم‌؛ «آيا چون‌ مرديم‌ و خاك‌ شديم‌» و اجزاي‌ بدن‌ ما در زمين ‌پراكنده‌ شد و به‌ خاك‌ تبديل‌ گرديد آن‌گاه‌ خداوند ـ چنان‌كه‌ اين‌ هشداردهنده ‌مي‌گويد ـ ما را برمي‌انگيزد و به‌ سوي‌ خويش‌ باز مي‌گرداند؟ «اين‌» يعني: اين ‌از نو زنده‌ شدن‌ «بازگشتي‌ بعيد است‌» يعني: دور از عقل‌، يا دور از ظن‌ و عادت ‌است‌ زيرا عقل‌ آن‌ را تصديق‌ نمي‌كند چرا كه‌ ـ به‌ زعم‌ آنان‌ ـ اين‌ امري‌ است‌ غير ممكن‌.
 
سوره ق آيه  4
‏متن آيه : ‏
‏ قَدْ عَلِمْنَا مَا تَنقُصُ الْأَرْضُ مِنْهُمْ وَعِندَنَا كِتَابٌ حَفِيظٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌ گاه‌ حق‌ تعالي‌ در بيان‌ مطلقيت‌ قدرت‌ و علمش‌ مي‌فرمايد: «قطعا دانسته‌ايم ‌كه‌ زمين‌ چه‌ مقدار از اجسادشان‌ را فرو مي‌كاهد» بعد از مرگ‌شان‌ پس‌ اين‌ امر كه ‌اجساد در كجا پراكنده‌ شده‌ و به‌ كجا رفته‌اند، بر ما پنهان‌ نيست‌ و چيزي‌ از آن‌ از نزد ما گم‌ نمي‌شود «و نزد ما كتاب‌ ضبط كننده‌اي‌ است‌» يعني: نزد ما كتابي‌ است‌ كه‌ نگاه‌دارنده‌ شمار آنان‌، نامهاي‌ آنان‌ و همه‌ چيز آنان‌ و نيز نگاه‌دارنده‌ تفاصيل‌ وجزئيات‌ همه‌ اشياء است‌ كه‌ اين‌ كتاب‌، لوح‌ محفوظ مي‌باشد.
 	سوره آل عمران آيه  133
‏متن آيه : ‏
‏ وَسَارِعُواْ إِلَى مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و بشتابيد به‌سوي‌ آمرزشي‌ از جانب‌ پروردگار خويش‌ و بهشتي‌ كه‌ پهناي‌ آن‌ مانند عرض‌ آسمانها و زمين‌ است» و چون‌ آسمان‌ و زمين‌ در حد علم‌ بندگان، عريض‌ترين‌ و فراخ‌ترين‌ مخلوقات‌ خداي‌ سبحان‌ اند، بدين‌ جهت‌ در تشبيه‌ از آنها ياد شد «براي‌ پرهيزگاران‌ آماده‌ شده‌ است» پس‌ چگونه‌ مرتكب‌ كارهايي‌ مي‌شويد كه‌ شما را از بهشتي‌ به‌ اين‌ وسعت‌ و عظمت‌ محروم‌ گرداند، در حالي ‌كه‌ براي‌پرهيزگاران‌ آماده‌ شده‌است؟ و چرا ربا مي‌خوريد كه‌ شما را در دوزخي‌ فروافگند كه‌ براي‌ كافران‌ آماده‌ شده‌است‌ ؟.
اين‌ آيه‌ كريمه‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ بهشت‌ و دوزخ‌ هم‌اكنون‌ آفريده‌ شده‌اند وموجودند. قول‌ جمهور علما نيز همين‌ است‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «مردي‌به‌ محضر رسول‌ خداص آمد و گفت‌: حق‌ تعالي‌ فرموده‌ است‌: (بهشتي‌ كه‌ پهناي‌آن‌ مانند آسمان‌ و زمين‌ است)، پس‌ به‌ من‌ خبر دهيد كه‌ در اين‌ صورت، دوزخ‌در كجاست‌؟ رسول‌ خداص فرمودند: آيا مي‌بيني‌ كه‌ چون‌ شب‌ مي‌آيد همه‌ چيزرا مي‌پوشاند، در آن‌ وقت‌ روز در كجاست‌؟ آن‌ مرد گفت‌: در آن‌ جايي‌ كه‌خدا(ج) بخواهد. رسول‌ خداص فرمودند: پس‌ همچنين‌ است‌ دوزخ، در آن‌جايي ‌است‌ كه‌ خدا بخواهد».
 
	سوره ق آيه  5
‏متن آيه : ‏
‏ بَلْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءهُمْ فَهُمْ فِي أَمْرٍ مَّرِيجٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«نه‌ بلكه‌ حق‌ را دروغ‌ شمردند» يعني: كفار ياد شده‌، از مرز تعجب‌ و استبعاد نيز فراتر رفته‌ و صراحتا حق‌ را تكذيب‌ كردند. مراد از «حق‌» در اينجا، قرآن‌ و نبوت‌ است‌ كه‌ به‌ وسيله‌ معجزات‌ ثابت‌ شده‌ است‌؛ «وقتي‌ برايشان‌ آمد» يعني: به‌ مجرد اين‌كه‌ حق‌ به‌ وسيله‌ قرآن‌ به‌ آنان‌ ابلاغ‌ شد، آن‌ را مورد تكذيب‌ قرار دادند، بي‌آن‌كه‌ در آن‌ تدبر، تفكر و امعان‌ نظر نموده‌ و ژرف‌ بينديشند «پس‌ آنان‌ در كاري ‌سردرگم‌اند» يعني: آنان‌ آشفته‌، سردرگم‌ و مضطربند، گاهي‌ مي‌گويند: محمد ص ساحر است‌، باري‌ مي‌گويند: او شاعر است‌ و باري‌ مي‌گويند: فال‌ بين‌ و كاهن‌ است‌ پس‌ استقرار فكري‌ ندارند.
 
	 سوره ق آيه  6
‏متن آيه : ‏
‏ أَفَلَمْ يَنظُرُوا إِلَى السَّمَاء فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْنَاهَا وَزَيَّنَّاهَا وَمَا لَهَا مِن فُرُوجٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ خداوند متعال‌ نمونه‌هايي‌ از آفرينش‌ خود را ذكر مي‌كند كه‌ بسيار بزرگتر از آن‌ چيزي‌ است‌ كه‌ آنها از امكان‌ اعاده‌ خلقت‌ آن‌ در شگفتي‌ و استبعاد فروافتاده‌اند: «مگر» آن‌گاه‌ كه‌ آنان‌ منكر بعث‌ بعد از مرگ‌ شدند؛ «به‌ آسمان ‌بالاي‌ سرشان‌ ننگريسته‌اند كه‌ چگونه‌ آن‌ را» بر اين‌ وصف‌ عجيب‌ و شگفت‌آور «بنا كرده‌ايم‌» زيرا آسمانها بدون‌ ستوني‌ كه‌ بر آن‌ تكيه‌ داشته‌ باشند، برافراشته‌ شده‌اند «و چگونه‌ آن‌ را آراسته‌ايم‌؟» با رنگ‌ زيبا و چشم‌نواز و ستارگاني‌ كه‌ همچون ‌چراغها در آن‌ نورافشاني‌ مي‌كنند «و براي‌ آن‌ هيچ‌ گونه‌ شكافتگي‌اي‌ نيست‌» يعني: هيچ‌گونه‌ خلل‌، عيب‌، شكاف‌ و بي‌نظمي‌اي‌ در آسمانها نيست‌.
 
	سوره ق آيه  7
‏متن آيه : ‏
‏ وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ ‏
 
‏ترجمه :
 ‏«و زمين‌ را گسترديم‌» يعني: آن‌ را هموار و مسطح‌ ساختيم‌؛ به‌ حسب‌ نگاه‌ جزئي‌ انسان‌ به‌ سوي‌ موقعيت‌ جغرافيايي‌اي‌ كه‌ در آن‌ زندگي‌ مي‌كند، نه‌ نظر به‌كليت‌ وجودي‌ آن‌؛ زيرا زمين‌ در كليت‌ خود، سياره‌اي‌ كروي‌ است‌ «و در آن‌ كوه‌ها درافگنديم‌» رواسي: يعني‌ كوه‌هاي‌ استوار و لنگرآسا «و در آن‌ از هرگونه‌ جفت ‌دل‌انگيزي‌ رويانيديم‌» يعني: از هر صنف‌ و گونه‌اي‌ نيكو و زيبا و رستني‌هاي‌ خرمي‌ كه‌ بينندگان‌ را با رنگهاي‌ چشم‌ و