يط زن‌ عبدالرحمن‌بن‌عوف‌(رض) بود.
صاحب‌ «في‌ظلال‌ القرآن‌» مي‌گويد: «اين‌ سوره‌ حلقه‌اي‌ در سلسله‌ تربيت ‌ايماني‌ و تنظيم‌ اجتماعي‌ جامعه‌ مدني‌ است‌».
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:5647.txt">آيه  6</a><a class="text" href="w:text:5648.txt"> آيه  7</a><a class="text" href="w:text:5649.txt">آيه  8</a><a class="text" href="w:text:5650.txt">آيه  9</a><a class="text" href="w:text:5651.txt">آيه  10</a><a class="text" href="w:text:5652.txt"> آيه  11</a></body></html>سوره ممتحنة آيه  6
‏متن آيه : ‏
‏ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَمَن يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌ گاه‌ خداي‌ عزوجل‌ مؤمنان‌ را تكرارا بر اقتدا به‌ ابراهيم‌(ع) برانگيخته‌ و مي‌فرمايد: «هرآينه‌ براي‌ شما در ايشان» يعني: در ابراهيم‌(ع) و كساني‌ كه‌ با او بودند؛ «سرمشقي‌ نيكو است‌ براي‌ كسي‌ كه‌ به‌ خداوند و روز آخرت‌ اميد دارد» يعني: اين‌ الگو گرفتن‌ و اقتدا به‌ ابراهيم‌(ع) فقط براي‌ كساني‌ است‌ كه‌ در دنيا و آخرت‌ به‌ خير و رحمت‌ خداوند(ج)  طمع‌ مي‌بندند «و هر كس‌ روي‌ برتابد» يعني: هر كس‌ از اقتدا و تأسي‌ به‌ ابراهيم‌(ع) روي‌ برتافته‌ و اين‌ نصيحت‌ را ناديده‌ بگيرد و با كفار رابطه‌ دوستانه‌ برقرار نمايد «پس‌ هرآينه‌ الله بي‌نياز است» از خلقش‌ «ستوده» است‌ بر افعال‌ خود؛ در نزد دوستان‌ و اهل‌ طاعتش‌.
 
سوره ممتحنة آيه  7
‏متن آيه : ‏
‏ عَسَى اللَّهُ أَن يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِينَ عَادَيْتُم مِّنْهُم مَّوَدَّةً وَاللَّهُ قَدِيرٌ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«چه‌ بسا خداوند در ميان‌ شما و در ميان‌ كساني‌ كه‌ با آنها دشمني‌ داشتيد، دوستي ‌پديد آورد» اين‌ بدان‌ جهت‌ خواهد بود كه‌ آنان‌ مسلمان‌ مي‌شوند و از اهل‌ دينتان ‌مي‌گردند چنان‌كه‌ گروهي‌ از آنان‌ بعد از فتح‌ مكه‌ مسلمان‌ شدند و اسلامشان‌ نيز نيكو و استوار گشت‌ و ميان‌ آنها و كساني‌ كه‌ از ايشان‌ در اسلام‌ تقدم‌ داشتند مودت‌ و محبت‌ پديد آمد و آنها نيز جهاد كردند و كارهايي‌ را كه‌ سبب‌ قرب‌ الهي‌ مي‌شود انجام‌ دادند، كه‌ ابوسفيان‌(رض) از آن‌ جمله‌ بود و قبل‌ از آن‌ كه‌ او مسلمان‌ شود، رسول‌اكرم‌ ص با ام‌ حبيبه‌ دخترش‌ ازدواج‌ كردند. البته‌ ام‌ حبيبه‌ و شوهرش‌ عبدالله بن‌ جحش‌(رض) از مسلمانان‌ اولين‌ و از كساني‌ بودند كه‌ به‌ سرزمين‌ حبشه‌ هجرت‌ كرده‌ بودند اما شوهرش‌ در حبشه‌ نصراني‌ شد و بر نصرانيت‌ مرد ولي‌ او بر دين‌ خويش‌ باقي‌ ماند و رسول‌ خدا ص به‌ نجاشي‌ پيغام‌ فرستاده‌ و او را براي‌ خود خواستگاري‌ كردند و نجاشي‌ از جاي‌ رسول‌ اكرم‌ ص به‌ وي‌ چهارصد درهم‌ از مال‌ خود مهريه‌ داد ولي‌ با همه‌ اينها دوستي‌ با ابوسفيان‌ جز با اسلام‌ وي‌ در روز فتح‌ مكه‌ و ما بعد آن‌ پديد نيامد و بعد از فتح‌ مكه‌ بود كه‌ ابوسفيان‌ دشمني‌ با رسول‌ خدا ص را ترك‌ كرد. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «أحبب‌ حبيبك‌ هونا ما، عسي‌ أن‌ يكون‌ بغيضك‌ يوما ما، وأبغض‌ بغيضك‌ هونا ما، عسي‌ أن‌ يكون‌ حبيبك‌ يوما ما:  دوستت‌ را در حدي‌ متعادل‌ دوست‌ بدار و در دوستي‌ وي‌ افراط نكن‌، چه‌ بسا كه‌ او روزي‌ بدخواه‌ و منفور تو گردد و با دشمنت‌ نيز در دشمني‌ زياده‌روي‌ نكن ‌زيرا چه‌ بسا كه‌ او روزي‌ دوستت‌ گردد». «و خداوند قدير است» يعني: داراي‌ قدرت‌ بالغه‌ است‌ پس‌ او بر اين‌ امر كه‌ دلهاي‌ معاندان‌ را به‌سوي‌ حق‌ برگرداند تا ايشان‌ را در مغفرت‌ و رحمت‌ خويش‌ داخل‌ گرداند، تواناست‌ «و خداوند آمرزگار است» بر آنچه‌ كه‌ از شما در موالات‌ با كفار سر زده‌ است‌؛ از نقل ‌دادن‌ اخبار و غير آن‌ «مهربان» است‌ به‌ شما چرا كه‌ شما را به‌ شتاب‌ مجازات‌ نمي‌كند.
ابن‌مردويه‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ از ابوهريره‌(رض) روايت‌ كرده‌ است‌ كه ‌فرمود: اولين‌ كسي‌ كه‌ با مرتدان‌ در راه‌ اقامه‌ و بر پاداشت‌ دين‌ خدا(ج)  جنگيد، ابوسفيان‌بن‌حرب‌ بود و اين‌ آيه‌ درباره‌ وي‌ نازل‌ شد.
 
	سوره ممتحنة آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَارِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«خداوند شما را از كساني‌ كه‌ با شما در دين‌ نجنگيده‌ و شما را از ديارتان‌ بيرون‌ نكرده‌اند، باز نمي‌ دارد كه‌ با آنان‌ نيكي‌ كنيد» يعني: خداوند(ج)  شما را از اين‌ امر نهي‌ نمي‌كند كه‌ با كفار هم‌ پيماني‌ كه‌ بر ترك‌ جنگ‌ و ياري‌ نكردن‌ كفار ديگر عليه‌شما با شما پيمان‌ بسته‌اند، به‌ مقتضاي‌ احسان‌ و نيكي‌ رفتار كنيد؛ مانند رعايت‌ صله‌رحم‌ با خويشاوندان‌ غير مسلمان‌، نفع‌ رساندن‌ به‌ همسايه‌ مشرك‌ و مهمان ‌كردن ‌آنان‌ «و با آنان‌ به‌ انصاف‌ رفتار كنيد» يعني: در تعاملاتي‌ كه‌ ميان‌ شما و آنان‌ صورت‌ مي‌گيرد، با آنان‌ دادگرانه‌ و به‌ عدالت‌ رفتار و معامله‌ كنيد؛ با پرداختن‌ حقشان‌، مانند وفا به‌ وعده‌، پرداخت‌ امانت‌ و پرداخت‌ بي‌كم‌وكاست‌ بهاي‌ آنچه‌ كه‌ از آنان‌ خريداري‌ مي‌كنيد. چنان‌كه‌ قبيله‌ خزاعه‌ با رسول‌ اكرم‌ ص چنين‌ عهدي ‌بستند و آن‌ حضرت‌ ص در حق‌ آنان‌ به‌ نيكي‌ و وفا دستور دادند «بي‌گمان‌ خداوند دادگران‌ را دوست‌ دارد» پس‌ رهرو راه‌ عدل‌ و داد باشيد.
قتاده‌ بر آن‌ است‌ كه‌ اين‌ حكم‌ در اول‌ اسلام‌ بود، سپس‌ آيه: (فَاقْتُلُواْ الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُم) «توبه‌/5» آن‌ را منسوخ‌ كرد. اما اكثر اهل‌ تأويل‌ برآنند كه‌ اين‌ آيه‌ منسوخ‌ نيست‌، به‌ دليل‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آن‌ از اسماء دختر ابوبكر رضي‌الله عنهما كه‌ فرمود: «مادرم‌ درحالي‌كه‌ مشرك‌ بود، در دوران‌ پيمان ‌قريش‌ (صلح‌ حديبيه) به‌ ديدارم‌ آمد پس‌ به‌ محضر رسول‌ خدا ص رفتم‌ و گفتم: يا رسول‌الله! مادرم‌ درحالي‌كه‌ به‌ من‌ راغب‌ است‌ نزد من‌ آمده‌ است‌، آيا با وي ‌صله‌ رحم‌ را به‌ جاي‌ آورم‌؟ فرمودند: آري‌! با مادرت‌ صله‌ رحم‌ را به‌ جاي ‌آور». سپس‌ خداوند متعال‌ اين‌ آيه‌ را نازل‌ فرمود.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:566.txt">آيه  181</a><a class="text" href="w:text:567.txt">آيه  182</a><a class="text" href="w:text:568.txt"> آيه  183</a><a class="text" href="w:text:569.txt">آيه  184</a><a class="text" href="w:text:570.txt">آيه  185</a><a class="text" href="w:text:571.txt">آيه  186</a></body></html>سوره ممتحنة آيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّمَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَأَخْرَجُوكُم مِّن دِيَارِكُمْ