ته‌ باشد زيرا قلبي‌ كه‌ مرده‌ است‌، هيچ‌ اندرزي‌ رانمي‌پذيرد. به‌قولي‌ معني‌ اين‌ است: در آنچه‌ كه‌ در اين‌ فقره‌ از داستانشان‌ ذكر شد، براي‌ كسي‌ كه‌ داراي‌ حيات‌ و نفس‌ مميزه‌ باشد، پند و موعظه‌اي‌ است‌ «يا» درآنچه‌ كه‌ از داستانشان‌ ذكر شد، پند و موعظه‌اي‌ است‌ براي‌ كسي‌ كه‌ «گوش‌ بنهد» به‌ سوي‌ آنچه‌ از وحي‌ كه‌ بر وي‌ خوانده‌ مي‌شود «درحالي‌كه‌ شاهد باشد» يعني: در حالي‌ كه‌ حاضر ذهن‌ يا حاضر دل‌ باشد زيرا كسي‌ كه‌ حضور ذهن‌ ندارد، گويي‌ غايب‌ است‌.
 
	سوره ق آيه  38
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَمَا مَسَّنَا مِن لُّغُوبٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و در حقيقت‌، آسمانها و زمين‌ و آنچه‌ را كه‌ ميان‌ آن‌ دو است‌ در شش‌ روز آفريديم‌» امام‌ رازي‌ در «تفسير كبير» مي‌گويد: «مراد از شش‌ روز، شش‌ طور وشش‌ مرحله‌ است‌، نه‌ روزهايي‌ كه‌ در وضع‌ لغوي‌ معروف‌اند زيرا روز به‌ معناي ‌لغوي‌ متعارف‌، عبارت‌ از زمان‌ درنگ‌ خورشيد بر فراز زمين‌ از هنگام‌ طلوع‌ تا غروب‌ آن‌ است‌ در حالي‌كه‌ قبل‌ از آفرينش‌ آسمانها نه‌ خورشيدي‌ وجود داشته‌ و نه‌ ماهي‌ پس‌ مراد از (روز)، وقت‌ يا هنگام‌ است‌». «و به‌ ما هيچ ‌ماندگي‌اي‌نرسيد» يعني: ما آسمانها و زمين‌ و آنچه‌ را كه‌ در ميان‌ آن‌ دو است‌ در شش ‌روز آفريديم‌ اما به‌ ما هيچ ‌ماندگي‌اي‌ نرسيد. لغوب: خستگي‌ و ماندگي‌ است‌. آيه ‌كريمه‌ اثبات‌كننده‌ معاد است‌ زيرا كسي‌ كه‌ بر آفرينش‌ آسمانها و زمين‌ قادر بوده‌ واز آفرينش‌ آنها خسته‌ و مانده‌ نشود، به‌ طريق‌ اولي‌ بر زنده‌ كردن‌ مردگان‌ نيز توانا است‌.
حاكم‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ از ابن‌عباس‌(رض) روايت‌ كرده‌ است‌ كه ‌فرمود: يهوديان‌ نزد رسول‌ اكرم‌ ص آمدند و از ايشان‌ راجع‌ به‌ آفرينش‌ آسمانها و زمين‌ سؤال‌ كردند، آن‌ حضرت‌ ص فرمودند: خداوند(ج) زمين‌ را در روز يكشنبه‌ و دوشنبه‌ آفريد، كوه‌ها و منافعي‌ را كه‌ در آنهاست‌، در روز سه‌شنبه‌ آفريد، درخت‌ و آب‌ و آباداني‌ها و شهرها و خرابي‌ها را در روز چهارشنبه‌ آفريد، آسمانها را در روز پنج‌شنبه‌ آفريد و تا سه‌ ساعت‌ باقي‌ مانده‌ از روز جمعه‌، ستارگان‌ و خورشيد و ماه‌ را آفريد و در سه‌ ساعتي‌ كه‌ از جمعه‌ باقي‌ مانده‌ بود؛ در اولين‌ ساعت‌ اجلها را آفريد تا هر مردني‌اي‌ بميرد، در ساعت‌ دوم‌ آفت‌ را در چيزهايي‌ افگند كه‌ مردم‌ از آنها بهره‌ مي‌گيرند، در ساعت‌ سوم‌ آدم‌ را آفريد و او را به‌ بهشت‌ اسكان‌ داد و ابليس‌ را به‌ سجده‌ براي‌ وي‌ دستور داد و در اين‌ ساعت ‌آخر او را از بهشت‌ بيرون‌ كرد. يهوديان‌ پرسيدند: اي‌ محمد! بعد از آن‌ پروردگارچه‌ كرد؟ فرمودند: سپس‌ به‌ سوي‌ عرش‌ قصد كرد و بر آن‌ مسلط شد. يهوديان‌ گفتند: پاسخ‌ سؤال‌ ما را بسيار خوب‌ دادي‌ اگر موضوع‌ را به‌ آخر مي‌رساندي‌، آخر موضوع‌ اين‌ است‌ كه: پروردگار در روز شنبه‌ استراحت‌ كرد. رسول‌ خدا ص از اين‌ سخن‌ يهوديان‌ به‌ خشم‌ آمدند. آن‌گاه‌ اين‌ آيه‌ در تكذيب‌ سخنشان‌ نازل‌ شد.
 
