» يعني: كسي‌ كه‌ نامه‌ اعمالش‌ به‌ دست‌ راستش‌ داده‌ شده‌ «در زندگاني‌ پسنديده‌اي‌ است» كه‌ بسيار دلخواه‌ است‌، نه‌ ناخوش‌آيند. چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌است: «بهشتيان‌ هميشه‌ زنده‌اند و هرگز نمي‌ميرند، هميشه‌ سالم‌اند و هرگز بيمار نمي‌شوند، هميشه‌ در نازونعمت‌اند و هرگز رنج‌ و زحمتي ‌نمي‌بينند و هميشه‌ جوانند پس‌ هرگز پير نمي‌شوند».
 
	سوره حاقة آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
و آن‌ كس‌ كه‌ نامه‌ اعمالش‌ به‌ دست‌ راستش‌ داده‌ شده‌ «در بهشتي‌ برين» است‌. يعني: در بهشتي‌ است‌ كه‌ از نظر مكاني‌ بلند و مرتفع‌ است‌ زيرا بهشت‌ در آسمان‌ مي‌باشد، يا منازل‌ آن‌ مرتفع‌، بلندقدر و باشكوه‌ است‌.
 
	سوره حاقة آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«كه‌ ميوه‌هايش‌ قريب‌الحصول‌ است» يعني: ميوه‌هاي‌ بهشت‌ نزديك‌ و در دسترس‌ تناول‌ كننده‌ است‌ كه‌ آن‌ را چه‌ ايستاده‌ باشد، چه‌ نشسته‌ و چه‌ خوابيده‌، به ‌آساني‌ دريافت‌ مي‌كند. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ سلمان‌ فارسي‌(رض) آمده‌است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «لا يدخل‌ أحد الجنة إلا بجواز: بسم‌ الله‌ الرحمن‌ الرحيم‌، هذا كتاب‌ من‌ الله‌ لفلان ‌بن‌ فلان‌، ادخلوه‌ جنة‌ عالية، قطوفها دانية:  هيچ‌ كس‌ به‌ بهشت ‌وارد نمي‌شود مگر با جوازي‌ بدين‌ مضمون: بسم‌الله الرحمن‌الرحيم‌؛ اين‌ نامه‌اي ‌است‌ از جانب‌ خداوند براي‌ فلان‌ فرزند فلان‌، او را به‌ بهشتي‌ برين‌ داخل‌ كنيد كه‌ ميوه‌هاي‌ آن‌ در دسترس‌ است‌». به‌ روايتي ‌ديگر: اين‌ جواز عبور، بر سر پل‌ «صراط» به‌ وي‌ داده‌ مي‌شود.
 
	سوره حاقة آيه  24
‏متن آيه : ‏
‏ كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخَالِيَةِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بخوريد و بياشاميد» يعني: به‌ بهشتيان‌ گفته‌ مي‌شود: در بهشت‌ بخوريد و بياشاميد؛ «گوارا» زيرا نه‌ در نعمت‌هاي‌ بهشت‌ دردي‌ و تيرگي‌اي‌ است‌ و نه‌ اين‌ نعمتها از شما بازداشته‌ مي‌شود و عيشتان‌ منغص‌ مي‌گردد «به‌سبب‌ آنچه‌ در روزهاي ‌گذشته‌ پيش‌ فرستاده‌ بوديد» از اعمال‌ شايسته‌ در دنيا.
 