	سوره ق آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ فَاصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ ‏
 
‏ترجمه :
«پس‌ بر آنچه‌ مي‌گويند» مشركان‌ و يهود «صبر كن‌ و پيش‌ از طلوع‌ خورشيد و پيش‌ از غروب‌، پروردگارت‌ را همراه‌ با ستايش‌ تسبيح‌ گوي‌» يعني: حق‌ تعالي‌ را از آنچه‌ كه‌ سزاوار جناب‌ او نيست‌، با گفتن‌ «سبحان‌الله و بحمده‌» در هنگام‌ بامداد و عصر، تنزيه‌ كن‌. به‌قولي‌ مراد از آن: گزاردن‌ نمازهاي‌ بامداد و عصر است‌. ابن‌عباسك مي‌گويد: «مراد از تسبيح‌ و تحميد قبل‌ از طلوع‌ خورشيد، نماز بامداد و مراد از تسبيح‌ و تحميد قبل‌ از غروب‌، نمازهاي‌ ظهر و عصر است‌».
 
سوره ق آيه  40
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَأَدْبَارَ السُّجُودِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و از طرف‌ شب‌» يعني: در بعضي‌ از اوقات‌ شب‌ «نيز الله را تسبيح‌ گوي‌» ابن‌عباس‌(رض) مي‌گويد: «مراد از تسبيح‌ گفتن‌ در شب: نمازهاي‌ مغرب‌ و عشاء است‌». به‌قولي: مراد از آن‌ نماز شب‌ (تهجد) است‌. «و به‌ دنبال‌ سجده‌ نيز» يعني: به‌ دنبال‌ نمازها نيز حق‌ تعالي‌ را تسبيح‌گوي‌. ابن‌عباسك مي‌گويد: «مراد از (ادبار السجود) نمازهاي‌ نافله‌ بعد از فرايض‌، يا تسبيح‌ گفتن‌ بعد از نمازهاست‌». دستور به‌ تسبيح‌ گفتن‌ بعد از نماز، در احاديث‌ بسياري‌ نيز آمده ‌است‌ از آن‌ جمله‌ در حديث‌ شريف‌ ذيل‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ از ابوهريره‌(رض) كه ‌فرمود: فقراي‌ مهاجران‌ نزد رسول‌ خدا ص آمدند و گفتند: يا رسول‌الله! ثروتمندان‌ درجات‌ بلند و نعمت‌هاي‌ پايدار را بردند. حضرت‌ ص فرمودند: «اين‌درجات‌ و نعمت‌هاي‌ پايدار چيست‌؟». گفتند: آنها چنان‌كه‌ ما نماز مي‌خوانيم، نماز مي‌خوانند و چنان‌كه‌ ما روزه‌ مي‌گيريم‌، روزه‌ مي‌گيرند و چنان‌كه‌ ما صدقه ‌مي‌دهيم‌، صدقه‌ مي‌دهند و چنان‌كه‌ ما برده‌ آزاد مي‌كنيم‌، برده‌ آزاد مي‌كنند. رسول‌ خدا ص فرمودند: «آيا كاري‌ را به‌ شما تعليم‌ ندهم‌ كه‌ اگر مانند آن‌ را انجام‌ دهيد از ديگران‌ سبقت‌ مي‌گيريد و هيچ‌كس‌ از شما بهتر نخواهد بود، مگر كسي‌ كه‌ همانند عمل‌ شما را انجام‌ دهد؟ آن‌ كار اين‌ است‌ كه‌ به‌ دنبال‌ هر نماز، سي‌ و سه‌بار تسبيح‌، سي‌ و سه‌ بار تحميد و سي‌ و سه‌ بار تكبير بگوييد». گفتند: يا رسول‌الله! آخر برادران‌ ثروتمند ما نيز شنيدند كه‌ ما بايد چه‌ بكنيم‌ پس‌ همانند ما عمل‌مي‌كنند [آن‌ وقت‌ اين‌ فضل‌ نصيب‌ آنان‌ نيز مي‌شود]. رسول‌ خدا ص فرمودند:  (ذَلِكَ فَضْلُ اللّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ ): (اين‌ فضل‌ الهي‌ است‌ كه‌ آن‌ را به‌ هر كس‌ خواهد،مي‌دهد) «مائده/‌54». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص به‌ دنبال‌ هر نماز فرض‌ مي‌گفتند: «لاإله‌ إلا الله‌ وحده‌ لا شريك‌ له‌، له‌ الملك‌ وله‌ الحمد وهو علي‌ كل‌ شي‌ء قدير، اللهم‌ لا مانع‌ لما أعطيت‌، ولا معطي‌ لما منعت‌ ولا ينفع‌ ذا الجد منك ‌الجد: خدايي‌ جز الله نيست‌، يگانه‌ است‌ و شريكي‌ ندارد، ملك‌ و حمد او راست ‌و او بر همه‌ چيز تواناست‌. بار خدايا! براي‌ آنچه‌ كه‌ تو داده‌اي‌، بازدارنده‌اي ‌نيست‌ و براي‌ آنچه‌ كه‌ تو باز داشته‌اي‌، دهنده‌اي‌ نيست‌ و ثروت‌ توانگر در برابر تو به‌ او سودي‌ نمي‌رساند». بلكه‌ آنچه‌ كه‌ به‌ او سود مي‌رساند، ايمان‌ و طاعت ‌است‌.
 
سوره ق آيه  41
‏متن آيه : ‏
‏ وَاسْتَمِعْ يَوْمَ يُنَادِ