	سوره آل عمران آيه  199

‏متن آيه : ‏

‏ وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَمَن يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلّهِ لاَ يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ ثَمَناً قَلِيلاً أُوْلَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و البته‌ از ميان‌ اهل‌ كتاب، كساني‌ هستند كه‌ به‌ الله ايمان‌ مي‌آورند و به‌ آنچه‌ فرود آورده‌ شد به‌سوي‌ شما و به‌ آنچه‌ فرود آورده‌شده‌ به‌سوي‌ خودشان» نيز ايمان ‌مي‌آورند «در حالي ‌كه‌ در برابر خدا خاشع‌اند» يعني‌: برخي‌ از اهل‌ كتاب‌ بهره‌اي‌ از دين‌ برده‌اند و همانند ديگران، شريك‌ رسوايي‌هايي‌ كه‌ خداوند(ج) از آن‌ درآيات‌ اين‌ سوره‌ و آيات‌ مشابه‌ آن‌ سخن‌ گفته، نيستند زيرا اين‌ «بعض»، ميان ‌ايمان‌ به‌ الله(ج) و آنچه‌ بر پيامبرش‌ حضرت‌ محمدص فرود آورده‌ و آنچه‌ كه‌ برانبياي‌ خودشان‌ نازل‌ كرده، جمع‌ مي‌كنند و «عوض‌ آيات‌ خدا بهايي‌ اندك ‌نمي‌ستانند» يعني‌: پيروي‌ حضرت‌ محمدص را به‌خاطر كسب‌ مقام‌ يا جاه‌ دنيوي‌اي، فرو نمي‌گذارند «اينانند كه‌ نزد پروردگارشان‌ پاداش‌ خود را دارند» پاداشي‌ مكرر، نه‌ يك‌بار، بلكه‌ دوبار، چنان ‌كه‌ در «سوره‌ قصص/‌54» آمده‌است‌. «آري‌! خداوند سريع‌ الحساب‌ است».
ابن‌كثير در بيان‌ سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: «آيه‌ كريمه‌ درباره‌ نجاشي‌ پادشاه‌ حبشه ‌نازل‌ شد، كه‌ رسول‌ خداص بر وي‌ نماز جنازه‌ غايب‌ گزاردند». ولي‌ حسن‌بصري‌؛ مي‌گويد: «آيه‌كريمه‌ درباره‌ آن‌ عده‌ از اهل‌ كتاب‌ نازل‌ شد كه‌ قبل‌ ازحضرت‌ محمدص مي‌زيستند و بعد از بعثت‌ آن‌ حضرت، از ايشان‌ پيروي‌ كرده‌ و به‌ اسلام‌ گرويدند».
	 سوره حاقة آيه  25
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتَابِيهْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اما آن‌ كس‌ كه‌ كارنامه‌اش‌ به ‌دست‌ چپش‌ داده‌ شده‌ است» كه‌ آنان‌ كافران‌ و اهل‌ شقاوت‌اند «پس‌ مي‌گويد» از سر اندوه‌ و رنج‌ و بيچارگي‌، از آن‌رو كه‌ در آن‌ كارنامه‌ بديها و گناهانش‌ را ديده‌ است‌؛ «اي‌ كاش‌ كارنامه‌ام‌ به‌ من‌ داده‌ نمي‌شد!» و اين‌ خود دليل‌ بر وجود عذاب‌ روحي‌ دوزخيان‌ قبل‌ از عذاب‌ جسمي‌ آنهاست‌.
	سوره حاقة آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِيهْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اي‌ كاش‌ نمي‌دانستم‌ كه‌ حساب‌ و كتابم‌ چيست» زيرا اين‌ حساب‌وكتاب‌ همه‌ به‌ زيان‌ من‌ است‌، نه‌ به‌ سود من‌.
 
	سوره حاقة آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ يَا لَيْتَهَا كَانَتِ الْقَاضِيَةَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ كاش‌ مرگ‌، آخركننده‌ كار بود» يعني: اي‌ كاش‌ مرگي‌ كه‌ در دنيا به‌سراغم ‌آمد كارم‌ را يكسره‌ مي‌كرد و بعد از آن‌ ديگر هرگز زنده‌ نمي‌شدم‌. بدين‌ سان‌ كافر و شقي‌ آرزوي‌ دوام‌ مرگ‌ و عدم‌ زنده‌شدن‌ مجدد را مي‌كند، بدين‌ سبب‌ كه‌ كارنامه‌ بد خويش‌ و پيامد محتوم‌ آن‌ را كه‌ عذاب‌ است‌، مشاهده‌ مي‌نمايد. قتاده ‌مي‌گويد: «آرزوي‌ مرگ‌ را مي‌كند درحالي‌كه‌ چيزي‌ در دنيا نزد وي ‌ناخوش‌آيندتر از آن‌ نبود». و نظير اين‌ آيه‌ كريمه‌ است: ( يَا لَيْتَنِي كُنتُ تُرَاباً ‏):  «اي‌كاش‌ خاك‌ بودم‌» «نبأ/40» .
 
سوره حاقة آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ مَا أَغْنَى عَنِّي مَالِيهْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌گاه‌ مي‌افزايد: «مال‌ومنال‌ من‌ هيچ‌ به‌كارم‌ نيامد» يعني: مال‌ومنالي‌ كه‌ در دنيا اندوخته‌ بودم‌، هيچ‌ چيز از عذاب‌ خدا(ج) را از من‌ دفع‌ نكرد.
	سوره حاقة آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ هَلَكَ عَنِّي سُلْطَانِيهْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«سلطه‌ من‌ از دستم‌ برفت» يعني: حجتم‌ باطل‌ گرديد و از نزدم‌ گم‌ شد. به‌قولي ‌مراد از سلطان: جاه‌، منصب‌، پادشاهي‌ و فرمانروايي‌ است‌. ولي‌ ابوحيان ‌مي‌گويد: «قول‌ ابن‌عباس‌(رض) و موافقان‌ وي‌ در اين‌ مورد كه‌ مراد از سلطان‌ در اينجا حجتي‌ است‌ كه‌ كافر به‌ آن‌ در دنيا حجت‌نمايي‌ مي‌كرد، راجح‌ است‌ زيرا كساني‌ كه‌ نامه‌هاي‌ اعمالشان‌ به‌دست‌ چپشان‌ داده‌ مي‌شود، فقط پادشاهان‌ و فرمانروايان‌ نيستند بلكه‌ اين‌ امر عام‌ است‌ در تمام‌ اهل‌ شقاوت‌».
و هنگامي‌ كه‌ كافر اين‌ مرثيه‌ را بر خويشتن‌ مي‌خواند، خداي‌ عزوجل‌ به‌ نگهبانان‌ دوزخ‌ مي‌گويد:
 
	سوره حاقة آيه  30
‏متن آيه : ‏
‏ خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگ